wtorek, 23 czerwca 2015

Kwas liponowy, a cukrzyca

O kwasie liponowym pisałem już w styczniu. Skupiłem się wówczas na różnorodnych jego właściwościach, wpływie na zdrowie, pomijając kwestię cukrzycy, a to właśnie przede wszystkim w tych zaburzeniach metabolicznych kwas liponowy jest wykorzystywany.

cukrzyca

Przypominając więc, jest to specyficzny kwas tłuszczowy zawierający dwa atomy siarki w jednej cząsteczce, rozpuszcza się i w wodzie i w tłuszczu (jest lipofilowy i hydrofilowy), co ma znaczenie przy wchłanianiu. Występuje w formie enancjomeru (izomeru optycznego) R i S, gdzie ten pierwszy wykazuje większą aktywność biologiczną. Badania toksykologiczne na ludziach i na zwierzętach nie wykazują istotnych działań niepożądanych. Zdarzały się podrażnienia przewodu pokarmowego, reakcje autoimmunologiczne, ale były to sytuacje rzadkie, nieistotne statystycznie i występowały także w grupie kontrolnej z podawaniem placebo.

kwas r liponowy
(Gomes, Marilia Brito, and Carlos Antonio Negrato. "Alpha-lipoic acid as a pleiotropic compound with potential therapeutic use in diabetes and other chronic diseases.")

Cukrzyca to choroba, w której występuje podwyższony poziom glukozy (hiperglikemia). Wynika to z zaburzeń w metabolizmie przede wszystkim insuliny. Jeżeli organizm doświadcza wzrostu stężenia glukozy we krwi, następuje wzrost stężenia insuliny. W odpowiedzi na insulinę glukoza jest konwertowana w lipidy w wątrobie i tkance tłuszczowej oraz w glikogen. Przy cukrzycy typu 1 tkanki są odpowiednio wrażliwe na insulinę, ale trzustka nie produkuje jej w odpowiedniej ilości, natomiast w cukrzycy typu 2 to tkanki są oporne, niewrażliwe na działanie insuliny. Najczęstszymi przyczynami cukrzycy są czynniki wielogenowe oraz czynniki środowiskowe. Cukrzyca determinowana typowo genetycznie jest rzadka.

Hemoglobina występuje w różnych formach. HbF jest hemoglobiną płodową o większym powinowactwie do tlenu. Różni się od hemoglobiny dorosłych HbA podjednostkami polipeptydowymi. Hemoglobina HbA1c to hemoglobina do której przyłączona jest glukoza. W niektórych badaniach na ludziach spadek bądź brak spadku poziomu hemoglobiny HbA1c był markerem działania kwasu liponowego. I tak uzyskiwano przy podawaniu badanego związku poprawę, chociaż nie we wszystkich próbach. Różnice można tłumaczyć poprzez występowanie różnych enancjomerów, które jak wyżej, wykazują inne nasilenie aktywności biologicznej. Innymi markerami było stężenie glukozy we krwi, które również wypadało korzystniej. Spadał także poziom utlenowania lipidów oraz masa ciała.

glikohemoglobina
(źródło: http://curefordiabetes.co.uk/)

Sprawdzano także skuteczność kwasu liponowego przy konkretnych zaburzeniach spowodowanych cukrzycą. W retinopatii cukrzycowej kwas liponowy poprawiał wyniki elektroretinogramu. W nefropatii cukrzycowej zaobserwowano spadek stężenia asymetrycznej dimetyloargininy. Podawanie kwasu liponowego skutkowało poprawą funkcji śródbłonka naczyń. W neuropatii cukrzycowej obserwowano ogólną poprawę przy różnych dolegliwościach. W niektórych z badań kwas liponowy łączono z genisteiną lub witaminą E. Sprawdzane dawki kwasu liponowego mieściły się zwykle w przedziale 300 mg - 1800 mg na dobę i zarówno te najniższe jak i te najwyższe przynosiły pozytywne rezultaty, chociaż nie w każdym eksperymencie.

Pozytywne wyniki uzyskiwano również w dużo większej liczbie badań na zwierzętach. Mechanizmów działania kwasu liponowego jest wiele, innymi słowy cechuje go plejotropowość. Jest przeciwutleniaczem. W badaniach in vitro i in vivo wykazano, że zwiększa aktywność transporterów glukozy błon komórkowych GLUT1 i GLUT4, poprzez zwiększenie aktywności kinazy-3-fosfatydyloinozytolu i kinazy aktywowanej mitogenami. Ponadto kwas liponowy reguluje ekspresję czynników NFkB, regeneruje witaminę E. Chelatuje metale ciężkie.

kwas liponowy
(źródło: http://diabetes.diabetesjournals.org/content/50/6/1464/F8.expansion)

Ponieważ badań dowodzących korzystnego działania kwasu liponowego przy cukrzycy jest sporo, co weryfikują także metaanalizy, został on wprowadzony na rynek w formie dietetycznych środków spożywczych specjalnego przeznaczenia medycznego i jest zalecany dla osób chorujących na cukrzycę i z zaburzeniami metabolizmu węglowodanów oraz dla osób z otyłością. Stosowanie powinno być uprzedzone konsultacją z lekarzem. 

