# To Tylko Teoria


## Posts

- [Czym jest efekt zdrowego użytkownika i kiedy na niego uważać?](https://www.totylkoteoria.pl/efekt-zdrowego-uzytkownika/): W ostatnich dwóch-trzech dekadach mieliśmy do czynienia z wysypem publikacji naukowych, które głosiły, że różne suplementy diety, poranne rytuały czy rozmaite kosmetyki mają udowodniony, korzystny wpływ na zdrowie. Jednak wiele z tych badań polegało jedynie na metodzie obserwacyjnej. Czyli na sprawdzaniu parametrów zdrowia (np. wyników krwi, wydolności fizycznej czy masy ciała) bez losowania badanych i przydzielania ich do grupy otrzymującej dany specyfik (lub wykonującej jakąś potencjalnie prozdrowotną czynność) oraz do grupy kontrolnej, która by tego nie robiła. W konsekwencji doszło do tego, że wiele z takich badań okazała się bezwartościowa, a nawet szkodliwa dla postępu naukowego. Dlaczego?   Artykuł napisałem […]
- [Grzegorz Braun zwycięzcą Biologicznej Bzdury Roku 2025](https://www.totylkoteoria.pl/biologiczna-bzdura-roku-2025-wynik/): Najnowszą odsłonę Biologicznej Bzdury Roku, za rok 2025, wygrał Grzegorz Braun. Udało mu się dzięki wyjątkowo nonsensownej wypowiedzi. Polityk stwierdził, że nie było żadnej pandemii (Covid), za co otrzymał 27,9% głosów. Jakie były kolejne miejsca?   Biologiczna Bzdura Roku jest organizowana dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek na moim profilu w serwisie Patronite.  
- [Coraz więcej nowych badań, coraz mniej nowej wiedzy](https://www.totylkoteoria.pl/banka-scjentometryczna/): Z pewnością znacie archetyp XVIII- czy XIX-wiecznego naukowca, który jedną publikacją dokonuje rewolucji w nauce. Jak choćby Edward Jenner na temat szczepionki przeciw ospie prawdziwej pod koniec XVIII wieku, Karol Darwin i Alfred Wallace z teorią ewolucji w XIX wieku albo Albert Einstein na początku XX wieku z szczególną, a potem ogólną teorią względności. To spektakularne przykłady, ale te znacznie mniej przełomowe prace często też były ważne dla rozwoju naukowego. Dotyczyły na przykład odkryć antybiotyków, pestycydów, praw genetyki itp. Współczesny system naukowy cierpi natomiast na coś, co przez samych naukowców zostało nazwane bańką scjentometryczną. Czyli na coraz gorszą proporcję przyrostu […]
- [Głosowanie na Biologiczną Bzdurę Roku 2025](https://www.totylkoteoria.pl/glosowanie-biologiczna-bzdura-roku-2025/): Przyszedł czas na głosowanie na Biologiczną Bzdurę Roku 2025. Głosować można na wypowiedzi przedstawione poniżej. Są one ewidentnie błędne merytorycznie, nie wyrwane z kontekstu, stanowiące biologiczne i ogólnie naukowe bzdury. Głosowanie potrwa do 27 lutego 2026 roku. Zwycięzca tradycyjnie już otrzyma symbolicznie statuetkę Alternatywnej Zięby.   Zagłosuj na Biologiczną Bzdurę Roku 2025  
- [5 najgłupszych publikacji naukowych](https://www.totylkoteoria.pl/najglupsze-publikacje-naukowe/): Świat nauki obfituje w fascynujące odkrycia naukowe. Nowe informacje ze świata przyrody. Innowacyjne metody leczenia. Technologie, które ułatwiają życie (przynajmniej wtedy, gdy nie są w rękach ogromnych korporacji, a ich twórcy mają na celu nie tylko zarobek, ale też dobro ludzi czy środowiska). Jednakże środowisko akademickie produkuje niestety również masę bezsensownych badań, źle zaprojektowanych, niepotrzebnych czy z założenia, u podstaw, mających błędy merytoryczne. W dzisiejszym tekście chcę napisać o kilku takich najbardziej absurdalnych przykładach.   Artykuł napisałem dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. To dzięki nim blog ten może istnieć i się rozwijać, a publikowane tutaj teksty i artykuły są […]
- [Jak nauka wyjaśnia opętanie i nawiedzenie?](https://www.totylkoteoria.pl/opetanie-naukowe-wyjasnienie/): Ludzie w zrozumiały dla siebie i dostępny poznawczo sposób tłumaczą różne zjawiska psychiczne. A ponieważ nie każdy ma wiedzę dotyczącą neurobiologii i psychobiologii – wręcz większość osób naturalnie jej nie posiada (w czym nie ma nic złego) – to osobiste i kulturowe wyjaśnienia dla pewnych fenomenów przybierają nieraz charakter duchowy, paranormalny, UFOlogiczny, transcendentny bądź tożsamościowy. Wbrew obiegowej opinii współczesna nauka potrafi wytłumaczyć takie kwestie, jak np. opętanie. W dzisiejszym tekście będzie o „opętaniach”, „objawieniach” czy „nawiedzeniach”.   Artykuł napisałem dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. To dzięki nim blog ten może istnieć i się rozwijać, a publikowane tutaj teksty i […]
- [Nowa Zelandia zakazała tranzycji dzieci](https://www.totylkoteoria.pl/nowa-zelandia-zakazala-tranzycji/): „Nowa Zelandia zakazuje stosowania leków blokujących dojrzewanie” celem zmiany płci – poinformował „The Australian”. 19 listopada Minister Zdrowia Nowej Zelandii Simeon Brown oświadczył w stolicy kraju, Wellington, że nie ma dowodów na korzyści mające wynikać ze zmiany płci, czego dowiódł opublikowany w zeszłym roku raport Ministerstwa Zdrowia Nowej Zelandii. W związku z tym od 19 grudnia 2025 roku Nowa Zelandia wprowadza zakaz tranzycji dzieci poprzez uniemożliwienie przepisywania recept na blokery dojrzewania przy diagnozie dysforii płciowej lub niezgodności płciowej.   Artykuł napisałem dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. To dzięki nim blog ten może istnieć i się rozwijać, a publikowane tutaj […]
