czwartek, 29 grudnia 2016

Biologiczna Bzdura Roku 2016 #10 depresja

6
Dziesiąta, ostatnia już odsłona Biologicznej Bzdury Roku 2016 nie będzie wysoce skomplikowana. Dotyczy wypowiedzi Beaty Pawlikowskiej, która przedstawiała swoje poglądy na wiele tematów. Do niemałej części z nich można by zorganizować inne tematyczne bzdury roku, ale tutaj skupiamy się na zagadnieniach biomedycznych. Jakiś czas temu głośno było o poradach Pawlikowskiej dla osób chorujących na depresję. I tak, jak mogłyby się one dla przeciętnego człowieka wydawać zabawne, absurdalne, żenujące czy głupie, to trzeba przyznać, że dla osoby naprawdę chorej mogą być bardzo szkodliwe.

Biologiczna bzdura roku 2016 Pawlikowska depresja
Czytaj dalej »

środa, 28 grudnia 2016

Biologiczna Bzdura Roku 2016 #9 szczepionki

37
Dziewiątą odsłonę Biologicznej Bzdury Roku 2016 przygotowała specjalistka w dziedzinie mikrobiologii i innych dziedzin biomedycznych, dr n. med. Ewa Krawczyk, autorka zaprzyjaźnionego bloga, Sporothrix.

Zabawa w wybieranie „Biologicznej bzdury roku”, w tym wypadku w kategorii „Szczepionki i szczepienia”  nie ma na celu przekonywania kogokolwiek, że szczepionki są super. Chociaż są. Jak wiadomo jednak, przekonywanie do nauki zakamieniałych „zawodowych” antyszczepionkowców nie działa. Niezależnie od tego, jaką strategię zastosujemy, ktoś, kto wierzy w spiskowe teorie, będzie wierzył w nie nadal. Ale przekonywać można – warto próbować – tych niezdecydowanych, „fence-sitters”, obserwatorów, rodziców zwyczajnie zatroskanych o zdrowie dzieci czy w ogóle ludzi, którzy trochę z oddali, a trochę z bliska słuchają argumentów w obu stron i próbują się w tym wszystkim jakoś połapać. W ich wypadku nawet ośmieszanie antyszczepionkowych pseudoteorii może być skuteczne. Może bowiem zwrócić ich uwagę (łatwiej, niż w przypadku sążnistych naukowych tekstów) na coś, o czym wcześniej nie wiedzieli.

Zatem, wracając do naszej dzisiejszej zabawy – oto trzy bzdury o szczepionkach, które wypowiedziane zostały w mijającym roku. Może oprócz ich zwyczajnego wyśmiania, niektóre argumenty przydadzą się w dyskusjach?

Jerzy Jaśkowski szczepionki
Czytaj dalej »

wtorek, 27 grudnia 2016

Biologiczna Bzdura Roku 2016 #8 ciąża

24
W temacie ciąży istnieje całe mnóstwo niedopowiedzeń, mitów, rozpowszechniane są kłamstwa. Czasem nieświadomie, w wyniku bezrefleksyjnego powielania, a czasem z premedytacją – dla uzyskania jakichś korzyści, często politycznych. W nowej odsłonie Biologicznej Bzdury Roku 2016 chciałem poświęcić miejsce temu właśnie wątkowi, który zebrał aż cztery nominowane bzdury. Jest o czym pisać.

Wojciech Cejrowski bzdura
Czytaj dalej »

piątek, 23 grudnia 2016

Biologiczna Bzdura Roku 2016 #7 Homeopatia

11
Siódma odsłona Biologicznej Bzdury Roku poświęcona będzie homeopatii. Przygotował ją Damian Parol, dietetyk i bloger, autor www.damianparol.com. Zapraszam!

Pani Agnieszka Maciąg ma na swoim blogu tekst, który zdobył dużą popularność. Wpis dotyczy homeopatii. Możemy między innymi przeczytać: Nie można mówić, że lekarze Zachodu zgodni są co do tego, że homeopatia nie leczy choćby dlatego, że  ogólnie wiadomo, iż homeopatię stosuje rodzina królewska Anglii, z Królową Elżbietą na czele. Monarchini ma obecnie 90 lat i zadziwia wszystkich zdrowiem oraz sprawnością.

Czytaj dalej »

czwartek, 22 grudnia 2016

Biologiczna Bzdura Roku 2016 #6 Puszcza Białowieska

3
Szósta odsłona Biologicznej Bzdury Roku 2016 Będzie krótka. Dotyczy wypowiedzi ministra Jana Szyszko, który w swej karierze nabrał już dużego doświadczenia, co do głoszenia dziwnych lekko mówiąc, poglądów. Był nominowany m.in. na Klimatyczną Bzdurę Roku, a zażenowanie lub śmiech – zależnie od reakcji – długo nie cichną za każdym razem, gdy publicznie zabierze głos. Prześmiewczo, ale co gorsze także adekwatnie do sytuacji, nazywany jest ministrem do spraw niszczenia środowiska. To on odpowiadał za awanturę ws. Rospudy, a obecnie promuje wycinanie Puszczy Białowieskiej.

Biologiczna Bzdura Roku 2016 minister Szyszko
Czytaj dalej »

piątek, 16 grudnia 2016

Biologiczna Bzdura Roku #5 homoseksualizm

17
Nadeszła pora, by zmierzyć się z kolejnym tematem Biologicznej Bzdury Roku 2016. Tym razem będzie to homoseksualizm. Z pewnością można nominować w tej kategorii całe mnóstwo wypowiedzi bardzo wielu osób publicznych, w tym przeróżnych polityków, niekoniecznie tylko skrajnie prawicowych, konserwatywnych i antyspołecznych. Z wielu zgłoszeń postanowiłem wybrać dwa. Jedno bardziej w ramach ciekawostki i uzupełnienia, drugie będące wybitnie bezsensowną wypowiedzią, prawdziwą kandydatką na Biologiczną Bzdurę Roku 2016. Mowa o słowach Roberta Winnickiego z ruchu Kukiz’15 oraz profesora Jana Dudy, ojca obecnego prezydenta Polski.

