środa, 15 listopada 2017

Reklamy farmaceutyczne i ich manipulacje

9
Jak myślisz, jak duży wpływ mają reklamy leków i suplementów diety na Twoje decyzje zakupowe? Na Twoje zdrowie? Zastanówmy się wspólnie. Możesz dzięki nim „samozdiagnozować“ u siebie całkiem nowe schorzenia. Możesz się za darmo dowiedzieć jak „leczyć“ się suplementami diety, które leczyć nie mogą. I cały czas uciążliwy głos z radia, telewizji albo Youtube przypomina Ci, że przecież powinieneś chorować. Dobra dieta to za mało. Twoje dziecko jest nadpobudliwe, bo brakuje mu magnezu. Twoi rodzice będą się czuli lepiej z tymi witaminkami. Kupuj, kupuj, kupuj.

leki suplementy diety reklamy farmaceutyczne
Czytaj dalej »

niedziela, 12 listopada 2017

Sery wolne od GMO. Czy Hochland robi z konsumentów idiotów?

26
Nie jest niczym nowym, że wielu producentów zamiast pokazywać realne zalety swoich produktów sięga po różne sztuczki, takie jak manipulacje i przekłamania, robiąc z konsumentów głupków. Przodują w tym zwłaszcza firmy kosmetyczne, farmaceutyczne i spożywcze. Opisywałem już na blogu patologie tych drugich (choć większość komentowanych suplementów wywodziła się z jednej firmy), a na fanpage krytykowałem też te pierwsze. Tym razem posłużę się świeżym przykładem z branży spożywczej, który chciałbym przeanalizować. Chodzi o sery Hochland i ich nową reklamę, w której pada kilka ciekawych stwierdzeń, w tym dotyczących GMO. 

Hochland
hochland.pl
Czytaj dalej »

wtorek, 7 listopada 2017

Marian Kowalski chce obalić teorię ewolucji biologicznej

9
Choć w Polsce wysiłki kreacjonistów i wyznawców inteligentnego projektu na niewiele się zdają, to od czasu do czasu pojawiają się amatorzy pseudonauki próbujący usilnie przekonać do swoich poglądów rzesze ludzi. Jednak nie udało się to jak narazie ani profesorowi Maciejowi Giertychowi podczas debaty w Europarlamencie w 2006 roku czy za pomocą pseudonaukowej książki „Ewolucja. Dewolucja. Nauka” ani też pastorowi Chojeckiemu. Swoje możliwości testuje za to ostatnio jeden z najbardziej znanych polskich nacjonalistów, kandydat do wyborów prezydenckich z 2015 roku z ramienia narodowców, Marian Kowalski. Zasłynął (1:01:50) kilka dni temu z „obalenia” teorii ewolucji biologicznej na spotkaniu otwartym w Ottawie, zorganizowanym na początku października tego roku. W tekście tym chciałbym merytorycznie wyjaśnić dlaczego to, co opowiada to kompletny, pseudonaukowy bełkot.

Marian Kowalski ewolucja
https://idzpodprad.pl
Czytaj dalej »

niedziela, 29 października 2017

Historia naukowego nawrócenia

21
Nabraliście się kiedyś na monotlenek diwodoru? Ja nie, ale jeżeli myślicie, że od zawsze byłem pronaukowym racjonalistą, to jesteście w błędzie. Ja też, podobnie jak wielu przyszłych sceptyków, miałem wcale niekrótki okres interesowania się medycyną alternatywną, parapsychologią, zjawiskami niewyjaśnionymi, UFO, spiskami i wieloma innymi tego rodzaju tematami. Postanowiłem o nim opowiedzieć. Nie tylko dlatego, że jest na taki artykuł zapotrzebowanie. Warto pokazać, że zanim dojdzie się do celu, można zajść w ślepy zaułek w całkowicie przeciwnym kierunku i że nie każdy wyznawca medycyny alternatywnej i teorii spiskowych musi być „wrodzonym ignorantem”. Poza tym historie te z pewnością będą zabawne i dające do myślenia.

Czytaj dalej »

niedziela, 22 października 2017

Szczepienia tematem politycznym. Polscy politycy i partie polityczne ws. szczepionek

4
W czerwcu na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim odbyła się pseudonaukowa konferencja poruszająca temat szczepień, na której występowała m.in. profesor Maria Dorota Czajkowska-Majewska. Miała później okazję zasłynąć z wygłoszenia prelekcji na imprezie antyszczepionkowców współorganizowanej przez działaczy Kukiz’15, a która niemal w ostatniej chwili została wyrzucona z sejmu i przeniesiona. Mówiła tam m.in., że szczepionki zamieniają ludzi w cyborgi. W międzyczasie miał miejsce się protest antyszczepionkowców w Warszawie, który zgromadził – według różnych szacunków – od kilkuset do kilku tysięcy osób. Podczas wakacji media informowały o epidemii odry w Niemczech, Włoszech i Rumunii, a w Wielkopolsce mamy do czynienia z wieloma zakażeniami wirusem zapalenia wątroby typu A (szczepionka przeciwko temu patogenowi jest nieobowiązkowa).

szczepienia polityka
www.tvn24.pl
Czytaj dalej »

czwartek, 19 października 2017

Poznaj badacza: Stanisław Czachorowski

1
Druga część z serii tekstów „Poznaj badacza” będzie poświęcona biologowi z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, profesorowi Stanisławowi Czachorowskiemu. Zajmuje się on entomologią i hydrobiologią oraz popularyzacją nauki. Po przeczytaniu wywiadu zachęcam do zapoznania się z blogiem Stanisława Czachorowskiego „Profesorskie gadanie”, który jest regularnie prowadzonym, ciekawym dla przyrodników miejscem. Pierwszą część „Poznaj badacza” z wywiadem z profesorem Pawłem Golikiem znajdziecie tutaj.