- [Czy pandy są skazane na wymarcie?](https://www.totylkoteoria.pl/czy-pandy-sa-skazane-na-wymarcie/): Panda wielka jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli międzynarodowej ochrony przyrody. Ma jednak kilka nietypowych cech biologicznych. Należy do rzędu ssaków drapieżnych (Carnivora), o czym świadczy m.in. budowa układu pokarmowego. Mimo, że aż 98% jej diety stanowi bambus. To właśnie takie rozbieżności stały u podstaw powszechnego przekonania, że panda to tzw. „ewolucyjna ślepa uliczka” (ang. evolutionary cul-de-sac).   Artykuł napisał Piotr Parzymies, biolog i autor książki „Historia pandy wielkiej”.   Do tego stanowiska przychylił się między innymi brytyjski przyrodnik Chris Packham. Na łamach The Guardian w 2009 roku argumentował, że środki przeznaczane na ochronę pandy mogłyby zostać wykorzystane bardziej sensownie, […]
- [8 zaburzeń podobnych do autyzmu](https://www.totylkoteoria.pl/zaburzenia-podobne-do-autyzmu/): Istnieje ewidentny trend, by pewne introwertyczne, dziwne czy specyficzne zachowania interpretować jako objawy zaburzeń ze spektrum autyzmu. Stał się on powszechny do tego stopnia, że określanie swojej osobowości jako „autystycznej”, czy żarty typu „ona ma autyzm!”, weszły do mowy potocznej. Jednak mimo zalet dotyczących oswojenia tematu, wiążą się z nim pewne zagrożenia.   Jednym z nich jest przypisywanie autyzmu komuś, kto go nie ma. Bo nie każda dziwność, ekstrawagancja czy wycofanie oznaczają zaburzenia autystyczne. Osoby przejawiające takie cechy mogą po prostu takie być, nie mając problemów z teorią umysłu, empatią, integracją bodźców itd. Mogą też zachowywać się tak okazjonalnie, ze […]
- [Czym są FAKTY ZOMBIE i po czym je poznać?](https://www.totylkoteoria.pl/fakty-zombie/): Kiedy rozmawiasz z kimś na jakikolwiek temat i słyszysz dawno obalony mit, który jednak powtarzany jest powszechnie przez wiele osób – w tym celebrytów, ekspertów, youtuberów itd. – stykasz się właśnie z tzw. „faktem zombie”. Bzdurą, ale powielaną tak często i na masową skalę, że nawet specjaliści czy niektórzy naukowcy wierzą, że jest prawdziwa.   Uznanie takich faktów zombie wynika z błędów poznawczych. Zwłaszcza dowodu społecznej słuszności, czyli myślenia, że skoro tak wiele osób w coś wierzy, to coś w tym musi być. Drugi kluczowy zaułek myślowy to dowód autorytetu. Ludzie często bardziej poważają kogoś, kto ma autorytet, nawet jeśli […]
- [5 metod skutecznie pomagających w zasypianiu](https://www.totylkoteoria.pl/zasypianie/): Mam dla Was dzisiaj treściwy, krótki tekst o sposobach na ułatwienie sobie zasypiania. Przy zaburzeniach snu (np. nieumiejętność zaśnięcia przez całą noc) lub zaburzeniach OCD czy lękowych, prowadzących do niezasypiania (np. natrętne ruminacje) warto udać się do specjalisty. Tu natomiast odnoszę się do problemu o umiarkowanym nasileniu, nie wynikającym z zaburzeń neurologicznych bądź psychicznych. Na przykład gdy mamy trochę więcej stresu, rozbity rytm dobowy itp.   Artykuł napisałem dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. To dzięki nim blog ten może istnieć i się rozwijać, a publikowane tutaj teksty i artykuły są niezależne. Jeśli chcesz wesprzeć moją działalność, możesz to zrobić […]
- [Mechanizmy nagonek w Internecie](https://www.totylkoteoria.pl/mechanizmy-nagonek/): Robienie nagonek w świecie realnym jest względnie rzadkie, ponieważ lincze, fizyczne ataki, napaści itp. są nielegalne. Przynajmniej w UE. Ale Internet, jako relatywnie nowa technologia – będąca z nami od kilku dekad, ale dla rozwoju i aktualizacji prawa to dość krótko – stał się miejscem zastępczym do tego typu działań. Jednostki o usposobieniu makiawelicznym, sadystycznym czy narcystycznym (mroczna triada osobowości) bądź ludzie motywowani względami ideologicznymi, politycznymi czy biznesowymi, potrafią urządzić komuś piekło za pomocą zwłaszcza mediów społecznościowych. Choć najbardziej podłym i wyrafinowanym przejawem internetowych linczów jest zjawisko cancel culture, to w tekście tym omówię poszczególne mechanizmy nagonek. Jeśli interesuje Was […]
- [Długopis czy klawiatura? Co lepiej wpływa na mózg i uczenie?](https://www.totylkoteoria.pl/pisanie-dlugopisem-czy-klawiatura/): Jakiś czas temu napisałem artykuł o tym, że czytanie z papieru ma wiele zalet, w porównaniu do czytania z ekranu czy słuchania nagranego tekstu. Oczywiście nie znaczy to, że słuchanie audiobooków czy czytanie ebooków nie ma sensu – sam to robię. Pamiętam jednak, że papierowe książki mają pewne niepowtarzalne zalety, dlatego wisienki literackie (np. jednego z moich ulubionych pisarzy, Kazuo Ishiguro) zostawiam sobie do czytania tylko w formie tradycyjnej. W dzisiejszym tekście przyjrzę się tematowi pokrewnemu. A mianowicie pisania na klawiaturze i długopisem. Odpowiem też na pytanie, jaka jest różnica jakościowa dla naszej psychiki i mózgu między pisaniem odręcznym i […]
- [Ponownie wygrałem z Jerzym Ziębą, w Sądzie Apelacyjnym](https://www.totylkoteoria.pl/jerzy-zieba-sad-apelacyjny/): 27 maja 2025 roku wygrałem proces sądowy z Jerzym Ziębą w Sądzie Apelacyjnym w Poznaniu. Po raz pierwszy wygrałem z nim w grudniu 2023 roku w Sądzie Okręgowym w Poznaniu. W dzisiejszym tekście opisuję szczegóły sprawy i związane z nią ciekawe wątki. Przy okazji tego sukcesu chcę też serdecznie podziękować moim Patronom i Patronkom oraz zachęcić tych z Was, którzy mogą sobie na to pozwolić, aby dołączyć do grona osób wspierających mnie na moim profilu w serwisie Patronite.  