Robert Winnicki homoseksualizm Kukiz15
Czytaj dalej »

czwartek, 15 grudnia 2016

Biologiczna Bzdura Roku 2016 #4 węgiel

28
Z jednej strony miło pisać tekst gościnny w ramach Biologicznej Bzdury Roku 2016, z drugiej przykro komentować niektóre wypowiedzi. Łatwiej byłoby je pewnie ignorować, ale jeśli są wygłaszane w miejscu takim jak Sejm czy Parlament Europejski, to należy zareagować. Janusz Korwin-Mikke brnie coraz głębiej w obłęd i afiszowanie się ze swoją niewiedzą. Już raz miałem nieprzyjemność krótko skomentować jedną z jego wypowiedzi. Dziś zrobię to ponownie.

Janusz Korwin Mikke
Czytaj dalej »

niedziela, 11 grudnia 2016

Biologiczna Bzdura Roku 2016 #3 mikroorganizmy

10
Trzecią odsłonę Biologicznej Bzdury Roku 2016 poświęcę tematowi mikroorganizmów. W zeszłym roku napisałem artykuł obalający mit promowany przez wyznawców medycyny alternatywnej, według których wirusy wcale nie istnieją, a zostały wymyślone po to, by usprawiedliwić obowiązek szczepień. Do tego ostatniego tematu jeszcze tutaj, w ramach BBR2016 powrócę (w kolejnej części), tymczasem chciałem napisać szerzej o drobnoustrojach, wyjaśniając kolejne dwie kandydujące wypowiedzi na Biologiczną Bzdurę Roku 2016.

Biologiczna Bzdura Roku 2016 Fronda
Czytaj dalej »

piątek, 9 grudnia 2016

Biologiczna Bzdura Roku 2016 #2 ewolucja biologiczna

16
Druga odsłona Biologicznej Bzdury Roku 2016. skupi się na eksploatowanym ostatnio temacie ewolucji biologicznej. W tym kontekście nominowany został profesor Maciej Giertych, dendrolog, który w tym jeszcze roku wydał książkę „Ewolucja dewolucja nauka”, którą miałem okazję zrecenzować (tutaj). Pan Giertych promuje w niej ideologię kreacjonistyczną w opozycji do nauki, jaką jest biologia ewolucyjna, próbując deprecjonować tę drugą. Rzeczywistość jest inna, niż pan profesor ją przedstawia w swojej publikacji. Ewolucja biologiczna to fundamentalne zjawisko, dzięki któremu świat ożywiony jest taki, jakim go obserwujemy. Bez ewolucji nie byłoby życia.

Biologiczna Bzdura Roku 2016 Maciej Giertych
Czytaj dalej »

czwartek, 8 grudnia 2016

Reforma edukacji - rząd chce usunąć ewolucję biologiczną z wymagań ogólnych!

80
Komitet Biologii Środowiskowej i Ewolucyjnej Polskiej Akademii Nauk poinformował na Facebooku, że nowa podstawa programowa, która ma obowiązywać, gdy w życie wejdzie planowana „reforma edukacji”, nie zawiera w wymaganiach ogólnych znajomości zjawiska ewolucji biologicznej. Brzmi nieprawdopodobnie, niczym wycofanie ze szkół nauczania teorii grawitacji, teorii dziedziczenia chromosomowego czy teorii heliocentrycznej, a jednak okazuje się to prawdą. Jest to skandal i działanie antynaukowe, wymierzone w poziom edukacji. Jakiś czas temu pisałem artykuł o polskich partiach politycznych w kontekście spraw naukowych, gdzie odjąłem 1 punkt partii PiS za gmatwanie w edukacji, jako dobrym pretekście do usunięcia ewolucji ze szkół. Pojawiły się zarzuty, że wybiegam w przyszłość, teraz widać, że moje przewidywania niestety nie zawiodły.

reforma edukacji biologia
https://men.gov.pl, http://wiadomosci.wp.pl
Czytaj dalej »

wtorek, 6 grudnia 2016

Biologiczna Bzdura Roku 2016 #1 GMO

38
Poziom debaty publicznej jest bardzo często żenujący. Nie tylko na tematy polityczne czy społeczne, ale także naukowe i edukacyjne. Osoby publiczne, takie jak politycy, celebryci, blogerzy, sławni podróżnicy, pisarze i duchowni, bezkarnie i bezwstydnie głoszą pseudonaukowe poglądy, nie mające nic wspólnego z rzeczywistością. Naciągają fakty pod swoje tezy i ideologie i sieją dezinformacyjną propagandę wśród społeczeństwa. Chciałbym ograniczyć ten proceder. Jak? Zacznijmy wyśmiewać publiczne wypowiedzi sławnych osób, które głoszą opinie niezgodne z nauką, z rzeczywistością i są szkodliwe. Właśnie w tym celu postanowiłem stworzyć swego rodzaju akcję pod tytułem Biologiczna Bzdura Roku 2016. Jest to analogiczna inicjatywa do świetnie prowadzonej przez zespół Nauka o Klimacie, który organizuje Klimatyczną Bzdurę Roku już od kilku lat.

Biologiczna Bzdura Roku 2016 Kosiniak-Kamysz
Czytaj dalej »

niedziela, 4 grudnia 2016

Witamina K2 MK7 czyli menachinon - czy działa?