Stanisław Czachorowski
fot. Grzegorz Wadowski
Czytaj dalej »

niedziela, 15 października 2017

Błędy poznawcze, czyli co prowadzi do publicznej głupoty

37
To, czego moim zdaniem bardzo brakuje w polskich szkołach, to nauczanie o błędach poznawczych, rozpoznawaniu ich i demaskowaniu. Niewiele działań edukacyjnych mogłoby w tak prosty sposób i  niewielkim kosztem wspomóc nas w walce z fake newsami, fałszowaniem rzeczywistości, uleganiem populizmowi i epidemiami teorii spiskowych w Internecie, jak uczenie o „zaułkach logiki”, które na pierwszy rzut oka mogą się wydawać sensowne. Chciałem przybliżyć dzisiaj kilka z nich.

błędy poznawcze
Herzyk
Czytaj dalej »

środa, 11 października 2017

Dlaczego warto poprzeć rezydentów? Czemu naukowcy powinni wesprzeć protest?

10
Od kilku dni na na Facebooku regularnie wrzucam posty, w których wyrażam poparcie dla trwającego obecnie protestu lekarzy rezydentów i stażystów. Aktualnie rozrasta się on i wspierają go kolejne medyczne grupy zawodowe. Postanowiłem napisać szerzej o tym, o co w nim chodzi i dlaczego warto się tym zainteresować. Naukowcom, doktorantom także powinno na tym zależeć, tak ze względu na wyższe, solidarnościowe idee, jak i pragmatyzm.

protest lekarzy rezydentów
Mikołaj Sinica, lekarz rezydent, protestujący, archiwum prywatne
Czytaj dalej »

wtorek, 3 października 2017

Poznaj badacza: Paweł Golik

11
W mediach natykamy się na masę nieistotnych informacji, często o osobach, których sława może dziwić. Jak napisała jedna z Czytelniczek, wiemy co je na śniadanie Anna Lewandowska, ale nie znamy polskich naukowców, osób z których naprawdę powinniśmy być dumni. Postanowiłem stworzyć serię wywiadów z różnymi polskimi badaczami i badaczkami, których odpowiedzi na zadane pytania warto moim zdaniem poznać. W ten sposób próbuję też zaznaczyć jak ważna jest obecność naukowców w przestrzeni publicznej i że zamykanie się na nią przez specjalistów jest niemal zaproszeniem do mediów wszelkiego rodzaju naukowych oszustów, szarlatanów, pospolitych kołczy i innych ekspertów od wszystkiego. Pierwszy wywiad w formie pytania-odpowiedzi przeprowadziłem z profesorem Pawłem Golikiem, genetykiem i ewolucjonistą z Uniwersytetu Warszawskiego.
Czytaj dalej »

wtorek, 19 września 2017

Jakie książki o nauce warto przeczytać?

9
Blog ma już kilka lat, a nigdy jeszcze nie opublikowałem na nim listy książek o biologii, które warto według mnie przeczytać. Będą to pozycje głównie popularnonaukowe, choć pokuszę się także o polecenie kilku przyjemnych i ciekawych podręczników. Poza szerzej znanymi podam także parę mniej popularnych. Na pewno sam mam też wiele zaległych pozycji do przeczytania, dlatego być może nie znajdziecie czegoś, co wydaje się Wam za oczywiste, że powinno się tutaj znaleźć. Temat ten zdecydowałem się poruszyć także stąd, że często przez fanpage bloga dostaję pytania o ciekawe książki popularnonaukowe, a ostatnio kilka osób zagadywało o to na grupie „Teoretycznie tak – grupa pronaukowa”.

książki popularnonaukowe
Czytaj dalej »

niedziela, 17 września 2017

Jak walczyć ze smogiem?

7
Nadchodzi jesień. Mniej słońca, niższe temperatury, bardziej wietrznie, więcej deszczu. Dni są coraz krótsze, a wieczorne spacery mniej przyjemne, niż w lipcu i sierpniu. Okres ten można poznać także po tym, że w miastach coraz bardziej śmierdzi, zwłaszcza na osiedlach z domami, gdzie wciąż pali się byle jakimi materiałami lub po prostu śmieciami. Założyć maskę przeciwsmogową czy nie? To pytanie stawia sobie pewnie wielu z Was każdego dnia, wiedząc, że powietrze w okolicy jest nie najczystsze. Problem w tym, że maseczka jest niewygodna i stanowi rozwiązanie doraźne. Co można zrobić, by problem smogu zmniejszyć, a z czasem się go pozbyć, na bardziej fundamentalnym poziomie?