- [6 głównych powodów niskiej dzietności](https://www.totylkoteoria.pl/powody-niskiej-dzietnosci/): Temat demografii poruszam tu od lat. Napisałem nawet książkę o europejskim kryzysie demograficznym, wydaną pod koniec 2024 roku pt. „Jałowe łono Europy”. A ponieważ trwa kampania wyborcza, temat niskiej dzietności mocno przebija się ostatnio do debaty. Uznałem więc, że odniosę się do powielanego przez wielu kandydatów mitu, co do przyczyn problemu. Błędne odniesienie znalazło się nawet w oficjalnym pytaniu podczas jednej z debat. Mianowicie, zapytano kandydatów o główną przyczynę kryzysu demograficznego. Tymczasem na dzietność wpływa szereg większych aspektów i dodatkowo mniejsze czynniki. Rozpatrywanie ich osobno jest zasadniczym błędem poznawczym, bo usunięcie jednego czynnika – i tym bardziej kolejnych – zmienia […]
- [Czym jest próg wejścia i jakie ma znaczenie?](https://www.totylkoteoria.pl/prog-wejscia/): Często spotykam się z dyskusjami, które byłyby znacznie prostsze i prowadziły do sensowniejszych wniosków, gdyby rozmówcy znali pojęcie progu wejścia. Ma to szczególnie istotne znaczenie przy tematach społecznych, dotyczących systemowych rozwiązań. Choćby przy przeciwdziałaniu lub promowaniu różnych postaw i zachowań. Na przykład gdy mowa o alkoholizmie czy otyłości. Albo odwrotnie: gdy dążymy np. do wzrostu wskaźnika urodzeń, z powodu zapaści demograficznej. Czym więc jest próg wejścia?   Artykuł napisałem dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. To dzięki nim blog ten może istnieć i się rozwijać, a publikowane tutaj teksty i artykuły są niezależne. Jeśli chcesz wesprzeć moją działalność, możesz to […]
- [Jak papieże odnosili się do teorii ewolucji biologicznej?](https://www.totylkoteoria.pl/papiez-ewolucja-biologiczna-kosciol/): Wiemy z historii, że Kościół Katolicki był w XIX wieku jednym z głównych krytyków teorii ewolucji biologicznej. Czyli prawa naukowego, udowodnionego przez Karola Darwina i Alfreda Wallace’a w 1859 roku. Opisuje ono, jak powstało i jak różnicuje się życie w toku ewolucji biologicznej. Darwin i Wallace bazowali na mechanizmie doboru naturalnego. Potem teorię tę uzupełniono o zjawisko dryfu genetycznego. Jej prawdziwość potwierdziły nie tylko skamieniałości, cechy i gatunki przejściowe czy analogie anatomiczne między organizmami. Ewolucję zweryfikowała też genetyka – której sami Darwin i Wallace nie zdążyli poznać.   Artykuł napisałem dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. To dzięki nim blog […]
- [6 najgorszych skutków korzystania ze smartfonów](https://www.totylkoteoria.pl/smartfony-skutki/): Smartfony to nie tylko ułatwienie w komunikacji i wyszukiwaniu informacji. Ich wszechobecność i powszechne nadużywanie prowadzą do wielu problemów zdrowotnych i społecznych na masową skalę. Można je poniekąd porównać do alkoholu. On również ułatwia komunikację – oczywiście w innym sensie, bo osłabiając lęk i bariery interpersonalne – ale niesie też szereg bardzo szkodliwych dla zdrowia konsekwencji. I w obu przypadkach najgorszy wpływ dotyczy rozwijającego się mózgu i psychiki – u osób przed 25. rokiem życia. Szczególnie przed 18-stką. Dlatego sporo krajów na całym świecie wprowadziło już zakazy korzystania ze smartfonów (oraz tabletów i smartzegarków) w szkołach. Co więcej, niektóre państwa […]
- [Wyniki Biologicznej Bzdury Roku 2024](https://www.totylkoteoria.pl/biologiczna-bzdura-roku-2024-wyniki/): Zakończyło się głosowanie na Biologiczną Bzdurę Roku 2024. Plebiscyt skończył się 19 stycznia 2024. Oddano w nim 4145 głosów. Zwycięska wypowiedź, uznana przez Czytelników za najbardziej absurdalną i niezgodną z prawdą, otrzymuje statuetkę Alternatywnej Zięby. Na koniec można znaleźć też wyniki z poprzednich lat.   Partnerem Biologicznej Bzdury Roku 2024 jest publicystyczno-informacyjny portal Holistic News.  
- [Głosowanie na Biologiczną Bzdurę Roku 2024](https://www.totylkoteoria.pl/glosowanie-biologiczna-bzdura-roku-2024/): Po opisaniu wszystkich nominacji za rok 2024 przyszedł czas na wybór zwycięskiej bzdury. W głosowaniu znajdują się twierdzenia ewidentnie błędne, wypowiedziane przez osoby i instytucje publiczne. Liczba oddanych głosów pokaże, która wypowiedź w Biologicznej Bzdurze Roku 2024 jest zwycięska, a jej autor/ka otrzyma statuetkę Alternatywnej Zięby – symbolicznie. Wybory będą trwać do 19 stycznia, a po kilku dniach od zakończenia głosowania ogłoszę wyniki. Niżej zamieściłem wyjaśnienie nominowanych bzdur w wersji skróconej, a w opisie każdej bzdury znajduje się link do szczegółowych artykułów. Partnerem Biologicznej Bzdury Roku 2024 jest publicystyczno-informacyjny portal Holistic News.   Zagłosuj na Biologiczną Bzdurę Roku 2024  
- [Robert Pasut nominowany do Biologicznej Bzdury Roku 2024](https://www.totylkoteoria.pl/robert-pasut-biologiczna-bzdura-roku/): Ostatnią nominację do Biologicznej Bzdury Roku 2024 otrzymuje Robert Pasut, znany z kanału „AbstrachujeTV”. Influencer udzielił skandalicznego wywiadu dla profilu „Zgrzyt”, w którym obok wyjątkowo obraźliwych wobec kobiet stwierdzeń, jednym ciągiem przekonywał, że choroby weneryczne to mit, a stosowanie zabezpieczenia to ściema koncernów produkujących prezerwatywy. Powiedział też, że ryzyko weneryczne dotyczy dopiero kontaktów z kobietami po 25. roku życia i, co więcej, nazwał je „nekrofilią”. W rzeczywistości choroby weneryczne rozprzestrzeniają się w ostatnim czasie wyjątkowo silnie, prezerwatywy chronią przed znaczną częścią chorób, a kobiety po 25-tce niekoniecznie muszą roznosić infekcje drogą płciową, zaś te przed niekoniecznie są od nich wolne. […]
- [Jerzy Zięba nominowany do Biologicznej Bzdury Roku 2024](https://www.totylkoteoria.pl/jerzy-zieba-biologiczna-bzdura/): Znany promotor różnych specyfików około medycznych i terapii „strukturyzowaną wodą”, wykałaczką czy solą kłodawską, Jerzy Zięba, postanowił polecić suplement zawierający hydroksytyrozol. Robiąc to przekonywał, że po spożyciu preparatu ludzki organizm zaczyna sam produkować witaminę C, jak ma to miejsce u innych ssaków. Jerzy Zięba otrzymał za tę wypowiedź nominację do Biologicznej Bzdury Roku 2024. Tak naprawdę witamina C musi być dostarczana z pożywieniem, a ciało człowieka nie jest w stanie jej wytwarzać – nawet po zażyciu suplementów polecanych przez Jerzego Ziębę.   Partnerem Biologicznej Bzdury Roku 2024 jest portal informacyjno-publicystyczny Holistic News.  
- [Cezary Pazura nominowany do Biologicznej Bzdury Roku 2024](https://www.totylkoteoria.pl/cezary-pazura-biologiczna-bzdura-roku/): W historii dziejów powstało wiele poglądów na temat tego, po czym rozpoznać, że wąż, pająk czy żaba mogą być jadowite. Niektóre z nich siłą przypadku okazują się w części sytuacji zgodne z prawdą, inne są kompletnie nietrafione. Jedną z nich zaproponował Cezary Pazura w podkaście „Kobieta z Pazurem”, za którą otrzymał nominację do Biologicznej Bzdury Roku 2024. Aktor stwierdził że węże w Australii nie są jadowite poza jednym brązowym, ponieważ pozostałe są zielone. Jest to błąd, ponieważ kolor niekoniecznie informuje o jadowitości, a przede wszystkim w Australii jest wiele jadowitych węży, w tym sporo o zabarwieniu brązowym.   Partnerem Biologicznej […]
- [Znany tiktoker Pavllo nominowany do Biologicznej Bzdury Roku](https://www.totylkoteoria.pl/pwel-szwed-biologiczna-bzdura-roku/): Trzecia oficjalna nominacja do Biologicznej Bzdury Roku 2024 dotyczy wypowiedzi tiktokera Pawła Szweda „Pavllo”, który strasząc strzyżakami twierdził, że są to prawdziwe kleszcze, tylko latające. W rzeczywistości istnieje szereg różnic między kleszczami a strzyżakami. Strzyżaki również nieczęsto dobierają się do ludzkiej krwi – w przeciwieństwie do kleszczy.   Partnerem Biologicznej Bzdury Roku 2024 jest informacyjno-publicystyczny portal Holistic News.  