24
Wielokrotnie dostawałem od czytelników pytania dotyczące menachinonu, tj. witaminy K2 MK7. Jej propagatorem w Internecie jest m.in. Jerzy Zięba, sławny znachor, o którym pisałem już jakiś czas temu. Według mądrości z sieci witamina K2 MK7 miałaby być remedium na wiele dokuczliwych dolegliwości, a szczególna jej przydatność w chorobach kości jest podobno nieoceniona. Sprawdźmy czy tak też jest w istocie, czy to kolejny mit żywieniowo-medyczny, chętnie powielany przez zdesperowanych ludzi w walce o prawidłowe funkcjonowanie swojego organizmu i odrzuconych przez biurokratyczny system służby zdrowia, dla którego dobro pacjenta jest często dopiero na którymś kolejnym miejscu, co bardzo sprzyja oddawaniu dusz różnego rodzaju szarlatanom.

witamina k2 mk7
Czytaj dalej »

sobota, 26 listopada 2016

Nie będzie czym oddychać

40
Żyjemy w kraju, w którym zagrożenie smogowe jest coraz większe. Polska jest jednym z państw Unii Europejskiej o najsilniej zasmogowanym powietrzu. Spośród dziesięciu najbardziej zanieczyszczonych miast Europy, sześć znajduje się w Polsce. Widać to także po dzisiejszej mapie pokazującej online najnowsze pomiary. Bierze się to oczywiście ze spalania węgla i jego pochodnych, nadmiernego używania silników samochodowych (za dużo ludzi w autach, za mało w komunikacji miejskiej) czy palenia w domach oraz przez braki odpowiednich filtrów. Sprawa jest dużo groźniejsza, bo jej następstwem jest nie tylko smog. To dopiero lokalny początek. Nieograniczenie spalania węgla (i generalnie gazów cieplarnianych, jak metan) w skali całej planety będzie skutkowało jeszcze większą liczbą uchodźców klimatycznych, których obecnie już są miliony, w tym także uchodźcy z Syrii. W bieżącym roku w Indiach ponad 300 milionom ludzi (!) groziła susza i brak wody na skutek globalnego ocieplenia.

smog w Europie
http://aqicn.org/map/europe/pl
Czytaj dalej »

wtorek, 22 listopada 2016

Studia z biologii. Czy warto studiować biologię? Jaki uniwersytet wybrać?

28
studia z biologiiJestem obecnie na piątym roku studiów z biologii. Postanowiłem w oparciu o moje doświadczenia i obserwacje napisać tekst o tym, co to znaczy studiować biologię i jeśli się na nią zdecydujemy, to  jak wybrać odpowiedni uniwersytet. Chciałem odpowiedzieć na następujące pytania: Czy warto studiować biologię? Czym się różni biologia od biotechnologii na studiach? Co lepiej studiować, biologię czy biotechnologię? Jakie są studia z biologii? Czy po studiach z biologii jest praca w zawodzie?
Czytaj dalej »

sobota, 19 listopada 2016

Dlaczego bliźnięta jednojajowe nie są identyczne? Co czyni różnicę?

20
Prawie każdy miał okazję poznać kiedyś bliźniaków. Zwykle na etapie obowiązkowej edukacji, między podstawówką, a szkołą średnią lub zawodową. Czasami były to bliźnięta dwujajowe, a czasami jednojajowe. W związku z tym podziałem krąży mnóstwo opowiastek, ciekawostek, powiedzonek. W grupkach dzieci czy w rozmowach z nauczycielami zawsze doszukuje się różnic pomiędzy dwójką takiego rodzeństwa. Jak to jest w przypadku bliźniąt jednojajowych, że pomimo identycznego posiadanego DNA, potrafią się między sobą różnić i to nie zawsze subtelnie, czasem wręcz bardzo wyraźnie?

bliźnięta jednojajowe
Czytaj dalej »

niedziela, 13 listopada 2016

Kobiety biolodzy - najwybitniejsze biolożki

10
Rok temu pisałem o biologach, których warto znać, uwzględniając najważniejsze moim zdaniem postacie. Wybór był oczywiście subiektywny, ale myślę, że historycy w więcej, niż ¾ przypadków zgodziliby się z moją opinią. Może zabrakło Francisca Cricka, ale na pewno znajdzie się jeszcze okazja, by poświęcić mu na blogu uwagę. W tym tekście chciałem skupić się na kobietach – biolożkach. Wrzucanie do jednego worka naukowców obu płci, tak jak to uczyniłem w poprzednim artykule, częściowo mija się z celem z uwagi na trudność w dostępie do edukacji i innych równych praw dla kobiet, przez całe wieki. Czyni to dużą dysproporcje i nie pozwala umieścić na liście mniej sławnych biolożek, ale również mających ważne osiągnięcia i wybitne, jak na czasy, kiedy kobiety były na co dzień poważnie dyskryminowane. Żeby to nadrobić, publikuję ten post, o najwybitniejszych biolożkach w historii.

kobiety biolodzy naukowcy biolożki
Czytaj dalej »

wtorek, 8 listopada 2016

Oświadczenie Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego ws. homoseksualności

9
Od niedawna, w różnych miastach [1], [2], [3], regularnie pojawiają się wystawy dotyczące homoseksualności, które propagują poglądy niezgodne z wiedzą naukową. Głoszone są m.in. idee, że homoseksualizm jest dewiacją, czy że występuje zależność między homoseksualnością, a pedofilią. Obie te informacje są oczywiście nieprawdziwe. Wystawiają je skompromitowane organizacje, zyskując wcześniej odpowiednie zgody władz miast. Dodatkowo, w ostatnim czasie, wyrzucony z wielu organizacji naukowych Paul Cameron, wygłaszał w Polsce wykłady, próbując umocnić powyższy przekaz dotyczący homoseksualizmu, a organizacja Ordo Iuris na konferencję o „tożsamości małżeństwa” zaprosiła Marka Regnerusa, autora niepoprawnego metodologicznie badania o wychowywaniu dzieci przez pary jednopłciowe.