smog
Czytaj dalej »

czwartek, 14 września 2017

67-latek zatruł się amigdaliną

8
O tym, że cyjanek jest trujący niemal każdy wie. To, że powstaje w organizmie po spożyciu amigdaliny z pestek moreli jest wiedzą rzadziej spotykaną, ale też nie jest to nic nowego. Efekt toksyczny potęguje witamina C, a na tym właśnie polega jedna z bardziej znanych terapii medycyny alternatywnej przeciwko nowotworom – na spożywaniu amigdaliny (tzw. Letril czy witamina B17) w formie pestek lub ekstraktów razem z witaminą C. Jak to się może skończyć pokazuje przykład 67-letniego mężczyzny, którego historię niedawno opisano w naukowej prasie.

amigdalina
Czytaj dalej »

sobota, 2 września 2017

Polska Misja Medyczna dla poszkodowanych w Syrii

1
Jak z pewnością wiecie w Syrii od kilku lat trwa wojna. Przyczyny społeczne, polityczne, ekonomiczne i co ważne, także klimatyczne, doprowadziły do rozpoczęcia głośnego, mającego duży wpływ na Unię Europejską konfliktu. Będąc w bezpiecznej Europie łatwo jest nam patrzeć na wszystko „z góry”, na chłodno, często wysuwając niesprawiedliwe osądy wobec osób uciekających przed wojną i poszkodowanych przez nią. Zapominamy, że trochę ponad pół wieku temu to my jako Polacy i Europejczycy byliśmy uchodźcami. Polska Misja Medyczna prowadzi równolegle akcje mające na celu pomoc poszkodowanym przez różne katastrofy na świecie. Jeden z programów skierowany jest dla osób, które podczas bombardowań w Syrii straciły kończyny i potrzebują protez.

Polska Misja Medyczna
Czytaj dalej »

wtorek, 22 sierpnia 2017

Jak działa awaryjna antykoncepcja hormonalna?

17
Ideologiczny spór o antykoncepcję awaryjną trwa. Nie tylko ze względu na aktywność działaczek społecznych będących za, jak i przeciwko, ale także przez konkretne zmiany w prawie. W lipcu tabletki EllaOne stały się osiągalne jedynie na receptę. W praktyce oznacza to spore utrudnienia w dostępie do nich. Kwestią kontrowersyjną dla niektórych jest to, w jaki sposób działają. Aktywiści „pro-life” twierdzą, że jest to środek wczesnoporonny bądź aborcyjny i dlatego uważają, że należy go zakazać, bo w ich mniemaniu uśmierca powstały zarodek. Jak jest naprawdę, jak działają tabletki EllaOne?

EllaOne
www.expresspharmacy.co.uk
Czytaj dalej »

środa, 16 sierpnia 2017

Czy wi-fi, mikrofalówki i telefony komórkowe są szkodliwe dla zdrowia?

52
Dla jednych oczywistym, a dla innych kontrowersyjnym tematem jest kwestia bezpieczeństwa używania mikrofalówek czy telefonów komórkowych, bazujących na promieniowaniu mikrofalowym. Jak jest w rzeczywistości? Czy promieniowanie mikrofalowe jest szkodliwe? Jak działa mikrofalówka? Czy rozmowa przez telefon komórkowy może uszkadzać DNA w mózgu? Jak to wygląda w przypadku Wi-Fi? Co na ten temat mówią badania naukowe? Tym razem artykuł odpowiadający na powyższe pytania przygotował Marek Glazer, biolog molekularny, autor fanpage Ciekawostki o poranku

wi-fi
Czytaj dalej »

niedziela, 13 sierpnia 2017

Dwa i pół razy wyższe ryzyko śmierci u leczonych medycyną alternatywną?

17
Zwolennicy medycyny alternatywnej nieodmiennie głoszą, że ta jest skuteczną metodą leczenia bardzo wielu (jeśli nie wszystkich) chorób, w tym nowotworowych. Chemioterapia, radioterapia, immunoterapia czy operacje chirurgiczne mają być według wierzących w „naturalne” metody bezefektywną pomocą, natomiast amigdalina, sok z noni, witamina C czy olej z wątroby rekina – wręcz przeciwnie. Jaka jest prawda? Opublikowana niedawno praca naukowa opisuje fachowe badania na ten temat. 

medycyna alternatywna
Czytaj dalej »

czwartek, 27 lipca 2017

Fluor w paście do zębów i w wodzie - jest się o co martwić?

21
Wśród ludzi zainteresowanych zdrowym stylem życia wielkie obawy budzi fluor i jego obecność w pastach do zębów i w wodzie. Ludzie doszukują się teorii spiskowych, mówiących o dodawaniu go „do wszystkiego” w celu depopulacji ludzkości. Jak jest naprawdę? Czy fluor jest szkodliwy dla zdrowia czy niezbędny do prawidłowego funkcjonowania? Może to kwestia dawki? Co z fluorem w pastach do zębów i w wodzie?

fluor
Czytaj dalej »

poniedziałek, 17 lipca 2017

Czy wycinka drzew w Puszczy Białowieskiej ma sens?

