poniedziałek, 18 lipca 2016

Czy olej z wątroby rekina poprawia odporność?

Ostatnio zwykle pisałem o suplementach, które pomimo obiecywanych w reklamach działań, wcale takowych nie wykazują. Dziś chciałem napisać o oleju z wątroby rekina. Jak będzie tym razem, czy jest sens łykania zawierających go tabletek? Promowany jest jako środek na poprawę odporności, a jego głównymi związkami aktywnymi biologicznie mają być alkiloglicerole, skwalen i wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega 3.

olej z wątroby rekina

Olej z wątroby rekina

Olej z wątroby rekina bierze się oczywiście z wątroby. Rekiny, jako ryby chrzęstnoszkieletowe wykorzystują ten narząd do regulacji głębokości zanurzenia (ryby kostnoszkieletowe w tym celu wykorzystują pęcherz pławny). Standardowo na początku należy zapytać czy olej z wątroby rekina  jest w ogóle bezpieczny do spożywania przez człowieka? Czy nie wywołuje niekorzystnych skutków ubocznych? Czy nie jest toksyczny? Udało mi się dotrzeć do badań na ludziach, lecz na niewielkiej grupie – 41 mężczyzn, gdzie część spożywała tran z rekina, a część olej z szafranu (jako placebo). Dawka wynosiła 1500 mg oleju dziennie (w tym 582 mg skwalenu), a podawano ją przez 8 tygodni. U badanych nie zaobserwowano niekorzystnych skutków ubocznych. Z kolei z badania na szczurach wiemy, że podawanie 1000 mg alkilogliceroli dziennie przez 28 dni lub jednorazowo 2000 mg nie wywołuje niepożądanych efektów. U szczurów, rzecz jasna! Warto mieć na uwadze, że w oleju z wątroby rekina znajdować się mogą śladowe ilości metali ciężkich.

tran z rekina

Jak olej z wątroby rekina wpływa na odporność? W dostępnych badaniach znaleźć można informacje, że spożywanie tego suplementu zwiększa aktywność interleukiny 2, związku który działa wzrostowo na limfocyty. W badaniach na zwierzętach faktycznie u myszy czy szczurów chorujących na nowotwory, które spożywały tran z rekina, guzy były mniejsze o 40-50% w porównaniu do próby kontrolnej. Niestety nie przeprowadzono analogicznych badań u ludzi (a przynajmniej ja takowych publikacji nie znalazłem). Wiadomo za to, że na przykład u starszych osób w czasie okołooperacyjnym olej z wątroby rekina może poprawiać odporność. Choć i tu ciężko o konkretne wnioski, bo eksperyment przeprowadzano na bardzo małej próbie. Nawet z badań in vitro mamy sprzeczne informacje – niektóre dowodzą, że związki aktywne oleju z wątroby rekina działają pro-proliferacyjnie (stymulują podziały) na komórki, inne, że przeciwnie lub że nie działają. 

Co tu więcej pisać? Sprawa jest niejasna, jak w przypadku soku z owoców noni. Mamy tu wprawdzie więcej badań, obiecujących badań – na zwierzętach i kilka prób na niewielkich grupach ludzi, ale to nadal zdecydowanie za mało by cokolwiek wnioskować na ogół populacji. Jedynie w odniesieniu do kwasów tłuszczowych omega 3 – DHA i EPA – można mówić o udowodnionej skuteczności np. w prewencji chorób naczyniowych, ale ilość owych związków jest zdecydowanie wyższa w oleju z wątroby dorsza. Na ten moment ciężko jest więc ocenić, czy jest sens suplementować tran z rekina, za to trudno jednoznacznie go odrzucić.