Polskie Towarzystwo Seksuologiczne
Czytaj dalej »

poniedziałek, 31 października 2016

Medyczne dyrdymały Wirtualnej Polski

27
Portal abcZdrowie Wirtualnej Polski (WP) jest jednym z najlepiej wypozycjonowanych w Google, o tematyce medycznej. Każdy go zna, bo czegokolwiek byście nie szukali, zawsze na pierwszej stronie wyskoczy właśnie ten wynik. Tymczasem okazuje się, że powielane są tam medyczne mity, z pewnością ku uciesze firm sprzedających suplementy diety i „zdrową żywność”, ale wbrew interesom pacjentów poszukujących informacji w Internecie. Od jednego z czytelników dostałem sygnał, że abcZdrowie piszą o zakwaszeniu organizmu. Co piszą? Zobaczmy.

Wirtualna Polska
Czytaj dalej »

sobota, 29 października 2016

Polskie partie polityczne w sprawach naukowych

86
Trwa kampania wyborcza w Stanach Zjednoczonych Ameryki, gdzie główni kandydaci – Hilary Clinton i Donald Trump – prześcigają się we wzajemnym atakowaniu się, czy głoszeniu różnego rodzaju populistycznych poglądów. Ciekawe jest, że postanowiono sprawdzić prawdomówność kandydatów i ta okazała się korzystna dla Clinton, która w 69% mówiła prawdę w trakcie kampanii, podczas gdy Trump zaledwie w 13%. Scientific American zebrał też antynaukowe wpisy Trumpa z Tittera. Faktem jest też, że kandydatka Demokratów jest bardziej pronaukowa albo inaczej – nie jest antynaukowa. Sprawdźmy, jak to wygląda na naszym polskim podwórku. Przedstawiciele których partii politycznych mają za uszami głoszenie pseudonaukowych i antynaukowych poglądów z różnych dziedzin?

Nauka w polityce
Czytaj dalej »

czwartek, 20 października 2016

Dwóch biologicznych ojców lub dwie biologiczne matki? Czy to możliwe?

13
W 2012. roku Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny lub fizjologii otrzymali: lekarz Shin’ya Yamanaka i zoolog John Gurdon „za odkrycie, że dorosłe komórki można przeprogramować tak, by stały się komórkami pluripotentnymi”. Oznacza to, że dojrzałą komórkę np. skóry, jelita, nerki czy nerwową, możemy zmienić w komórkę macierzystą, zarodkową. Będzie ona miała niemal nieograniczoną potencję – możemy z niej zrobić każdy rodzaj tkanki, z wyjątkiem łożyska (choć potencjalnie i takie komórki macierzyste można by uzyskać dzięki przeprogramowaniu). Daje to ogromne możliwości.

partenogeneza
Czytaj dalej »

niedziela, 16 października 2016

Eukarionty miliard lat starsze, niż myśleliśmy? Ważne odkrycie polskich naukowców

5
U podstaw świat organizmów żywych dzielimy na jądrowe i bezjądrowe, czyli eukarionty (co oznacza „jądrowce właściwe”) i prokarionty (czyli „przedjądrowce”). Te pierwsze mają inną organizację DNA, niż te drugie. Posiadają jądra z chromosomami, podczas gdy u prokariontów występuje kolista cząsteczka DNA w cytoplazmie, która jest nieobłoniona. Organizacja informacji genetycznej u obu tych grup także się różni. Jądrowce mają bardzo dużo „śmieciowego” DNA, kumulującego się na skutek mutacji, czego u rozmnażających się bezpłciowo przedjądrowców (czyli bakterii i archeanów) nie ma. Procesy molekularne, związane z ekspresją genów (transkrypcja, translacja) i replikacją także posiadają odrębną charakterystykę, choć tutaj mamy też sporo cech wspólnych, jako że replikacja i ekspresja wyewoluowały dużo wcześniej i łączą obie te grupy.

Józef Kaźmierczak, Precambrian Research (2016): 180-194. z późn. zm.
Czytaj dalej »

Chamstwo w murach Uniwersytetu Śląskiego

30
Tym razem chciałbym zabrać głos w sprawie, której media poświęciły ostatnio trochę czasu. Na wykładzie odbywającym się na Uniwersytecie Śląskim jedna ze studentek ziewnęła, na co wykładowca skomentował „No, mój to by się nie zmieścił!”. Wiem, że na wielu uczelniach, pewnie na każdej w poszczególnych jednostkach, tego typu zachowania są normą. Ludzie się przyzwyczajają, w końcu jeśli bezpośrednio nas dana patologia nie boli, to łatwo ją zignorować. Pytanie tylko, czy należy to tolerować? Czy nie pogarsza do jakości kształcenia? Narzekamy, jacy okropni są dzisiejsi studenci, ale przecież od kogoś się uczą, prawda?

Czytaj dalej »

piątek, 7 października 2016

Muzeum Przyrodnicze Instytutu Systematyki i Ewolucji Ssaków PAN w Krakowie

29
Zrobiłem sobie niedawno małą wycieczkę do Krakowa. Jednym z miejsc, które planowałem odwiedzić, było Muzeum Instytutu Systematyki i Ewolucji Ssaków Polskiej Akademii Nauk. Zależało mi na zwiedzeniu Muzeum Edukacji Przyrodniczej Uniwersytetu Jagiellońskiego, niestety jest ono jeszcze w przygotowaniu, więc musiałem zadowolić się tym, co było. W niniejszym tekście chciałem Wam opisać, jak mi się podobało i dlaczego właśnie tak. Będzie sporo zdjęć.