20
Temat Puszczy Białowieskiej stał się na nowo głośny i medialny. Dwie strony sporu mają przeciwne poglądy co do gospodarowania nią oraz walki z owadem, kornikiem drukarzem, który ma być odpowiedzialny za niszczenie drzew. W debatę na ten temat włączyli się nie tylko naukowcy, ale także władze uniwersytetów, politycy, organizacje pozarządowe, obrońcy przyrody, organizacje międzynarodowe, leśnicy. Pytaniem jest, czy wycinanie Puszczy Białowieskiej ma sens? Czy ochroni ją to przed kornikiem drukarzem i czy jest w ogóle przed czym? Kto ma interes w wycinaniu Puszczy Białowieskiej, a komu może to zaszkodzić? Co mówią badania naukowe na temat walki z kornikiem drukarzem?

Puszcza Białowieska
źródło: www.flickr.com/photos/greenpeacepl/25333949094
Czytaj dalej »

piątek, 14 lipca 2017

Braveran – stary skład, nowa reklama. Czy ma szansę zadziałać?

6
Braveran istnieje na rynku już od dawna, ale ostatnio przypomniał o sobie nowym spotem promocyjnym. Obejrzałem go i pomyślałem, że najwyższy czas, by skomentować ten specyfik na blogu. Przede wszystkim jego skład w odniesieniu do deklarowanych przez producenta efektów stosowania, ale nie tylko. Będzie o tym, czy Braveran działa i dlaczego, a poza tym chciałbym skomentować samą reklamę i charakterystyczne postępowanie niektórych firm farmaceutycznych.

Braveran
www.doz.pl
Czytaj dalej »

piątek, 30 czerwca 2017

120 tys. złotych na leczenie witaminą C?

29
Co jakiś czas w mediach robi się głośno na temat publicznej zrzutki w celu uzbierania pieniędzy na leczenie ciężkiej choroby za granicą, dla mniej lub bardziej znanej osoby. Chwytające za serce opisy skłaniają ludzi do przelewania drobnych kwot, w wyniku czego udaje się często zebrać wiele tysięcy złotych. Niestety regularnie jestem świadkiem, jak tego typu akcje padają ofiarami szarlatanów – zbierane są ogromne pieniądze na terapie witaminą C, terapie homeopatyczne czy wyjazdy do szemranych klinik medycyny alternatywnej w innych krajach UE albo w Ameryce Południowej lub Meksyku. Mamy ostatnio do czynienia z takim właśnie, głośnym przypadkiem.

Klinika Kilarski zrzutka
https://zrzutka.pl/leczenie-nowotworu-zoladka-w-niemieckiej-klinice-doktor-kilarski
Czytaj dalej »

piątek, 16 czerwca 2017

Nieredukowalna złożoność i ewolucja

20
Jednym z pseudonaukowych pojęć, jakim posługują się negacjoniści nauki, jest nieredukowalna złożoność (ang. irreducible complexity). Ma ono służyć kreacjonistom i wyznawcom inteligentnego projektu w dyskusjach na temat teorii ewolucji biologicznej, jako argument rzekomo dowodzący jej fałszywości. Jak jest w rzeczywistości? Czym jest nieredukowalna złożoność?

ewolucja i kreacjonizm
Czytaj dalej »

niedziela, 28 maja 2017

Suplementy diety na autyzm. Skuteczność czy oszustwo?

17
„Leczenie” autyzmu to modny temat. Rozpoznawany w ostatnich dekadach znacznie częściej, przez co powstaje wiele koncepcji co do tego, dlaczego tak się dzieje. Niektórzy zawierzają absurdalnym teoriom spiskowym o tym, że przyczyną tego zjawiska są szczepienia. Częstsze ich stosowanie w skali pokoleń zbiega się w czasie ze wzrostem zachorowań, no to mamy domniemanego winowajcę. Kolejnym ważnym tematem jest leczenie. Czy suplementy diety „na autyzm” pomagają?

suplementy diety na autyzm
Czytaj dalej »

środa, 24 maja 2017

Odkwaszanie organizmu wg akcji „Cała Polska Czyta Dzieciom”

3
Każdy wie, a przynajmniej zewsząd słyszał, że warto czytać książki. Jest to oczywiście pewien skrót i symbol – wiadomo, że te mogą być różne, bo w końcu jest różnica między „Misery”, a „50 twarzy Greya”, „Tlen. Cząsteczka, która stworzyła świat”, a „Ukryte Terapie” czy „Park Jurajski”, a „Ewolucja dewolucja nauka” (no dobra, to ostatnie to taki żart). Wielu z nas na pewno miało też okazję dowiedzieć się o popularnej i lubianej oraz cenionej akcji „Cała Polska Czyta Dzieciom”. Ta istniała już wtedy, gdy ja byłem w podstawówce. Przez lata zyskała dobre imię. Niestety, jeśli zagłębić się w polecane przez nią książki okazuje się, że na liście są antyedukacyjne i zwyczajnie ogłupiające pozycje. Od lektury o odkwaszaniu organizmu zaczynając.

Cała Polska Czyta Dzieciom
Czytaj dalej »

czwartek, 18 maja 2017

Co to znaczy „zdrowy styl życia"?

20
Rzadko pozwalam sobie na opinię, ale tym razem będzie inaczej. Niejednokrotnie dostaję pytania jak należy dbać o zdrowie, co to jest zdrowy styl życia. Często w poszczególnych przypadkach odsyłam do lekarzy czy dietetyków, przypominając, że jestem tylko młodym biologiem. W ogólnym jednak ujęciu i w odniesieniu do mojej wiedzy i poglądów mogę napisać o tym, jak ja widzę zdrowy tryb życia, co on według mnie znaczy, a z czym jest zdecydowanie sprzeczny. 