- [Wiele płci w świecie Ikei](https://www.totylkoteoria.pl/ile-jest-plci-ikea/): Ikea Polska w swoim „Leksykonie dobrego języka” stwierdziła, że mówienie o dwóch płciach jest niezgodne z wiedzą naukową. Za wypowiedź tę otrzymała nominację do Biologicznej Bzdury Roku 2024, ponieważ wszystkie zwierzęta, w tym człowiek, cechują się dwupłciowością.   Partnerem Biologicznej Bzdury Roku 2024 jest informacyjno-publicystyczny portal Holistic News.  
- [Jak zostałem kurierem rowerowym, czyli cancel culture w Polsce](https://www.totylkoteoria.pl/kurier-rowerowy-cancel-culture/): Jest grudzień 2023 roku, okolica Wigilii. Siedzę w barze LGBT o nazwie „Lokum”, w Poznaniu. Zamawiam piwo, chwilę później poznaję grupę lesbijek. Rozmawiamy z godzinę. Podchodzę znów do baru, aby coś domówić. Od barmana słyszę jednak, że „transfobów nie obsługujemy”. Również w grudniu szykuję się do wystąpienia na Śląskim Festiwalu Nauki w Katowicach, gdzie zostałem zaproszony. Krótko przed wydarzeniem zostaję poinformowany przez organizatorów, że nie są w stanie zapewnić mi bezpieczeństwa i mój udział musi być odwołany. W czerwcu 2024 roku 43 organizacje pozarządowe wzywają Tygodnik Polityka do ocenzurowania mojego artykułu. Gazeta po raptem jednym dniu „przeprasza”, że go opublikowała. […]
- [Główne przyczyny transseksualizmu i dysforii płciowej](https://www.totylkoteoria.pl/dysforia-plciowa-transseksualizm-przyczyny/): Dysforia płciowa (niezgodność płciowa) to poczucie niedopasowania do swojej płci, niechęci do niej czy dyskomfort wobec własnych cech i narządów płciowych. Przyczyny dysforii płciowej mogą być różne, a zarówno na podstawie dotychczasowych badań, obserwacji, jak i wiedzy eksperckiej, analiz klinicznych i jakościowych, można wyodrębnić te podstawowe i najczęstsze. Ponieważ jest to temat będący jeszcze na etapie weryfikacji hipotez naukowych, niniejszy tekst ma taki właśnie charakter: przedstawiam w nim najbardziej prawdopodobne źródła dysforii płciowej (a w efekcie przyjmowania identyfikacji transseksualnej i chęci zmiany płci, czyli tranzycji). Nie jest jednak powiedziane, że są one jedyne, ani że przyszłe badania nie pokażą innych […]
- [Czy waga i BMI to narzędzia seksistowskie?](https://www.totylkoteoria.pl/jedrek-grubancypant-bmi-bzdura-roku/): Pierwszą oficjalną nominację do Biologicznej Bzdury Roku 2024 otrzymuje Jędrek „grubancypant” z profilu „cialo.faynie”. To otyłościowy działacz, który stwierdził, że narzędzia służące diagnostyce otyłości – należą do nich głównie waga, BMI, pomiar względny i bezwzględny tkanki tłuszczowej – są seksistowskie i rasistowskie. Jednym słowem nieobiektywne. Nie jest to prawda, a wszystkie wymienione narzędzia są skuteczne w badaniu otyłości. Co ciekawe, Jędrek „grubancypant” cenzuruje słowo „otyłość” w postaci: „ot*łość” lub „otyłx”.   Strona „To Tylko Teoria” i Biologiczna Bzdura Roku istnieją w dużej mierze dzięki wsparciu Patronów i Patronek. Jeśli chcesz wesprzeć moją działalność, możesz to zrobić na moim profilu Patronite.   […]
- [Uniwersytety są coraz bardziej ideologiczne i upolitycznione. Co z tym zrobić?](https://www.totylkoteoria.pl/upolitycznienie-uniwersytetow-ideologizacja/): Poniższy tekst to przekład artykułu, który ukazał się na stronie Heterodox Academy (HA). Publikuję go w porozumieniu z prof. Jonathanem Haidtem oraz Nicole Barbaro – twórcami HA. Tekst w oryginale znajduje się tutaj. Heterodox Academy jest organizacją pozarządową, której celem jest doskonalenie instytucji szkolnictwa wyższego przez promowanie otwartości i wolności badań naukowych, różnorodności poglądów i konstruktywnego sporu. Przeciwdziała m.in. cancel culture na uczelniach, monitoruje cenzurę w środowisku akademickim i pomaga w organizacji debat naukowych, gdy kampusowi aktywiści próbują je blokować. Do Heterodox Academy należy tłumaczka niniejszego artykułu, dr Karolina Królikowska.   Zjawiska opisane w niniejszym tekście nie są przekładalne 1:1 […]
- [Nowa smarkateria, czyli jak infantylny aktywizm niszczy świat](https://www.totylkoteoria.pl/nowa-smarkateria-aktywizm/): Na Zachodzie protesty stają się coraz większe, częstsze i bardziej destrukcyjne. W niedawno w Wielkiej Brytanii doszło do ogólnokrajowych zamieszek antyimigracyjnych, w trakcie których przewracano samochody i podpalano budynki. Kilka dni wcześniej aktywiści Just Stop Oil rozpylili pomarańczową farbę na Heathrow – drugim najbardziej ruchliwym lotnisku świata. Tydzień wcześniej, gdy premier Izraela Benjamin Netanjahu przemawiał do Kongresu USA, aktywiści propalestyńscy wszczęli zamieszki na Columbus Square, niszcząc pomniki i wypuszczając rój owadów do hotelu w Waszyngtonie.   Niniejszy tekst jest przekładem artykułu „The rise of neotoddlerism”, czyli „Narodziny neotoddleryzmu” (od ang. toddler, czyli maluch). Z uwagi na karkołomność tego słowa w […]
- [Licencjat z jazdy Uberem?](https://www.totylkoteoria.pl/licencjat-z-jazdy-uberem/): Współczesne uniwersytety nie są już skarbnicami wiedzy, miejscem spotkania dla idei i motorem innowacji w takim stopniu, jak kiedyś. Dzisiaj ich rola to przede wszystkim przygotowanie młodych ludzi do wejścia na rynek pracy. A ten jest coraz bardziej nieprzewidywalny.   Artykuł powstał dzięki Patronom i Patronkom. Jeżeli chcesz dołączyć do ich grona, możesz to zrobić na moim profilu To Tylko Teoria w serwisie Patronite. Pozwala to na istnienie i rozwój bloga, jego rzetelność i niezależność  
- [Małpia ospa, śrut i ciekawy przypadek dezinformacji](https://www.totylkoteoria.pl/malpia-ospa-dezinformacja/): Opublikowałem niedawno zdjęcie Meksykanina z zaawansowanym stadium małpiej ospy. To, które widać w nagłówku. Udostępniłem je za lekarzem Hiramem Jerónimo, który informował też, że pacjent ma niedobór odporności. Fotografia została opublikowana przez meksykańskiego lekarza w październiku 2022. Ja po raz pierwszy wrzuciłem ją do moich mediów społecznościowych także jesienią 2022 roku, a ostatnio przypomniałem, z powodu ponownych ostrzeżeń o małpiej ospie. Tym razem jednak zrobiono na mnie gigantyczną nagonkę, oskarżając o dezinformację i oszustwo. Zdaniem krytyków, ale i agresywnych hejterów, bo tych niestety nie brakowało, zdjęcie chorego miało przedstawiać tak naprawdę ostrzelanego śrutem Irańczyka, który brał udział w antyrządowych protestach. […]
- [Organizacja trans blokowała publikację badań, wg których zmiana płci nie pomaga](https://www.totylkoteoria.pl/wpath-blokowanie-badan/): Międzynarodowa organizacja aktywistów transseksualnych WPATH (ang. World Proffesional Association for Transgender Health – Międzynarodowe Stowarzyszenie na Rzecz Zdrowia Transgenderystów), zrzeszająca także lekarzy, psychologów, naukowców i prawników, blokowała publikację wyników badań naukowych, które sama zleciła, a które dowodziły niskiej skuteczności zmiany płci w leczeniu dysforii płciowej.   Artykuł napisałem dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. To dzięki nim blog ten może istnieć i się rozwijać, a publikowane tutaj teksty i artykuły są niezależne. Jeśli chcesz wesprzeć moją działalność, możesz to zrobić na moim profilu Patronite.  