Literatura:
Gomes, Marilia Brito, and Carlos Antonio Negrato. "Alpha-lipoic acid as a pleiotropic compound with potential therapeutic use in diabetes and other chronic diseases." Diabetol Metab Syndr 6.1 (2014): 80.

Ilustrowana Biochemia Harpera. Wydawnictwo Lekarskie PZWL. Warszawa 2008.

Jan Gawęcki. Współczesna wiedza o węglowodanach. Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Poznań 2001.

Koh, Eun Hee, et al. "Effects of alpha-lipoic acid on body weight in obese subjects." The American journal of medicine 124.1 (2011): 85-e1.

Tadeusz Krzymowski. Fizjologia Zwierząt. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne. Warszawa 2005. 

16 komentarzy:

  1. Lepiej było by żeby ludzie zmienili tryb życia i odżywiania, z drugiej strony medykamentów sprawia wrażenie sprawnie działającego, o skutkach będzie można porozmawiać za kilka lat, jak się ujawnią ewentualne uboczne.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. O skutkach ubocznych jest mowa w drugim akapicie.

      Usuń
    2. Co roku mam szkolenie a na każdym nowe substancje dotąd uznawane za nieszkodliwe...
      Ale myślałem nie tyle o skutkach ubocznych w rozumieniu medycznym, co o skutkach medycznych i ... ekonomicznych.

      Usuń
    3. Cóż, ja zająłem się działaniem na organizm i przy tak wielu badaniach in vitro, na zwierzętach i na ludziach, prowadzonych od lat myślę, że można kwas liponowy, oczywiście w odpowiedniej dawce i u osoby na niego nie uczulonej, uznać za bezpieczny.

      Usuń
    4. Tak, oczywiście, tego ani mi w głowie kwestionować. Nawet zresztą jeśli czas ujawni jakieś inne skutki długotrwałego stosowania (casus kwasu acetylosalicylowego powodujący krwawienie z układu pokarmowego ) to zapewne jak w przywołany przykładzie i tak pożytki będą większe niż szkody.
      Chodziło mi o coś takiego jak w przypadku paracetamolu i ibuprofenu, np jakiś czas temu stomatolog tłumaczyłami że teraz ludzie przychodzą do niej że znacznie bardziej zepsutym zębami niż na początku jej praktyki (lata 80 zeszłego wieku), bo łykną tabletkę i ból ustaje...

      Usuń
    5. Gdyby tak się dało łatwo zmienić ten tryb życia i dietę, z własnych obserwacji widzę , jak ciężko jest to utrzymać, nie mówić już o osobach starszych, które całe życie na błędnej diecie, w takim przypadku to nawet nie pomoże Insulina już, a co dopiero nowsze odkrycia, przykro mi to pisać, naprawdę.

      Usuń
    6. Doprawdy - nic w tym trudnego, potrzebna tylko silna motywacja.
      Do regularnego treningu siłowego i wytrzymałościowego wróciłem gdy spostrzegłem że łapię zadyszkę grając z synem w piłkę. A palenie rzuciłem jak Tuskiści podnieśli akcyzę na papierosy...
      W przypadku kobiet najlepiej jest... nie patrzeć w lustro! Autentycznie, bo albo uspokaja albo zniechęca.

      Usuń
  2. Coraz więcej osób boryka się z cukrzycą, to niezaprzeczalny fakt... Choroba cywilizacyjna :(

    OdpowiedzUsuń
  3. pierwszy raz widzę studenta korzystający z innej literatury niż internetowej :D Szacun ^^

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ja nie ale ewidentnie jest to rzadkość :-) ale pierwszy raz widzę blogera korzystającego z tylu pozycji literatury :-) :-) super

      Usuń
  4. Dzięki! Liznęłam tego tematu podczas pisania pracy dyplomowej ale teraz mam wszystkie info w pigułce :)

    OdpowiedzUsuń
  5. Na szczęście nikt z moich bliskich nie choruje na cukrzycę, ale informacje warte zapamiętania:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. zbadajcie sobie ilość własnej insuliny na czczo i dopiero wtedy będziecie mogli mówić ,że nie macie problemów.

      Usuń
  6. Czyli kwas liponowy może mieć zastosowanie w zapobieganiu i leczeniu powikłań cukrzycowych. Dobry post :)

    OdpowiedzUsuń
  7. coraz więcej osób choruje.. zbyt wygodnie żyjemy chyba.

    OdpowiedzUsuń
  8. ja kwas liponowy mam w serum na twarz:)

    OdpowiedzUsuń