Czytaj dalej »

niedziela, 14 maja 2017

Żywa kropla krwi w TVP

13
Od wczoraj głośno jest o materiale ze studia programu Pytanie na Śniadanie w TVP (tutaj), gdzie prowadzący śniadaniówkę rozmawiali z prezeską Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych, dr Elżbietą Puacz oraz „psychodietetyczką” i właścicielką kliniki medycyny naturalnej Lalbavita, Aleksandrą Barańską, broniącą testu żywej kropli krwi jako prawdziwego i uczciwego sposobu diagnostyki. O samym tym badaniu pisałem już (tutaj), więc nie będę się powtarzał. Chciałem za to skomentować beznadziejne moim zdaniem wystąpienie samych prowadzących program.

TVP, Pytanie na Śniadanie, http://pytanienasniadanie.tvp.pl
Czytaj dalej »

środa, 10 maja 2017

To tylko teoria i tysiące od BigPharmy

2
Napiszę tekst o szczepionkach – oskarżają mnie o branie za to pieniędzy od koncernów farmaceutycznych. Poświęcę artykuł tematowi GMO? Na pewno finansuje mnie Monsanto. Skrytykuję absurdalne suplementy diety? Pewnie mam z tego kasę. O teorii ewolucji czy globalnym ociepleniu mówię przez znajomości z masonerią. Można by tak wymieniać kolejne, absurdalne zarzuty, jakie ciągle są wobec mnie stawiane przez zwolenników teorii spiskowych. W rzeczywistości wszystkie te oskarżenia są nieprawdziwe, a zarabianie na blogu naukowym jest w tym kraju bardzo trudne. Dlatego postanowiłem pójść inną drogą.

Czytaj dalej »

niedziela, 7 maja 2017

Jak mówić o nauce?

13
Dziś chciałem napisać coś szczególnego – artykuł o popularyzacji nauki. Tym, jak ja ją widzę i co moim zdaniem jest w niej ważne, co należałoby poprawić, a co wyeliminować. Będzie o memach naukowych, o ruchach antynaukowych i pseudonaukowych, o „soft altmedzie” czyli pseudopopularyzacji nauki, (ale bez srogich bzdur), o subkulturach, kreowaniu wizerunku określonych poglądów naukowych i o marginalizowaniu pseudonauki.

teoria naukowa
Czytaj dalej »

poniedziałek, 1 maja 2017

Palenie papierosów jedną z przyczyn autyzmu?

4
Niedawno opublikowane zostały ciekawe wyniki z wieloletnich badań, które dotyczą wpływu palenia papierosów przez babcię w czasie ciąży i matkę w czasie ciąży, na wystąpienie autyzmu lub cech autystycznych u wnuków tejże babci (i tym samym dzieci tejże matki). Pozwalają one na wysunięcie kilku szerszych spostrzeżeń i zahaczają o ogólne prawa panujące w biologii, niektóre nie do końca jeszcze zbadane i odkryte.

palenie papierosów
Czytaj dalej »

czwartek, 27 kwietnia 2017

Suplement diety BiggerSize od SexMasterki - czy działa?

6
Od czasu do czasu opisuję tutaj różne suplementy diety, zarówno w kontekście konkretnych preparatów, jak i poszczególnych związków chemicznych czy ekstraktów roślinnych. Jedne rokują dobrze, inne źle, a jeszcze jedne okazują się być oszustwami. Tym razem zostałem poproszony przez czytelników o zbadanie suplementu diety, który reklamuje znana youtuberka – SexMasterka. Według opisu producenta oraz reklamy vlogerki ma on skutecznie powiększać penisa. Sprawdźmy czy pełne przekonania rekomendacje SexMasterki są uzasadnione i czy istnieją badania potwierdzające działanie suplementu BiggerSize.

SexMasterka BiggerSize
http://biggersize.pl
Czytaj dalej »

poniedziałek, 24 kwietnia 2017

Nauki humanistyczne nie mają sensu, a studenci filozofii czy kulturoznawstwa są mało warci?

31
Bardzo modne jest krytykowanie nauk humanistycznych i wyśmiewanie się z osób, które studiują kierunki takie jak filozofia, socjologia, psychologia czy kulturoznawstwo. Mam wrażenie, że to powoli mija, ale może zwyczajnie odciąłem się od źródeł, które tego typu kpiące treści udostępniają. Jeszcze kilka lat temu sam miałem podobne zdanie na temat dziedzin humanistyczno-społecznych i z takim dawnym sobą nie mógłbym się dzisiaj zgodzić.

studia humanistyczne
http://alternatywnykot.tumblr.com/
Czytaj dalej »

środa, 19 kwietnia 2017

Fake newsy - jak je rozpoznawać i jak nie dać się fałszywym informacjom?

