niedziela, 4 grudnia 2016

Witamina K2 MK7 czyli menachinon - czy działa?

Wielokrotnie dostawałem od czytelników pytania dotyczące menachinonu, tj. witaminy K2 MK7. Jej propagatorem w Internecie jest m.in. Jerzy Zięba, sławny znachor, o którym pisałem już jakiś czas temu. Według mądrości z sieci witamina K2 MK7 miałaby być remedium na wiele dokuczliwych dolegliwości, a szczególna jej przydatność w chorobach kości jest podobno nieoceniona. Sprawdźmy czy tak też jest w istocie, czy to kolejny mit żywieniowo-medyczny, chętnie powielany przez zdesperowanych ludzi w walce o prawidłowe funkcjonowanie swojego organizmu i odrzuconych przez biurokratyczny system służby zdrowia, dla którego dobro pacjenta jest często dopiero na którymś kolejnym miejscu, co bardzo sprzyja oddawaniu dusz różnego rodzaju szarlatanom.

witamina k2 mk7

Na początku wyjaśnijmy skąd w ogóle te dziwne oznaczenie: K2 MK7? Otóż określenia „witamina K”, „witamina C”, „witamina B11”, „witamina E” i wszystkie inne, nie odnoszą się do jednego związku chemicznego, lecz różnych form, jakie są przyswajalne, odpowiednio metabolizowane, aktywne biologicznie dla organizmów żywych. My oczywiście skupiamy się na człowieku (niektóre wersje witamin działają u roślin, a nie działają u zwierząt i na odwrót albo u jednych gatunków zwierząt działają, u innych nie; w przypadku roślin to, co dla nas jest witaminami, dla nich często pełni zupełnie inne funkcje; taka różnica zdarza się też między zwierzętami, np. wiele ssaków syntetyzuje samodzielnie witaminę C z glukozy, ale człowiek w toku ewolucji utracił tę możliwość, czyniąc sobie kwas askorbinowy witaminą).

Jaką rolę witamina K, występująca także w innych formach, np. filochinonu, spełnia w ludzkim organizmie? Przede wszystkim bierze udział w różnych procesach biochemicznych związanych z krzepliwością krwi i cząsteczkami odpowiedzialnymi za ten proces. Dodatkowo wpływa na aktywność białek produkowanych przez komórki kostne. Oddziałuje więc na układ krążenia i układ kostny oraz gospodarkę wapniową organizmu. Jest produkowana przez mikroorganizmy bytujące w jelitach, a także  znaleźć ją można w produktach spożywczych, takich jak szpinak czy sfermentowana żywność sojowa. Przechodzi do mleka matki. Ponieważ u noworodków mikrobiom jelitowy dopiero zaczyna się kształtować, lekarze często zalecają podawanie im suplementów z witaminą K.

menachinon soja

Czy witamina K2 MK7 jest szczególnie korzystna dla zdrowia, pełniąc rolę większą, niż tylko jako witamina? Czy ma właściwości prozdrowotne dla układu kostnego? Aby to ocenić, trzeba badań. Na początek spójrzmy na te in vitro, czyli w szalce, na hodowlach komórkowych. Menachinon w takich właśnie warunkach stymuluje osteoblasty, czyli komórki kościotwórcze, do większej aktywności. Co więcej, działa hamująco na osteoklasty, czyli komórki kościogubne. Potencjalnie mamy więc podstawkę do tego by sądzić, ze witamina K2 MK7 działa, ale aby się upewnić trzeba to sprawdzić in vivo – na żywym organizmie. Najlepiej na ludziach.

Najpierw jednak spójrzmy na zwierzęta. Przeprowadzano eksperymenty na szczurach, sprawdzając jak dieta zawierająca witaminę K2 MK7 wpływa na markery informujące o metabolizmie kostnym. Jednym z mechanizmów chroniących przed osteoporozą uruchamianym przez menachinon jest karboksylacja osteokalcyny. I takie też cząsteczki (karboksylowana osteokalcyna) okazywały się być we większym stężeniu w organizmach zwierząt, które otrzymywały witaminę K2 MK7. W badaniach na kobietach po menopauzie udowodniono, że menachinon poprawia stan kości i zwiększa ich wytrzymałość. Przy kontroli placebo także wyszło, iż grupa kobiet po menopauzie która dostawała witaminę K2 MK7 miała mniej niekarboksylowanej osteokalcyny. Taki efekt zauważono też przy niewielkich dawkach podawanych dzieciom przed okresem dojrzewania. Wreszcie, w randomizowanym badaniu klinicznym z podwójną ślepą próbą potwierdzono powyższe wyniki. Witamina D działa też skuteczniej w połączeniu z witaminą K2 MK7 przy ochronie przed osteoporozą, ale nie udało mi się znaleźć eksperymentów, które porównałyby witaminę D z witaminą K2 MK7, a byłaby to cenna informacja.

witamina K2 MK7 na kości

W związku z powyższym chciałoby się powiedzieć: super, to działa! Weźmy jednak pod uwagę kilka faktów. Po pierwsze, witamina K tak czy siak działa. Chodzi tutaj o to, że forma menachinonu MK7 (K2MK7) jest prawdopodobnie bardziej biodostępna i to jest jej główna zaleta. Nie mówimy więc o całkowitej nowości, tylko pewnej innowacji. Kolejna sprawa, to że pomimo kilku badań potwierdzających działanie, nadal jest ich stosunkowo niewiele. Prawdą jest, że menachinon działa, ale jego pozytywne wpływy z uwagi na małą liczbę badań mogą być zawyżone. Dodatkowo, wiele badań przeprowadzili ci sami naukowcy, co widać po nazwiskach w poniższej literaturze. Nie ma oficjalnych wytycznych co do suplementacji ani metaanaliz, które dowodziłyby skuteczność. Przyznając więc rację, że witamina K2 MK7 działa, trzeba pamiętać, że nie jest to cudowny środek na nasze dolegliwości, a jedynie malutka cegiełka, która może, ale nie musi, pomóc. Nie wiemy też czy nie zaszkodzi lub nie będzie się wiązała z niepotrzebną stratą pieniędzy.