Muzeum Instytutu Systematyki i Ewolucji Ssaków PAN w Krakowie
Czytaj dalej »

środa, 28 września 2016

Widzisz to, czego nie było

28
„Wirusów nikt nigdy nie widział, więc nie istnieją” – mniej więcej tak napisała kiedyś skompromitowana blogerka, Pepsi Eliot, która zdążyła już dawno usunąć swój tekst, gdzie próbowała wykazać, że wirusy nie istnieją, a wymyślono je po to, by szczepić ludzi i zarabiać na tym fortunę. Ja jednak nie o tym występku chciałem dzisiaj pisać, a o bardzo częstym błędzie poznawczym. Nie doświadczyliśmy czegoś. Nasi znajomi też nie. No to pytanie, czy aby na pewno zjawisko to istnieje?

Czytaj dalej »

środa, 21 września 2016

Nie „po co?” lecz „dlaczego?”

43
Wciąż mam w pamięci lekcję języka polskiego w szkole podstawowej, podczas której nauczycielka zwracała nam uwagę na różnicę pomiędzy pytaniem „po co?” i „dlaczego?”. Na co dzień mnóstwo osób myli to, z pewnością nieświadomie. Błąd ten nie utrudnia z reguły porozumiewania się (chociaż może, zdarzyło mi się spytać „dlaczego?”, a otrzymać odpowiedź na „po co?” i na odwrót), ale w dyskusjach naukowych ma bardzo duże znaczenie. Wyjaśnijmy więc na sam początek, zanim przejdziemy dalej. Po co? – w jakim celu. Dlaczego? – z jakiej przyczyny. W nauce, a przynajmniej jeśli o biologię chodzi, powinniśmy pytać o to drugie.

ewolucja
Czytaj dalej »

piątek, 16 września 2016

Teoria czy ideologia gender?

68
W 2013. roku miała w Polsce miejsce wielka akcja dezinformacyjna. Jej echo niesie się do dzisiaj, w postaci wiary w różne nieprawdziwe informacje dotyczące pojęcia „gender”. Stąd właśnie postanowiłem napisać o tym artykuł. Zwyczajnie nie mam cierpliwości tłumaczyć za każdym razem, znów i znów, czym jest, a czym nie jest gender, zwłaszcza w odniesieniu do biologii. Szczególnie tej ewolucyjnej, ale także genetyki, embriologii czy neurobiologii, które mają według populistów ostateczną, niszczycielską tutaj siłę.

ideologia gender
Czytaj dalej »

czwartek, 15 września 2016

Gorzki smak urojonej grzybicy

54
Moda na grzybicę (wmawianie sobie, że ma się tę ogólnoustrojową) już wprawdzie przeminęła (choć nadal w niektórych środowiskach jest bardzo popularna). W Polsce jej świetność przypadła na okres, kiedy byłem w szkole średniej. Niczego nieświadomy i zwyczajnie głupi, naczytałem się o epidemii grzybicy na całym świecie. Różne pseudonaukowe strony i fora donosiły, że niemal każdy jest zainfekowany, że ma kandydozę. Jak Wam, tak i mi trafiały się i trafiają lepsze i gorsze dni. „Piątek, a Ty nie masz na nic siły? No to już musi być objaw grzybicy!”. Tak właśnie myślałem (w podobne zresztą struny uderzyła cała marketingowo-dezinformacyjna akcja na temat zakwaszenia organizmu). Jak próbowałem się wyleczyć z tej urojonej grzybicy? Przeczytajcie.

urojona grzybica
Czytaj dalej »

wtorek, 13 września 2016

Czystek - zasłużona moda?

51
W Polsce moda na czystka wybuchła jakieś 2-3 lata temu. Od tego czasu stał się stałym elementem wyposażenia nie tylko sklepów zielarskich czy aptek, ale także zwykłych marketów. Ziele te dostaniemy zarówno w trochę „lepiej” zaopatrzonym spożywczym, jak i w Biedronce. Na opakowaniach czy w opisach na stronach internetowych sklepów, przeczytamy informacje mówiące, że napar z czystka to idealny sposób na walkę z wolnymi rodnikami czy na ogólną poprawę samopoczucia. Na forach znajdziemy wpisy, które zachwalają czystek, jako świetny środek na zakwaszenie organizmu czy pozbycie się robaków lub grzybów. No to sprawdźmy teraz, jak jest naprawdę.
Czytaj dalej »

czwartek, 1 września 2016

Dwa zarodki, jedna dusza

59
Stosunkowo rzadko piszę na tematy bioetyczne. Chociaż przewijają się one w pojedynczych akapitach różnych notek, to nie poświęcam im zbyt często całego wpisu. Chcąc iść za ciosem po artykule o naprotechnologii i w nawiązaniu do wątku sztucznej macicy i pozaustrojowej ciąży, postanowiłem przybliżyć Wam kilka zastanawiających faktów z rozwoju wczesnego zarodka. Takiego, jakiego hodować możemy w szalce po zapłodnieniu in vitro. W kontekście tej właśnie techniki wspomaganego rozrodu weźmy pod uwagę poniższe rozważania.

zarodek
www.foter.com
Czytaj dalej »

poniedziałek, 29 sierpnia 2016

Naprotechnologia – medyczna procedura czy ideologiczne oszustwo?