- [Co łączyło Darwina z darwinizmem społecznym?](https://www.totylkoteoria.pl/darwinizm-spoleczny/): Karol Darwin to współtwórca teorii ewolucji biologicznej. Choć o istnieniu zjawiska ewolucji wiedziano wcześniej, to brytyjski przyrodnik i lekarz jako pierwszy, wraz z Alfredem Wallacem, usystematyzował fakty i przedstawił dowody. Jednak to Darwinowi przypadło być tym, który jest powszechnie cytowany i określany jako ojciec współczesnej biologii. Co więcej, pierwotną wersję teorii ewolucji – do dziś znacznie uaktualnioną, szczególnie o genetykę – nazywa się darwinizmem. Metaforyczne i niedosłowne przełożenie niektórych jego aspektów na życie społeczne obwołano zaś darwinizmem społecznym.  
- [Wojciech Dragan i proces o szkalowanie](https://www.totylkoteoria.pl/wojciech-dragan-proces/): Jedną z pierwszych osób, które zdecydowałem się pozwać za szkalowanie mnie, obrażanie, kłamanie na mój temat i znieważanie jest psycholog akademicki współdziałający z transaktywistami, Wojciech Dragan. Niektórzy z Was natknęli się już wcześniej na jego wypowiedzi, wpisy i komentarze na mój temat – sami mi je podsyłaliście – w których ten nie ustaje od kilku lat, mimo iż dotychczas milczałem i w większości nie komentowałem jego zachowania. Czas to zmienić. Dlaczego?  
- [Pięć ciekawych powieści z motywami naukowymi](https://www.totylkoteoria.pl/powiesci-naukowe-motywy/): Czytanie powieści to znakomita forma rozrywki, a także rozwoju intelektualnego i duchowego. Choć gry czy seriale mogą być również wartościowe, to jakościowo, pod względem angażowania liczby zmysłów i ośrodków neuronalnych w mózgu, czytanie książek wygrywa praktycznie w każdym aspekcie. Dlatego regularnie zachęcam do czytania, a w dzisiejszym tekście opowiem o paru wartościowych powieściach z motywami naukowymi.   Artykuł napisałem dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. To dzięki nim blog ten może istnieć i się rozwijać, a publikowane tutaj teksty i artykuły są niezależne. Jeśli chcesz wesprzeć moją działalność, możesz to zrobić na moim profilu Patronite.  
- [Dlaczego uczniowie państw zachodnich mają coraz gorsze wyniki w nauce?](https://www.totylkoteoria.pl/edukacja-slabsze-wyniki/): Z badań PISA (ang. Programme for International Student Assessment), przeprowadzanych co kilka lat przez OECD, wynika, że w państwach zachodnich spada poziom wiedzy i umiejętności uczniów. Coraz gorzej radzą sobie z matematyką, czytaniem ze zrozumieniem oraz naukami przyrodniczymi. Tendencja spadkowa nie jest kilkuletnim odchyleniem, lecz regularnym, niepokojącym trendem. Co go powoduje i czy możemy coś z tym zrobić?   Artykuł napisałem dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. To dzięki nim blog ten może istnieć i się rozwijać, a publikowane tutaj teksty i artykuły są niezależne. Jeśli chcesz wesprzeć moją działalność, możesz to zrobić na moim profilu Patronite.  
- [Na czym polega laserowa korekcja wzroku?](https://www.totylkoteoria.pl/laserowa-korekcja-wzroku/): Pod koniec grudnia 2023 roku przeszedłem operację laserowej korekcji wzroku. Jej celem była likwidacja krótkowzroczności oraz astygmatyzmu i w efekcie umożliwienie mi życia bez okularów. Dziś opiszę, na czym ten zabieg polega od strony medycznej oraz jakie są moje własne odczucia na jego temat.   Artykuł napisałem w ramach współpracy reklamowej z siecią klinik okulistycznych Optegra.  
- [Polska zoolożka o wilkach. „Fałszywych informacji jest coraz więcej”](https://www.totylkoteoria.pl/wilki-w-polsce/): Czy wilki są niebezpiecznymi zwierzętami dla człowieka? Albo, z drugiej strony, czy mogą być łagodne jak bajkowe antropomorfizowane postacie? Co warto wiedzieć o wilkach i konflikcie pomiędzy tym gatunkiem a Polakami? Rozmawiam o tym z Andżeliką Haidt, zoolożką z Instytutu Badawczego Leśnictwa i „Stowarzyszenia z Szarym za Płotem”.   Wywiad ukazał się dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. To dzięki nim blog ten może istnieć i się rozwijać, a publikowane tutaj teksty i artykuły są niezależne. Jeśli chcesz wesprzeć moją działalność, możesz to zrobić na moim profilu Patronite.  
- [Przestępczość w Salwadorze okiem polskiej kryminolożki](https://www.totylkoteoria.pl/salwador-przemoc-magdalena-grzyb/): Z dr Magdaleną Grzyb, wykładowczynią na Uniwersytecie Jagiellońskim, zajmującą się kryminologią, rozmawiam o przemocy i przestępczości w Salwadorze.     Wywiad ten mogę opublikować dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. To dzięki nim blog ten może istnieć i się rozwijać, a publikowane tutaj teksty i artykuły są niezależne. Jeśli chcesz wesprzeć moją działalność, możesz to zrobić na moim profilu Patronite.  
- [Czy sadzenie lasów naprawdę chroni przyrodę?](https://www.totylkoteoria.pl/laki-lasy-sadzenie/): Dorosłem w świecie, w którym powszechne były kampanie reklamowe nakłaniające do wspierania akcji sadzenia drzew. Wielu producentów wykorzystywało ten motyw w sposób marketingowy: kupujesz u nas, wspierasz zazielenianie świata. Oczywiście firmy kierują się chęcią zysku, nie dobrem ludzi czy planety. Zauważyły jednak, że mogą robić coś, co wydaje się być korzystne (lub w jakiś minimalny, nieistotny sposób takie jest), i zyskiwać na tym wizerunkowo albo skuteczniej sprzedawać produkty.  