Źródła
Hartley, Louise, et al. "Vitamin K for the primary prevention of cardiovascular disease." The Cochrane Library (2015).
Inaba, Naoko, Toshiro Sato, and Takatoshi Yamashita. "Low-Dose Daily Intake of Vitamin K 2 (Menaquinone-7) Improves Osteocalcin γ-Carboxylation: A Double-Blind, Randomized Controlled Trials." Journal of nutritional science and vitaminology (2015): 471-480.
Kanellakis, Spyridon, et al. "Changes in parameters of bone metabolism in postmenopausal women following a 12-month intervention period using dairy products enriched with calcium, vitamin D, and phylloquinone (vitamin K1) or menaquinone-7 (vitamin K2): the Postmenopausal Health Study II." Calcified tissue international (2012): 251-262.
Knapen, M. H. J., et al. "Three-year low-dose menaquinone-7 supplementation helps decrease bone loss in healthy postmenopausal women." Osteoporosis International (2013): 2499-2507.
Rønn, Sofie Hertz, et al. "Vitamin K2 (menaquinone-7) prevents age-related deterioration of trabecular bone microarchitecture at the tibia in postmenopausal women." European Journal of Endocrinology (2016): 541-549.
Sato, T., et al. "Efficient production of menaquinone (vitamin K2) by a menadione-resistant mutant of Bacillus subtilis." Journal of Industrial Microbiology and Biotechnology (2001): 115-120.
Sato, Toshiro, Leon J. Schurgers, and Kazuhiro Uenishi. "Comparison of menaquinone-4 and menaquinone-7 bioavailability in healthy women." Nutrition journal (2012): 1.
Thijssen, H. H. W., et al. "Menaquinone-4 in breast milk is derived from dietary phylloquinone." British Journal of nutrition (2002): 219-226.
Tsukamoto, Yoshinori, et al. "Intake of fermented soybean (natto) increases circulating vitamin K2 (menaquinone-7) and γ-carboxylated osteocalcin concentration in normal individuals." Journal of bone and mineral metabolism (2000): 216-222.
Tsukamoto, Yoshinori. "Studies on action of menaquinone‐7 in regulation of bone metabolism and its preventive role of osteoporosis." Biofactors (2004): 5-19.
van Summeren, Marieke JH, et al. "The effect of menaquinone-7 (vitamin K 2) supplementation on osteocalcin carboxylation in healthy prepubertal children."British journal of nutrition (2009): 1171-1178.
Yamaguchi, Masayoshi, and Zhong Jie Ma. "Inhibitory effect of menaquinone-7 (vitamin K2) on osteoclast-like cell formation and osteoclastic bone resorption in rat bone tissues in vitro." Molecular and cellular biochemistry (2001): 39-47.
Yamaguchi, Masayoshi, Emi Sugimoto, and Sachiko Hachiya. "Stimulatory effect of menaquinone-7 (vitamim K2) on osteoblastic bone formation in vitro."Molecular and cellular biochemistry (2001): 131-137.
Yamaguchi, Masayoshi, et al. "Prolonged intake of fermented soybean (natto) diets containing vitamin K2 (menaquinone-7) prevents bone loss in ovariectomized rats." Journal of bone and mineral metabolism (2000): 71-76.

5 komentarzy:

  1. Ja póki co biorę witaminę K2 + D3 (zalecenie lekarza). Dopiero co zaczęłam. Dzięki Tobie dowiedziałam się o K2 MK7, dzięki. Wprawdzie mądrości Jerzego Zięby lubię, ale do tego jeszcze nie dobrnęłam widocznie.
    Pozdrawiam.

    OdpowiedzUsuń
  2. To że jest mało badań to nie znaczy, że można wszystko odrzucić?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ale też trudno przyjmować wszystkie możliwe substancje tylko z tego powodu, że nie ma wykonano badań na ich skuteczność. To zresztą technicznie niemożliwe.

      Usuń
  3. Przede wszystkim trzeba podkreślić, że jako witamina K2 traktowanych jest 9 podobnych związków. Biologicznie najważniejsza jest forma MK4, jest wytwarzana w organizmie za sprawą konwersji witaminy K1 w trzustce i ścianach tętnic. Nawet 90% witaminy K1 może zostać przekształcone w K2 MK4. Ta wersja witaminy ma potwierdzony wpływ zapobiegania złamaniom kości.

    Wersja MK7 jest wytwarzana z witaminy K1 przez bakterie w jelitach. Jeśli więc zażywamy doustne suplementy witaminy K1 to część ulegnie zamianie w K2 MK7 a część w K2 MK4.

    OdpowiedzUsuń
  4. Ale bzdurny wpis...
    Nie chce jeść GMO, nie chce by jadły je moje dzieci, chciałabym by te produkty były oznaczone.

    OdpowiedzUsuń