75
Termin naprotechnologia do niedawna był słabo znany. Sam pierwszy raz usłyszałem o nim bodajże w zeszłym roku. Zrobiło się o tym głośno, gdy pewne środowiska polityczne i społeczne zaczęły przeciwstawiać naprotechnologię metodzie zapłodnienia in vitro. Dziś, jak wiemy, nowy rząd cofnął refundację tej ostatniej, pomimo jej skuteczności. Mówi się za to o rządowym programie naprotechnologii.  Sprawdźmy więc czym ona jest i czy można w ogóle uznać ją za metodę medyczną?

naprotechnologia
Czytaj dalej »

niedziela, 28 sierpnia 2016

Jak Herbalife wyciągnęło mnie z domu

41
Chciałem opowiedzieć Wam historię sprzed kilku lat. Byłem wtedy mniej więcej osiemnastolatkiem. Szukałem jakiejś pracy, aby sobie dorobić. Na Gumtree znalazłem ogłoszenie, że szukają kogoś do salonu zdrowia i urody. Jakoś tak się to nazywało, a przynajmniej tak mi to przedstawiono. Po krótkiej rozmowie telefonicznej, podczas której dowiedziałem się, że „jakieś stanowisko się znajdzie”, udałem się na spotkanie, które miało miejsce, o ile dobrze pamiętam, jeszcze tego samego dnia. To był okres, kiedy poza szkołą prawie nigdzie nie wychodziłem z domu, w związku z czym Herbalife udało się zrobić coś specjalnego – „wyciągnąć mnie”. Stąd tytuł notki.

herbalife
Czytaj dalej »

piątek, 26 sierpnia 2016

Historia chorego dziecka

23
Wyobraźcie sobie, że dowiadujecie się, że Wasze dziecko ma nowotwór złośliwy. Powiedzmy, że chłoniak. Lekarze dają niskie szanse na wyzdrowienie, a po paru tygodniach zaczynają przebąkiwać o szacowanym czasie, jaki pozostał do śmierci Waszej córki, czy Waszego syna.  Odpalacie Google i szukacie pomocy gdzie indziej…

Czytaj dalej »

środa, 24 sierpnia 2016

Ta straszna mitoza i mejoza

28
Skarżący się na to, jak nudna jest biologia, zwykle zaczynają swój lament od wymienienia mitozy i mejozy. Nic z tego nie rozumieją, po co mają się tego w szkole uczyć? To zawracanie głowy i nic poza tym… Przecież nic z tego nie wynika. Zgodzę się, częściowo. Ucząc się tego „na sucho” dla przeciętnego ucznia szkoły średniej naprawdę nic z tego nie wynika, bo i nie ma co i po co. Za to samo zjawisko mitozy i mejozy, opowiedziane w różnych praktycznych kontekstach, mogłoby zaciekawić wiele osób. Jednak gdy celem jest wykucie na blachę jak to po kolei idzie, każda faza, to nie ma się co dziwić zniechęceniu i znudzeniu. Ja w tej notce chciałem opowiedzieć trochę o tym, co w mitozie i mejozie jest ciekawe i fascynujące. Jak oba te zjawiska przekładają się na naszą codzienność? Co warto wiedzieć na ten temat?

oocyt
Henry Gray, Hedry Vandyke Carter, Anatomy of the Human Body, z późn. zm.
Czytaj dalej »

niedziela, 21 sierpnia 2016

Jerzy Zięba i ukryte terapie

260
Ukryte terapieBohaterem tego artykułu będzie Jerzy Zięba. Zasłynął on m.in. z napisania i sprzedaży książki „Ukryte terapie. Czego ci lekarz nie powie”. Znany jest też ze swojej antyszczepionkowej działalności, walki z używaniem Wi-Fi czy prowadzenia wykładów na tematy luźno związane ze zdrowiem. W tradycyjnych mediach zrobiło się o nim głośno, gdy próbował dostać się ze swoimi komercyjnymi wykładami na państwowy uniwersytet (Uniwersytet Gdański), co mu się zresztą udało. Na tego typu spotkaniach głosi, że np. mówienie do wody sprawia, iż ta staje się lepsza albo że hipnozą można powiększyć biust. Sprzedawanie urządzeń za 2500 złotych, zwanych strukturyzatorami wody, o których pisałem, to także element działalności pana Zięby. Problematyczną kwestią, budzącą kontrowersje nawet wśród jego fanów, jest deklarowana przezeń przeszłość. Wykształcenie, doświadczenie, posiadana wiedza. 
Czytaj dalej »

środa, 17 sierpnia 2016

Zabójcze okładki książek "Na ścieżkach nauki" - Prószyński i S-ka

46
Od jakiegoś czasu chętnie sięgam po książki z serii „Na ścieżkach nauki” wydawnictwa Prószyński i S-ka, które lubię szczególnie. Jest dla mnie jednym z najbardziej wiarygodnych, jeśli chodzi o popularyzację nauki. Nigdy jeszcze nie natknąłem się tam na pseudonaukowe buble. Wszystkie tytuły z Na ścieżkach nauki, jakie czytałem, mniej lub bardziej, ale podobały mi się. Niektóre były naprawdę znakomite. Umiera za to mój zmysł estetyczny, kiedy oglądam kolejne okładki książek z tego cyklu. Dzisiaj w poznańskiej Bibliotece Raczyńskich wypożyczyłem m.in. „Ewolucja i zagłada. Wielkie wymierania i ich przyczyny” autorstwa geologa i paleontologa Tony’ego Hallama. I choć samą lekturą jestem zainteresowany, to okładka tradycyjnie już okazała się tak tandetna, że wywołała na mojej twarzy jedynie litościwy uśmiech.