- [9 książek o ideologii woke, które warto przeczytać](https://www.totylkoteoria.pl/ksiazki-o-woke/): „Biali hetero mężczyźni niszczą świat”; „Osoby czarnoskóre są lepsze od białych”; „Islam to religia pokoju, która powinna zdominować świat”; „Stwierdzenie, że płcie są dwie, to transfobia”; „Autyzm to supermoc, a ludzie bez autyzmu są gorsi”; „Jakie są Twoje zaimki? Ja jestem ono/jeno”; „Dobrostan zwierząt jest ważniejszy niż ludzi”; „Rodzenie dzieci to zło, egoizm i niszczenie przyrody. Ludzie mający dzieci są źli”; „Musimy być inkluzywni i różnorodni. Każdego, kto się z nami nie zgadza, uznamy za osobę złej woli i ją wykluczymy”; „Zachód jest zły, zepsuty i moralnie upadły” – znacie tego typu hasła i narracje? Są one typowe dla wyznawców […]
- [Jak być elastycznym psychologicznie i co to znaczy?](https://www.totylkoteoria.pl/elastycznosc-psychologiczna/): Przebodźcowani nadmiarem czynników technologicznych współczesnego świata i rozproszeni ich mnogością, do rozważań na temat zdrowia psychicznego czy higieny cyfrowej powinniśmy włączyć kwestię elastyczności psychologicznej. W dzisiejszym wywiadzie rozmawiam o niej z Martą Szydłowską – psycholożką, psychoterapeutką, superwizorką i wykładowczynią na Uniwersytecie SWPS.   Wywiad ten powstał we współpracy z Gdańskim Wydawnictwem Psychologicznym.  
- [Gigantyczny skandal w czołowej organizacji trans „WPATH” i polski wątek w tle](https://www.totylkoteoria.pl/wpath-organizacja-trans/): Światowe Stowarzyszenie Profesjonalistów na Rzecz Zdrowia Transseksualistów (ang. World Professional Association for Transgender Health), czyli WPATH, to międzynarodowa, bardzo wpływowa jak dotąd organizacja zrzeszająca transaktywistów, ale także sprzyjających im psychologów, psychiatrów, seksuologów, endokrynologów, chirurgów oraz prawników. Tworzy ona wytyczne i zalecenia o tym, jak ich zdaniem powinna wyglądać medyczna opieka nad osobami z dysforią płciową, które przyjęły tożsamość transseksualną/tożsamość płci przeciwnej.   Artykuł napisałem dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. To dzięki nim blog ten może istnieć i się rozwijać, a publikowane tutaj teksty i artykuły są niezależne. Jeśli chcesz wesprzeć moją działalność, możesz to zrobić na moim profilu Patronite.  
- [Kanał Zero z jakościowymi treściami o nauce i medycynie](https://www.totylkoteoria.pl/kanal-zero-nauka-medycyna/): Niedawna premiera Kanału Zero (na Youtube), prowadzonego przez Krzysztofa Stanowskiego i Roberta Mazurka w stylu tradycyjnej telewizji, ale emitowanej online, bez wątpienia zamieszała na polskim rynku medialnym. Jest to pierwszy tak duży projekt w naszym kraju i patrząc na zyskiwane na kanale ogromne zasięgi można stwierdzić, że udany. Pytanie, jak się prezentuje w kontekście treści zahaczających o tematykę naukową, popularnonaukową, medyczną, przyrodniczą i pokrewne?   Artykuł napisałem dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. To dzięki nim blog ten może istnieć i się rozwijać, a publikowane tutaj teksty i artykuły są niezależne. Jeśli chcesz wesprzeć moją działalność, możesz to zrobić na moim […]
- [Kiedy warto brać duże dawki witaminy C?](https://www.totylkoteoria.pl/witamina-c-mega-dawki/): Choć z reguły branie większych dawek witaminy C, niż zalecane (ok. 100 mg na dobę), mija się z celem, to są sytuacje, gdy mega dawki witaminy C faktycznie mogą być wskazane. Kiedy konkretnie warto je zażywać?   Artykuł napisałem dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. To dzięki nim blog ten może istnieć i się rozwijać, a publikowane tutaj teksty i artykuły są niezależne. Jeśli chcesz wesprzeć moją działalność, możesz to zrobić na moim profilu Patronite.  
- [Kim jest kobieta?](https://www.totylkoteoria.pl/kim-jest-kobieta/): Przez ostatnie kilka lat różne instytucje, organizacje czy firmy zaczęły odchodzić od słowa „kobieta” na rzecz określeń takich, jak „osoba z macicą”, „menstruator”, „osoba identyfikująca się jako kobieta”, „osoba płciowo różnorodna”. Do obiegu weszło też podawanie zaimków: „ona/jej”, jak również „onaj/onej”, „onu/jenu”, „one/ich”, „onoś/oniś” i wiele innych. Za używanie słowa „kobieta” w rozmaitych korporacjach ludzie tracili pracę, a za nie stosowanie „wskazanych zaimków” mieli postępowania dyscyplinarne. Brzmi absurdalnie, a jednak sam znam takie przypadki, zaś w krajach zachodnich tego typu sytuacje stały się powszechne. Choć, trzeba przyznać, są osoby, które za wyrzucenie z pracy z tego powodu pozywały swoich pracodawców […]
- [Ekspertka od atomu do Tuska: czas wbić łopatę i wylać beton](https://www.totylkoteoria.pl/elektrownia-jadrowa-donald-tusk/): Burzliwa debata o powstaniu elektrowni jądrowej w Polsce, oraz zmianie miejsca i planów budowy po utworzeniu nowego rządu, skłoniła mnie do przeprowadzenia wywiadu na ten temat z Urszulą Kuczyńską: ekspertka ds. transformacji energetycznej Instytutu Sobieskiego, a także autorka książki „Atom dla klimatu”.   Wywiad ukazał się dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. To dzięki nim blog ten może istnieć i się rozwijać, a publikowane tutaj teksty i artykuły są niezależne. Jeśli chcesz wesprzeć moją działalność, możesz to zrobić na moim profilu Patronite.  
- [Psychopatia, narcyzm, sadyzm? Co je łączy, czym się różnią?](https://www.totylkoteoria.pl/psychopatia-narcyzm-sadyzm/): Pojęcia psychopatii, narcyzmu i sadyzmu, a ponadto makiawelizmu, często są mieszane i po części faktycznie na siebie nachodzą. Ale co dokładnie oznaczają, co je łączy oraz czym się różnią? Zagadnienie to wyjaśnia w wywiadzie Milena Karlińska-Nehrebecka – psychoterapeuta, superwizor i nauczyciel psychoterapii, dyrektor Polskiego Instytutu Psychoterapii Integratywnej i prezes Polskiej Federacji Psychoterapii.   Wywiad ukazał się dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. To dzięki nim blog ten może istnieć i się rozwijać, a publikowane tutaj teksty i artykuły są niezależne. Jeśli chcesz wesprzeć moją działalność, możesz to zrobić na moim profilu Patronite.  