17
Często dostaję pytania o to, jak weryfikuję informacje i sprawdzam ich źródła. Uznałem, że odpowiedź na nie jest warta bardziej szczegółowego przedstawienia w osobnym artykule na blogu. Będzie to właściwie swego rodzaju instrukcja o tym, jak ustrzec się przed fake newsami (fałszywymi wiadomościami, które przedstawiają nieprawdziwe lub mocno zmanipulowane dane) i generalnie zmyślonymi informacjami. Taka „broń” do ogłupiania i kierowania społeczeństwem jest bardzo stara, a przykładów jej wykorzystania można znaleźć wiele, zwłaszcza z XX wieku, kiedy odegrała ważną rolę w genezie różnych wojen. Jej aktualna nowość wynika z faktu, że obecnie kłamstwa i manipulacje rozprzestrzeniają się bardzo szybko za pomocą Internetu, zwłaszcza przy użyciu portali społecznościowych, takich jak Twitter czy Facebook.

fake news
Czytaj dalej »

piątek, 14 kwietnia 2017

Epigenetyka, dziedziczenie epigenetyczne i programowanie epigenetyczne

7
O epigenetyce mówi się sporo od co najmniej kilku lat. Media mainstreamowe co jakiś czas donoszą o nowych ustaleniach dotyczących dziedziczenia epigenetycznego, a na internetowych grupach i forach rodzą się mity o epigenetycznym programowaniu genomu. Temat wykorzystują oczywiście także osoby zarabiające dzięki medycynie alternatywnej („kup ten suplement i zmień swoje geny na lepsze”). Temat ten jest moim zdaniem wart przedstawienia i usystematyzowania. Nie tylko po to by ujawnić kolejne oszustwa szarlatanów, ale (przede wszystkim) dla samego zobrazowania i zrozumienia wątku epigenetyki, a jest on szeroki, bo zahacza o całą masę dziedzin nauki: genetyki, embriologii, medycyny, biologii ewolucyjnej, dietetyki, bioinformatyki czy nawet psychologii i socjologii.

epigenetyka
Czytaj dalej »

środa, 12 kwietnia 2017

Wymarłe gatunki Ministrowi Środowiska

31
Obecny Minister Środowiska, profesor Jan Szyszko, w wywiadzie dla Gazety Polskiej stwierdził, że nie zna zwierząt, na które by polowano, a które by wymarły. Niestety przykładów doprowadzenia przez człowieka danego gatunku do zagłady jest wiele. Rażąca ignorancja osoby na stanowisku ministra już nie dziwi, gdyż stała się ostatnio normą. Nie znaczy to jednak, że trzeba ją puszczać płazem. Chciałem więc ogłosić akcję „Wyślij wymarłe zwierzę Ministrowi Środowiska” i krótko ją opisać oraz uzasadnić.

profesor Jan Szyszko
https://www.premier.gov.pl z późn. zm.
Czytaj dalej »

piątek, 7 kwietnia 2017

Badanie żywej kropli krwi

21
Badanie żywej kropli krwi. Jest to „diagnostyka”, o której pisałem już kiedyś pobieżnie, a w tym tekście chciałbym poświęcić jej więcej miejsca i opisać dokładniej. Skłoniło mnie do tego przejrzenie wyniku z takiego badania, które chciałbym omówić i porównać do fachowych badań diagnostycznych krwi, zarówno jeśli chodzi o rzetelność przekazywanej pacjentowi informacji na temat jego zdrowia, jak i w kontekście ceny testu.

badanie żywej kropli krwi
Czytaj dalej »

czwartek, 6 kwietnia 2017

Chitozan skuteczny na otyłość i nadwagę?

2
Jednym z popularnych preparatów na odchudzanie (a właściwie wspomaganie odchudzania) jest chitozan (chitosan). W Polsce pojawia się nawet w formie wyrobu medycznego (a nie suplementu diety). Słysząc ostatnio reklamę takiego specyfiku (Calominal), będącego właśnie „lekiem”, postanowiłem sprawdzić, czy faktycznie są twarde dowody na to, że działa. I jeśli tak to w jakich dawkach?

chitozan
U.S. National Oceanic and Atmospheric Administration
Czytaj dalej »

wtorek, 4 kwietnia 2017

Fascynujące przykłady symbiozy w przyrodzie

8
Symbioza odgrywa ważną rolę w przyrodzie. Wielokrotnie stwarzała lub napędzała nowości ewolucyjne. Wszyscy znają ze szkoły przykład symbiozy pustelnika (skorupiak) z ukwiałem (parzydełkowiec), gdzie ten pierwszy zyskuje ochronę, a drugi może się dzięki tej relacji przemieszczać. Szeroko rozumiany jest też związek bakterii jelitowych ze zwierzętami. Pomagają termitom trawić drewno (ligninę), przeżuwaczom – celulozę, a nam (i nie tylko naszemu gatunkowi) produkują witaminy (np. witaminę K) oraz chronią przed drobnoustrojami chorobotwórczymi. Jakie są ciekawsze i dające do myślenia inne przykłady symbiozy?

Convoluta symbioza
Fotosyntetyzujące płazińce Convoluta
Czytaj dalej »

piątek, 31 marca 2017

TVN wycofuje film antyszczepionkowców z programu!

31
Ostatnio sporo się dzieje w Polsce jeśli o temat szczepień i antyszczepionkowców chodzi. Wczoraj pisałem o tym, że 3 kwietnia na antenie TVN7 ma zostać wyemitowany pseudonaukowy film o szczepionkach, wyprodukowany przez skompromitowanego, byłego lekarza Andrewa Wakefielda. W Internecie powstał protest i TVN szybko zniósł zaplanowaną emisję, co oczywiście bardzo mnie cieszy i świadczy o zachowaniu odpowiedzialności społecznej przez stację. Jest to tym bardziej pocieszające, że 1 kwietnia Andrew Wakefield wraz z Ziębą mają zrobić show w Katowicach w spodku. Usunięcie filmu, który miał towarzyszyć temu wydarzeniu jest, jak zauważyła jedna z czytelniczek, bolesnym prztyczkiem w nos dla antyszczepionkowego propagatora.