Prószyński i S-ka
Czytaj dalej »

wtorek, 16 sierpnia 2016

16 mitów i półprawd na temat homoseksualizmu

78
Homoseksualizm już od dłuższego czasu nie witał na moim blogu. Czas to zmienić. Być może jest to oklepany temat, ale nie dla wszystkich, a postaram się też przedstawić trochę informacji, które nie istnieją w powszechnej, społecznej świadomości dotyczącej wiedzy o homoseksualizmie. Nie zabraknie paru truizmów, które ze względu na obecną sytuację trzeba powtarzać, ale będą jedynie dopełnieniem, nie grającym głównej roli.

homoseksualizm
Czytaj dalej »

niedziela, 14 sierpnia 2016

Brakujące ogniwo odnalezione

34
Tytuł jest oczywiście prowokacyjny i jeśli jeszcze nie domyślacie się dlaczego, to za chwilę zrozumiecie. Na pewno słyszeliście już to sformułowanie – brakujące ogniwo ewolucji. Brzmi jak coś, czego nie odkryto, ale ze względu na wiedzę, jaką obecnie posiadamy, domyślamy się, że powinno istnieć, prawda? Jak z pierwiastkami, ze względu na liczbę protonów w jądrze. Pierwotnie tak właśnie rozumował Karol Darwin. Słusznie, tak podpowiada logika. Dzisiaj sprawa wygląda nieco inaczej i jest swego rodzaju zabawą językową, ale nie tylko o nią chodzi w tym artykule. Właściwie będzie ona ledwie wstępem.

brakujące ogniwo
Czytaj dalej »

piątek, 12 sierpnia 2016

Zabawne i groźne zabiegi pseudomedyczne

43
Ostatnio na blogu zrobiło się dosyć poważnie. Aby to zmienić, postanowiłem stworzyć luźniejszy wpis o szarlatańskich, a śmiesznych, groteskowych i absurdalnych zabiegach pseudomedycznych i pseudokosmetycznych. Tutaj nawet nie trzeba wyjaśniać, dlaczego stosowanie ich jest bezsensowne, nieskuteczne, niekiedy nawet szkodliwe, a czasami po prostu forma reklamy jest idiotyczna.

Bioenergoterapia
Czytaj dalej »

wtorek, 9 sierpnia 2016

Jedzenie dla serca

15
Serce mam zdrowe. Przynajmniej z tego, co mi wiadomo. Nigdy więc specjalnie się o nie nie martwiłem. Jednak dla wielu osób wizja choroby serca jest gorsza od zapadnięcia na nowotwór. W Polsce problemy układu krążenia są jednymi z najbardziej naglących, przez co różne kampanie edukacyjne i społeczne oraz profilaktyczne są skierowane w naszym kraju właśnie w tym kierunku. Pytanie, co można zrobić tak na co dzień, by zmniejszyć ryzyko chorób serca w przyszłości?

co jeść dla serca
Czytaj dalej »

piątek, 5 sierpnia 2016

Wstyd na Uniwersytecie Warszawskim! Refleksologia i bioenergia

22
Uniwersytet Warszawski to obecnie najlepszy uniwersytet w Polsce. W międzynarodowym rankingu, jeśli o nasze uczelnie chodzi, jest za nim Uniwersytet Jagielloński, i to wszystko. W dodatku i tak w czwartej setce. Ale biorąc pod uwagę nasze podwórko, to jest to naprawdę coś. W polskim rankingu na trzecim miejscu znajduje się jeszcze Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Czym Was tym razem niepokoję? Najlepsza rodzima uczelnia posiada tzw. Uniwersytet Otwarty, gdzie oferuje różne kursy. Idea jest świetna! Tylko z wykonaniem coś poszło nie tak. Oferowane są tam bowiem zajęcia z refleksologii i psychologicznej bioenergetyki.

Uniwersytet Warszawski
https://web.facebook.com/fanpageUW/
Czytaj dalej »

środa, 3 sierpnia 2016

Schudnąć zdrowo i skutecznie

45
Popularny temat – jak schudnąć? Co z tego, że w środku lata. Jak ma się problem z nadwagą, czy tym bardziej otyłością, to każdy moment jest dobry. Nie będę oczywiście polecał żadnych diet, których autorzy obiecują chudnięcie kilku kilogramów w ciągu miesiąca (czy tym bardziej tygodnia). Nawet jeśli tak faktycznie jest, to przecież nie jest to zdrowe odchudzanie i standardowo nad osobą stosującą takie diety zawsze będzie wisiał miecz Damoklesa, w postaci paskudnego w skutkach efektu jo-jo. Rzadko też wplatam we wpisy na blogu wątki osobiste, ale tym razem będę musiał. W ciągu roku 2015-ego z 84. kg, schudłem do 68. kg i sposobami, które mi w tym pomogły chciałem się podzielić z Wami. Będą to oczywiście metody mające podstawy naukowe, żadnego „oczyszczania z toksyn” itp. populizmów, ale też nie gwarantuję, że są najlepsze, jedyne i poprawne bez wyjątków.

odchudzanie
Czytaj dalej »

poniedziałek, 1 sierpnia 2016

Jak zarobić na lewoskrętnej witaminie C?

111
Pisałem już artykuł o witaminie C, pisałem o oszustwach producentów i o znachorskich naciągaczach. Tym razem chciałem napisać konkretnie o manipulowaniu przez firmy sprzedające naturalną, lewoskrętną witaminę C. Oczywiście za dużo wyższe kwoty, niż kosztują prawdziwe leki, zawierające ów niezbędny życiu związek.

lewoskrętna witamina C duolife
Czytaj dalej »

poniedziałek, 25 lipca 2016

Nie daj się zrobić w konia

84
Koncerny są, jak wiadomo, źródłem zła na Ziemi. Wyzyskują, naciągają, manipulują. Nie zależy im na zdrowiu ludzi i na bezpieczeństwu stosowania sprzedawanych środków. Ważne jest tylko to, by zarobić! Producenci czasem walczą ze sobą o to, kto wymyśli głupszy i droższy produkt, a kilka takich przykładów znajdziecie w tym wpisie.

naciągacze
Czytaj dalej »

poniedziałek, 18 lipca 2016

Czy olej z wątroby rekina poprawia odporność?