- [Portal „fact-checkingowy” Fakenews.pl publikuje dezinformację piórem oszusta](https://www.totylkoteoria.pl/fake-news-marcin-zoltowski/): W czerwcu 2023 roku portal FakeNews.pl – który sam określa się jako „fact-checkingowy” – opublikował artykuł na temat transpłciowości wśród dzieci, odnosząc się do mojej wypowiedzi. Uznano, że to, co napisałem, to „fałsz”. Później pojawił się tam kolejny tekst, ponownie oznaczający moją wypowiedź jako „fałsz”. Tymczasem wnikliwa analiza pokazuje, że strona „FakeNews.pl” publikuje nieprawdziwe informacje, bez zrozumienia cytowanych badań. W dodatku sprawdziłem kim jest autor tych tekstów i okazało się, że oszustem.   Artykuł napisałem dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. To dzięki nim blog ten może istnieć i się rozwijać, a publikowane tutaj teksty i artykuły są niezależne. Jeśli […]
- [Istnieją wyłącznie dwie płcie u człowieka. Oto dlaczego](https://www.totylkoteoria.pl/dwie-plcie-czlowiek/): U  większości  organizmów  wielokomórkowych  (wyjątek  stanowią głównie grzyby) występują dwie płcie. W odniesieniu do tego tematu w debacie publicznej podnoszone jest pytanie, czy oznacza to, że płeć jest binarna. Zasadniczo płeć jest binarna bądź bimodalna (dwubiegunowa):  męska  i  żeńska  (lub  od  męskiej  do  żeńskiej). Binarność lub bimodalność zależy od tego, które cechy płciowe weźmiemy  pod  uwagę  –  te  najbardziej  podstawowe,  stanowiące  płeć, są binarne, a te dalszego rzędu (stanowiące dymorfizm płciowy) są bimodalne. Mitem jest istnienie u ludzi więcej niż dwóch płci, jednej płci lub nieistnienie płci biologicznej [1], [2], [3], [4], [5], [6], [7].   Treść tego tekstu to […]
- [Czy to koniec kultu diagnoz psychiatrycznych?](https://www.totylkoteoria.pl/diagnozy-psychiatryczne-demedykalizacja/): Klasyfikacje chorób regularnie się zmieniają, ale chyba żadna dziedzina nie ma takiej rotacji, co psychiatria, psychologia i psychoterapia. Co pokolenie (lub nawet „pół”) specjalistów z tych dziedzin, to zmieniane są kryteria, opisy, nazwy zaburzeń, rodzaje do których są one przypisane, usuwanie jednych jednostek chorobowych i dodawanie nowych. Spory wśród psychologów i psychiatrów co do takich modyfikacji są zażarte i rzadko kiedy można mówić o trwałym i jednoznacznym konsensusie. Wielu ludzi zadaje sobie pytanie, czy w ogóle powinniśmy medykalizować ludzkie charaktery, nastroje, myśli, zachowania, emocje?   Artykuł napisałem dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. To dzięki nim blog ten może istnieć […]
- [Wyniki Biologicznej Bzdury Roku 2023](https://www.totylkoteoria.pl/biologiczna-bzdura-roku-2023-wyniki/): 4 lutego zakończyło się głosowanie na Biologiczną Bzdurę Roku 2023. W plebiscycie oddano 14841 głosów. Autor zwycięskiej bzdury otrzymuje symbolicznie statuetkę Alternatywnej Zięby. Na końcu są też wyniki z poprzednich lat. Wydarzenie „Biologiczna Bzdura Roku” ma charakter niekomercyjny, a organizuję je dzięki wsparciu Patronów i Patronek na moim profilu w Patronite.  
- [Głosowanie na Biologiczną Bzdurę Roku 2023](https://www.totylkoteoria.pl/biologiczna-bzdura-2023-glosowanie/): Po prezentacji wszystkich nominacji za rok 2023 nadszedł czas na głosowanie. Biorą w nim udział wypowiedzi ewidentnie błędne merytorycznie i faktograficznie, a ich autorami są osoby publiczne. Wyniki głosowania wskażą zwycięską wypowiedź w plebiscycie na Biologiczną Bzdurę Roku 2023, a jej autor/ka symbolicznie otrzyma statuetkę Alternatywnej Zięby. Wybory te potrwają do 4 lutego, po czym zostaną ogłoszone wyniki. Poniżej znajduje się skrótowe omówienie wszystkich bzdur za 2023 rok, a w każdym z nich są także odnośniki do dłuższych, debunkujących je artykułów.   Zagłosuj na Biologiczną Bzdurę Roku 2023   Strona „To Tylko Teoria” i Biologiczna Bzdura Roku istnieją w dużej […]
- [Magdalena Środa nominowana do Biologicznej Bzdury Roku 2023](https://www.totylkoteoria.pl/magdalena-sroda-biologiczna-bzdura-2023/): Magdalena Środa w programie „Hejt Park” na „Kanale Sportowym” opowiedziała o tym, co uważa na temat płci. Stwierdziła m. in., że „nie ma ani jednej cechy genetycznej, ani fizjologicznej, ani medycznej, która by jednoznacznie decydowała, kto jest mężczyzną, a kto kobietą”. Podczas gdy istnieją takie cechy, zarówno ścisłe – jednoznaczne – jak i pośrednie.     Strona „To Tylko Teoria” i Biologiczna Bzdura Roku istnieją w dużej mierze dzięki wsparciu Patronów i Patronek. Jeśli chcesz wesprzeć moją działalność, możesz to zrobić na moim profilu Patronite.  
- [Iwona Wierzbicka nominowana do Biologicznej Bzdury Roku 2023](https://www.totylkoteoria.pl/iwona-wierzbicka-biologiczna-bzdura-2023/): Iwona Wierzbicka to dietetyk i żywieniowa influencerka. W filmie zatytułowanym „Czy warto jeść tofu?” postanowiła odpowiedzieć na zadane pytanie. Stwierdziła w nim, że produkty sojowe są jedynymi zawierającymi równocześnie białko oraz węglowodany, oraz że z tego powodu nie mogą się prawidłowo trawić. Jednak fakty są inne: istnieje mnóstwo produktów spożywczych pochodzenia roślinnego, zwierzęcego i grzybowego, które zawierają zarazem i proteiny i węglowodany. Co więcej, jedzenie jednych i drugim jednocześnie wcale nie sprawia, że właściwe trawienie staje się niemożliwe.     Strona „To Tylko Teoria” i Biologiczna Bzdura Roku istnieją w dużej mierze dzięki wsparciu Patronów i Patronek. Jeśli chcesz wesprzeć […]
- [Marcin Józefaciuk nominowany do Biologicznej Bzdury Roku 2023](https://www.totylkoteoria.pl/marcin-jozefaciuk-biologiczna-bzdura-2023/): Polityk Marcin Józefaciuk, poseł KO do bieżącej kadencji sejmu, powiedział w wywiadzie dla „Dużego Formatu”, że Reiki to system uzdrawiania dolegliwości fizycznych i psychicznych. Niestety nie ma tak łatwo: koncepcja Reiki nie jest wcale taka skuteczna, nie ma też podparcia w nauce.     Strona „To Tylko Teoria” i Biologiczna Bzdura Roku istnieją w dużej mierze dzięki wsparciu Patronów i Patronek. Jeśli chcesz wesprzeć moją działalność, możesz to zrobić na moim profilu Patronite.  