Aktualizacja: prawdopodobnie przez groźby finansowe od dystrybutora TVN przywrócił emisję paradokumentu Zaszczepieni (Wyszczepieni) na 15 maja.

TVN7 szczepienia

Czytaj dalej »

"STOP mafii farmaceutycznej!" czyli antyszczepionkowcy protestują w Poznaniu

7
W środę, 29 marca w Poznaniu przy Urzędzie Wojewódzkim antyszczepionkowcy poznańscy protestowali przeciwko obowiązkowi szczepień i karom za nieprzestrzeganie tego prawa wobec swoich dzieci. Czy protestujący robią słusznie? Odpowiedź na to pytanie zdaje się być oczywista, ale chciałem rozszerzyć je o kilka dodatkowych, ważnych komentarzy.

antyszczepionkowcy
http://poznan.eska.pl/
Czytaj dalej »

czwartek, 30 marca 2017

TVN spadnie do poziomu TVP? 3 kwietnia chce wyemitować propagandowy film pseudonaukowy o szczepionkach

12
W ostatnim czasie antyszczepionkowców i ich paranaukowe poglądy, często sprzeczne z faktami i szkodliwe społecznie, promowały głównie media publiczne (TVP i Polskie Radio), których jakość od ich upolitycznienia od początku 2016 roku budzi poważne wątpliwości i jest tematem wielu kontrowersji. Za żenującą jakością zdaje się podążać stacja komercyjna, TVN7, która (jak wykrył STOP STOPNOP) chce wyemitować 3 kwietnia film Zaszczepieni, produkt Andrewa Wakefielda, skompromitowanego lekarza, który opublikował sfałszowane badania dotyczące rzekomego autyzmu poszczepiennego.

TVN szczepionki
http://www.tvn7.pl/
Czytaj dalej »

środa, 29 marca 2017

Czy wegetarianizm jest korzystny dla zdrowia? Co z weganizmem?

42
Musimy zacząć od wyjaśnienia kwestii czym jest wegetarianizm. Termin ten obejmuje diety, które zakładają wykluczenie mięsa. Oznacza to, że jest wiele różnych sposobów żywienia, które się w to wpasowują. Zgodnie z tą definicją wegetarianinem będzie ktoś kto je jajka i nabiał, ale też ktoś kto z nich również rezygnuje i kogoś takiego nazywamy weganinem. Wegetarianinem jest też osoba, która odżywia się wyłącznie owocami i warzywami. Takie osoby nazywamy witarianami i od razu zaznaczam, że tak ekstremalne rozwiązania budzą poważne obawy co do długoterminowego bezpieczeństwa. Istnieje jeszcze kilka innych odmian diet zbliżonych do wegetariańskich. Przykładem może być pescowegetarianizm dopuszczający spożycie ryb.

wegetarianizm
Czytaj dalej »

niedziela, 26 marca 2017

Mądre cytaty wybitnych biologów

3
Warto czasem przypomnieć kilka mądrych zdań różnych zasłużonych dla nauki osób. Robię to regularnie, wrzucając pojedyncze cytaty na fanpage, które co jakiś czas wyłapuję czytając różne książki albo przeglądając Internet. Tutaj chciałem zebrać większą ich liczbę i krótko skomentować.

cytaty naukowców
Czytaj dalej »

piątek, 24 marca 2017

Horror pacjenta, komedia obserwatora

16
Zazwyczaj na blogu bronię lekarzy. Robię to, bo posługują się nauką, w przeciwieństwie do krytykowanych przeze mnie znachorów i szarlatanów, opierających swe metody na zabobonach i pseudonauce, niedopowiedzeniach itd. Ja jednak także bywam pacjentem i znam bolączki tej grupy ludzi w Polsce: a bo kolejki, a bo lekarz niemiły albo ignoruje dokuczliwe objawy itd. Stało się to normą, do której przywykliśmy w tym kraju. Czasami zdarzają się jednak sytuacje wyjątkowe. Uznałem, że nie mógłbym się nie podzielić tym, co mi się ostatnio przytrafiło. Potraktujcie to jako śmieszno-straszną anegdotkę.

Misery
Czytaj dalej »

wtorek, 21 marca 2017

Jerzy Zięba biochemikiem? Tak go przedstawiono, a on nie zaprzeczył, choć biochemikiem nie jest

38
Polskie Radio Katowice przeprowadziło debatę popularnonaukową na tematy związane ze zdrowiem, medycyną, leczeniem. Poświęcona była w dużej mierze alternatywnym metodom leczenia. Udział w niej wzięli lekarze, m.in. onkolog i pedriatra, a także psycholożka oraz znachor, inż. Jerzy Zięba. Co mnie zadziwiło już na samym początku, podczas otwarcia dyskusji, to przedstawienie tego ostatniego jako… biochemika. Pan Zięba nie poprawił prowadzącej Anny Sojki, tylko z zadowoleniem uśmiechał się, gdy ta podawała nieprawdziwe, zawyżone względem rzeczywistości wykształcenie i idące za nim kompetencje.