Źródła
Hamadate, Naobumi, et al. "Vascular effects and safety of supplementation with shark liver oil in middle‑aged and elderly males." Experimental and therapeutic medicine (2015): 641-646.
Anadón, Arturo, et al. "Acute and repeated dose (28 days) oral safety studies of an alkoxyglycerol extract from shark liver oil in rats." Journal of agricultural and food chemistry (2009): 2040-2046.
Davidson, B. C., et al. "The influence of shark liver oils on normal and transformed mammalian cells in culture." in vivo (2007): 333-337.
Qian, Linxi, et al. "Alkylglycerols modulate the proliferation and differentiation of non-specific agonist and specific antigen-stimulated splenic lymphocytes."PloS one (2014): e96207.
Iagher, Fabíola, et al. "Chronic Supplementation With Shark Liver Oil for Reducing Tumor Growth and Cachexia in Walker 256 Tumor-Bearing Rats."Nutrition and cancer (2011): 1307-1315.
Belo, Sérgio RB, et al. "Walker-256 tumor growth is inhibited by the independent or associative chronic ingestion of shark liver and fish oil: a response linked by the increment of peritoneal macrophages nitrite production in Wistar rats." Nutrition research (2010): 770-776.
Gurańska, N., et al. "[The assessment of the effectiveness of the shark liver oil in recurrent aphthous stomatitis treatment: clinical and immunological studies]."Polski merkuriusz lekarski: organ Polskiego Towarzystwa Lekarskiego (2001): 233-238.
Iagher, Fabíola, et al. "Antitumor and anti-cachectic effects of shark liver oil and fish oil: comparison between independent or associative chronic supplementation in Walker 256 tumor-bearing rats." Lipids in health and disease (2013): 1.
Huang, Feng-Jie, et al. "Study on hepatoprotective effect of peptide S-8300 from shark liver." World J. Gastroenterol (2005): 1809-1812.
Lewkowicz, P., et al. "[Effect of high doses of shark liver oil supplementation on T cell polarization and peripheral blood polymorphonuclear cell function]." Polski merkuriusz lekarski: organ Polskiego Towarzystwa Lekarskiego (2005): 686-692.
Vitorino, Daniele Cristina, et al. "Effect of chronic supplementation with shark liver oil on immune responses of exercise-trained rats." European journal of applied physiology (2010): 1225-1232.
Palmieri, Beniamino, Alfonso Pennelli, and Alessandro Di Cerbo. "Jurassic surgery and immunity enhancement by alkyglycerols of shark liver oil." Lipids in health and disease (2014): 1.
Hajimoradi, Monire, et al. "The effect of shark liver oil on the tumor infiltrating lymphocytes and cytokine pattern in mice." Journal of ethnopharmacology (2009): 565-570.

12 komentarzy:

  1. Przyznam szczerze, że jakoś nigdy nie mogłam się przemóc do łykania takich sumplemnetów.

    OdpowiedzUsuń
  2. Olej z szafranu... Tyyyle kasy na olej z szafranu... Mi się wydaje, że wielkie BUM polega na skwalenie, którego nie ma w tranie z dorszowatych. Patrz, znalazłam fajny artykuł: http://rozanski.li/2060/alkiloglicerole-oleju-z-rekina-w-interakcji-z-niektrymi-ziolami-przeciwnowotworowymi/

    OdpowiedzUsuń
  3. Mi szkoda rekinów :) Także suplementuję oleje roślinne

    OdpowiedzUsuń
  4. Niedawno widziałam dokument o rybach i zanieczyszczeniach jakie mają w tłuszczu i w ogóle....

    OdpowiedzUsuń
  5. Nie przepadam za suplementami, ale ostatnią jesienią skusiłam się na takie tabletki z olejem rybim, z omega3. Chociaż powiem szczerze, ze trochę się boję tych metali ciężkich i odstawiłam je na jakich czas. Przeraża mnie też to, że jest tak mało badan na ten temat. W związku z omega 3 zaczęłam jednak regularnie spożywac orzechy i pestki, w tym siemię lniane. To chyba bezpieczniejsze?:)

    OdpowiedzUsuń
  6. Mi szkoda roślinek. Zjadam mięso.

    OdpowiedzUsuń
  7. Jak byłem mały, to mama faszerowała mnie tabletkami z tym olejem, ale nie zauważyłem jakiegoś znaczącego wzrostu mojej odporności w tamtym okresie. Wręcz przeciwnie, chorowałem znacznie więcej niż teraz, kiedy to już od lat owych tabletek nie spożywam. Ale bardzo możliwe, że jestem po prostu wybrykiem natury xD

    OdpowiedzUsuń
  8. W moim bliskim otoczeniu jest osoba, która bardzo sobie ten specyfik chwali. Ja jednak nie jestem przekonana, ale może to dlatego że ogólnie do suplementacji podchodzę z rezerwą...

    OdpowiedzUsuń
  9. no to mozna go brac czy jednak nie warto?!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Brać można, ale czy warto? Trudno powiedzieć. Może gdybym był zdesperowany, to bym spróbował. Ale tak o, dla podniesienia odporności na jesień, chyba bym się dziś nie skusił.

      Usuń
  10. Tu jest dobre badanie: na ludziach, wzrost nie tylko IL-2, ale też IFN-gamma i TNF-alfa, spadek IL-10: http://marinex.com.pl/pliki_artykuly/badania_kliniczne_09.pdf Wygląda na to, że warto.

    OdpowiedzUsuń