13
Ostatnio zwykle pisałem o suplementach, które pomimo obiecywanych w reklamach działań, wcale takowych nie wykazują. Dziś chciałem napisać o oleju z wątroby rekina. Jak będzie tym razem, czy jest sens łykania zawierających go tabletek? Promowany jest jako środek na poprawę odporności, a jego głównymi związkami aktywnymi biologicznie mają być alkiloglicerole, skwalen i wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega 3.

olej z wątroby rekina
Czytaj dalej »

piątek, 15 lipca 2016

Sok z noni

14
Gdy jakiś czas temu miałem przez kilka dni styczność z pacjentami chorującymi na nowotwory zauważyłem, że najmodniejsze tematy medyczne to amigdalina, witamina C i sok z owoców noni (zwanych inaczej morwą indyjską). O ile temat amigdaliny byłem w stanie jasno wytłumaczyć, bo sam o tym wcześniej pisałem, tak nie interesowałem się sokiem z noni. Postanowiłem, że czas to zmienić. I co się okazuje? Czy sok z noni leczy raka, a może to kolejny chwyt marketingowy, by napędzić naiwnych i zdesperowanych klientów, którzy wszystko kupią, co miałoby im pomóc wyzdrowieć?

noni
Czytaj dalej »

sobota, 9 lipca 2016

Człowiek też zwierzę

25
Jakiś czas temu wrzuciłem na fan page nagranie, na którym widać, jak szczurzyca broni swoje dziecko przed wężem, skutecznie. Podpisałem je słowami „Szczur też człowiek”, jako odmiana znanego powiedzenia „Zwierzę też człowiek”. Przyszło mi wówczas do głowy by napisać o człowieku, jako o zwierzęciu. Niektórzy wciąż się burzą, gdy o tym usłyszą – „Przecież człowiek to nie zwierzę!” – grzmią. W rzeczywistości nie da się nas inaczej zaklasyfikować. Ani z nas rośliny, ani grzyby, ani tym bardziej pierwotniaki, glony czy bakterie. Archeany (specyficzne mikroorganizmy) też nie. Czy tego chcemy czy nie, wywodzimy się z linii, z której wyewoluowały zwierzęta, w tym my. Należymy do nadrodziny małp człekokształtnych (tak, małp), gdzie zaliczane są poza nami także szympansy, orangutany, goryle, gibony i do rodziny człowiekowatych, gdzie obecne są, wyłączając gibony, wszystkie wymienione.

człowiek
Czytaj dalej »

piątek, 1 lipca 2016

Plus 90 i minus 100 dla Greenpeace

20
Mając szesnaście lat udzielałem się w organizacji Greenpeace. Głośna była wówczas akcja „I <3 Puszcza”, mająca na celu zebranie podpisów pod inicjatywą ustawodawczą, dzięki której, gdyby jej założenia zostały zrealizowane, można by ułatwić powiększanie istniejących Parków Narodowych i zakładanie nowych. „Puszcza” odnosiła się oczywiście do Puszczy Białowieskiej, dzisiaj zresztą realnie zagrożonej. Pamiętam zbieranie podpisów przed koncertem Stinga w Poznaniu, na zatłoczonej ul. Półwiejskiej czy opustoszałej, po biegowej imprezie, Malcie. W poprzednim tekście wspomniałem o tym, że mam pewien dysonans w stosunku do Greenpeace. W tym artykule chciałbym rozwinąć ten wątek, nie bez powodu. Ostatnio ponad stu noblistów napisało list do owej organizacji.

Greenpeace
Czytaj dalej »

środa, 15 czerwca 2016

Kultowe wpadki pseudonauki

51
W nauce wielokrotnie zdarzało się, że pozornie zadziwiające wyniki okazywały się nie być powtarzalnymi, albo że wnioskowanie na ich podstawie było błędne. Jeśli jednak obracamy się w kręgu nauki, to wszystko jest w porządku – w końcu po to robimy badania, sprawdzamy i analizujemy, by dowiedzieć się czegoś nowego. Obecny system weryfikacji badań, recenzji publikacji naukowych, powtarzalności wyników itp. minimalizuje ryzyko pomyłki. Inną sprawą są jednak eksperymenty, których autorzy próbowali z góry dowieść czemuś, co mogłoby im pasować do poglądów lub za co zostali opłaceni albo zastosowali błędną metodologię bądź też ich wnioski ewidentnie nie bazują na wynikach. Przygotowałem dla Was kilka takich przykładów.

pseudonauka
Czytaj dalej »

środa, 8 czerwca 2016

8 ciekawostek o tlenie

11
Mówi się, że tlen to cząsteczka życia. Ja bym raczej powiedział, że węgiel i wodór, ale inne pierwiastki też odgrywają tutaj znaczną rolę, od czego tlen wcale nie odstaje. Na jego temat krąży w Internecie wiele mitów, które standardowo chciałbym wyjaśnić, a ponadto przedstawić kilka ciekawostek na temat tlenu. Brzmi chemicznie, ale nie będzie to wcale zanudzanie reakcjami.

Czytaj dalej »

poniedziałek, 30 maja 2016

Chrupki kukurydziane i olej - rzepakowy czy palmowy?

38
Jeżeli jesteście amatorami kukurydzianych chrupek, zwłaszcza tych o różnych smakach, jak np. cebulowych, keczupowych, serowych, orzechowych pizzowych i innych, tak jak ja, ten temat powinien Was szczególnie zainteresować. Gdy nadarza się okazja, zawsze zachęcam do czytania składu produktów, jakie się kupuje. Tutaj nie będzie wyjątku, i tak też rozpatrując różne składniki zauważycie, że niektóre chrupki kukurydziane mają w składzie olej palmowy, a inne olej rzepakowy. Na tej różnicy chciałbym się skupić. Co lepiej wybrać, olej rzepakowy czy olej palmowy w kukurydzianych chrupkach i dlaczego?

chrupki kukurydziane
Nordelch, Wikimedia
Czytaj dalej »