Ukryte Terapie Jerzy Zięba
Polskie Radio Katowice
Czytaj dalej »

czwartek, 16 marca 2017

Badanie in vitro? To dopiero początek!

16
Będę w tym tekście pisał o rzeczach niby oczywistych, ale powszechnie nieuświadomionych, z czego bierze się mnóstwo nieporozumień na temat stosowania terapii medycznych różnego rodzaju oraz ich zrozumienia. Oczywiście dla osób wprawionych w tym temacie będę wtórny, ale tekst ten kieruję przede wszystkim do laików. Jaka jest droga powstania leku? Czym są badania epidemiologiczne? Czym jest silny, naukowy dowód w medycynie? Usystematyzujmy kilka ważnych kwestii.

badania in vitro
Czytaj dalej »

poniedziałek, 13 marca 2017

Rafał Ziemkiewicz rozumie?

18
Obejrzałem wczoraj podesłany przez jednego z czytelników materiał z portalu Świat Rolnika. Chodzi o program dotyczący branży futer i hodowli zwierząt futerkowych, w którym gościem dziennikarki (o której napiszę jeszcze później kilka słów) był Rafał Ziemkiewicz. Rozmowa wbrew głównemu wątkowi schodziła na wiele tematów pobocznych, kilkakrotnie dotykając spraw ściśle naukowych. Spodziewałem się, że nie usłyszę nic więcej, jak kilka zmanipulowanych informacji, zwłaszcza że w tym też kontekście przesłano mi filmik, sugerując nominację do Biologicznej Bzdury Roku 2017. I słusznie, bo co najmniej trzy wypowiedzi gościa programu wzbudziły we mnie zażenowanie, połączone czasem z innymi jeszcze odczuciami. I wcale nie o prawa zwierząt tutaj chodzi.

https://www.youtube.com/watch?v=MCe4HfFUWL8
Czytaj dalej »

niedziela, 12 marca 2017

Zabawne i groźne zabiegi pseudomedyczne II

26
Jakiś czas temu pokazywałem kilka śmiesznych, a czasem groźnych zabiegów pseudomedycznych, promowanych przez guru medycyny alternatywnej. Od tamtego czasu nazbierało mi się kolejnych kilka przykładów i nimi także postanowiłem się podzielić. Potraktujcie to zarówno jako przestrogę, choć nie wątpię, że dla sporej części z Was oglądanie tego będzie także swego rodzaju rozrywką. Co znachorzy  i ich zwolennicy wymyślili tym razem? Po wkładaniu ciecierzycy w rany na nodze i kąpieli oczu w maśle ciężko będzie co niektórych zaszokować, ale może się uda.

medycyna alternatywna
Czytaj dalej »

sobota, 11 marca 2017

Plotki o genach

6
Na temat genów krąży wiele głupot, utrudniających zrozumienie fundamentalnych podstaw genetyki, które warto znać, nawet z biologią nie mając zawodowo nic wspólnego. Chodzi mi oczywiście o pojawiające się co jakiś czas nagłówki – na szczęście w mainstreamowych mediach coraz rzadziej, a jeśli już, to częściej sformułowane poprawnie – o tym, że geny to i tamto. W kontekście medycyny i dietetyki na ogół, choć nie zawsze. Zebrałem kilka takich popularnych mitów o genach, by w prosty sposób je wyjaśnić.

plotki o genach
Czytaj dalej »

środa, 1 marca 2017

Gotowanie wody dwa razy jest szkodliwe? Internetowy mit vs. rzeczywistość

29
Niedawno po sieci rozeszła się wieść, że gotowanie wody dwa razy lub więcej sprawia, że ta staje się toksyczna, szkodliwa, trująca. Wszystko, co najgorsze. Artykuł o tym pojawił się na podportalu Wirtualnej Polski – abcZdrowie. Jakiś czas temu opisywałem pseudomedyczny wpis właśnie stamtąd, wyjaśniając zamieszczone w nim głupoty. Czy i tym razem portal abcZdrowie opublikował paranaukowy tekst, niepoparty źródłami i sprzeczny z naukową wiedzą na temat chemii czy toksykologii?

gotowanie wody 2 razy
Czytaj dalej »

sobota, 25 lutego 2017

Jerzy Zięba w Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu?

19
Jerzy Zięba, sławny znachor-celebryta, antyszczepionkowiec, sprzedawca drogich produktów „prozdrowotnych” często o nieudowodnionym działaniu oraz dystrybutor „strukturyzatora wody” za 2500 zł, który ma strukturyzować wodę (takie zjawisko nie istnieje), autor pseudomedycznej książki „Ukryte terapie” próbuje dostać się ze swoimi pseudonaukowymi wykładami na różne uniwersytety. Czasami mu się to udaje, ale bywało i tak, że mury uczelni dawało się przed nim obronić. Tym razem Jerzy Zięba chce zaatakować Polską Akademię Nauk w Poznaniu na ul. Wieniawskiego 17, gdzie mieści się Instytut Chemii Bioorganicznej.

Jerzy Zięba Polska Akademia Nauk Poznań
https://tockify.com/ukryte.terapie/detail/99/1492848000000
Czytaj dalej »