- [Maja Staśko nominowana do Biologicznej Bzdury Roku 2023](https://www.totylkoteoria.pl/maja-stasko-biologiczna-bzdura-2023/): Influencerka i aktywistka Maja Staśko otrzymała oficjalną nominację do Biologicznej Bzdury Roku 2023 za stwierdzenie, iż według praw biologii facet może zajść w ciążę. W rzeczywistości jedynie kobiety mogą to zrobić. Mężczyźni nie rodzą dzieci.     Strona „To Tylko Teoria” i Biologiczna Bzdura Roku istnieją w dużej mierze dzięki wsparciu Patronów i Patronek. Jeśli chcesz wesprzeć moją działalność, możesz to zrobić na moim profilu Patronite.  
- [Jaś Kapela nominowany do Biologicznej Bzdury Roku 2023](https://www.totylkoteoria.pl/jas-kapela-biologiczna-bzdura-2023/): Niegdyś poeta i publicysta, dziś persona medialna, czyli Jaś Kapela, stwierdził, że wegańskie koty są zdrowsze. Tak naprawdę jednak koty to zwierzęta typowo mięsożerne. Jan Kapela za swoją wypowiedź otrzymał nominację do Biologicznej Bzdury Roku 2023.     Strona „To Tylko Teoria” i Biologiczna Bzdura Roku istnieją w dużej mierze dzięki wsparciu Patronów i Patronek. Jeśli chcesz wesprzeć moją działalność, możesz to zrobić na moim profilu Patronite.  
- [Aleksandra Kisiel nominowana do Biologicznej Bzdury Roku 2023](https://www.totylkoteoria.pl/aleksandra-kisiel-biologiczna-bzdura-2023/): Aleksandra Kisiel, znana także w Internecie jako influencerka „Kisielle”, otrzymała nominację do Biologicznej Bzdury Roku 2023 za wypowiedź na temat odchudzania. Stwierdziła, że nie istnieją żadne dowody pokazujące, iż schudnięcie przynosi pozytywne efekty. Tak naprawdę badania jednoznacznie pokazują, że jest odwrotnie. Liczne publikacje naukowe dowiodły, że im wyższe BMI (nie dotyczy kobiet w ciąży, osób mocno umięśnionych oraz innych o rzadkiej, specyficznej budowie ciała), tym większe ryzyko rozmaitych chorób, a także że schudnięcie – zwłaszcza w przypadku osób otyłych – znacząco poprawia funkcjonowanie organizmu.     Strona „To Tylko Teoria” i Biologiczna Bzdura Roku istnieją w dużej mierze dzięki wsparciu […]
- [Jerzy Zięba nominowany do Biologicznej Bzdury Roku 2023](https://www.totylkoteoria.pl/jerzy-zieba-biologiczna-bzdura-2023/): Jerzy Zięba został nominowany do Biologicznej Bzdury Roku za stwierdzenie, że żaden wirusolog nigdy nie widział wirusa. W rzeczywistości jesteśmy w stanie zobaczyć wirusy dzięki niektórym rodzajom mikroskopów. Możemy też poświadczyć o ich obecności za pomocą badań z zakresu genetyki molekularnej.     Strona „To Tylko Teoria” i Biologiczna Bzdura Roku istnieją w dużej mierze dzięki wsparciu Patronów i Patronek. Jeśli chcesz wesprzeć moją działalność, możesz to zrobić na moim profilu Patronite.  
- [Grzegorz Braun nominowany do Biologicznej Bzdury Roku 2023](https://www.totylkoteoria.pl/grzegorz-braun-biologiczna-bzdura-2023/): Grzegorz Braun – polityk partii Konfederacja – w wywiadzie dla portalu „Korso.pl” powiedział, że homoseksualiści żyją krócej. Użył przy tym słowa „zboczeńcy”, jednak z kontekstu wypowiedzi jednoznacznie wynika, że chodzi o osoby homoseksualne. Zarówno stwierdzenie, że homoseksualiści żyją krócej, jak i że homoseksualizm jest zboczeniem (parafilią seksualną lub fetyszem) to naukowe, medyczne i biologiczne bzdury, niezgodne ze stanem faktycznym. Za wypowiedź tę Grzegorz Braun otrzymuje nominację do Biologicznej Bzdury Roku 2023.     Strona „To Tylko Teoria” i Biologiczna Bzdura Roku istnieją w dużej mierze dzięki wsparciu Patronów i Patronek. Jeśli chcesz wesprzeć moją działalność, możesz to zrobić na moim profilu […]
- [Literatura czy psychologia? Co lepiej tłumaczy emocje człowieka?](https://www.totylkoteoria.pl/giganci-psychologii/): W popkulturze psychologia zaczęła w ostatnich latach zastępować religię. Psycholog czy psychoterapeuta pełni dziś te funkcje, które niegdyś należały do księdza. Różnica jest taka, że choć psychologia jest nauką społeczną, której daleko do ścisłości – tak jak religii – to jednak jako nauka jest traktowana. Dr Tomasz Witkowski porozmawiał z jej czołowymi światowymi przedstawicielami, przygotowując wywiady do formy książki. Została ona wydana pt. „Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku” przez wydawnictwo Bez Maski (po polsku) oraz Palgrave Macmillan (po angielsku). Poniżej publikuję przedruk fragmentu rozmowy z prof. Noamem Chomsky’m.   Niniejszy tekst nie jest reklamą książki. Blog ten istnieje […]
- [Lęk przed opuszczeniem. Skąd się bierze i jak się z niego wyzwolić?](https://www.totylkoteoria.pl/lek-przed-opuszczeniem-porzuceniem/): Masz bliską przyjaciółkę lub przyjaciela. Taką, której możesz ufać. Lojalną, uczciwą, autentyczną. Jak coś jej/jemu nie odpowiada, powie szczerze i z dobrymi intencjami wprost, zamiast przez miesiąc robić pasywno-agresywne podchody i zaczepki. Dobrze się przy niej czujesz. Ona ma z Tobą tak samo. Znacie się już jakiś czas, możecie na siebie liczyć, a wspólne spędzanie czasu Was relaksuje, cieszy, bawi, zaś dzielenie się smutkami dodaje Wam otuchy. Zdarza się, że przyjaciel ten, tak jak każdy człowiek, nie ma czasu na spotkania lub telefony. Chore dziecko, przeprowadzka, sprawy rodzinne, dodatkowa praca, nauka na kursach czy studia itp. I o ile zwykle […]
- [Czym są i jak powstają „leki” dla roślin?](https://www.totylkoteoria.pl/czym-sa-i-jak-powstaja-leki-dla-roslin/): Czym dokładnie są środki ochrony roślin? Jakie są analogie między nimi, a tym, co nazywamy lekami dla ludzi i zwierząt? W jaki sposób powstają środki ochrony roślin? Oraz czym się różnią od pojęcia pestycydów? W najnowszym odcinku podkastu „Teoretico” wyjaśniam te kwestie.   Podkast powstał w ramach współpracy z Polskim Stowarzyszeniem Ochrony Roślin.  
- [6 działań korzystnych dla zdrowia psychicznego](https://www.totylkoteoria.pl/zdrowie-psychiczne/): Lęk, stres, problemy osobiste i zawodowe, obawy przed tym co przyniesie przyszłość, zmartwienia nawarstwione przez miesiące czy lata – choć wszystko to kształtuje naszą osobowość, zarazem bez odpowiedniego radzenia sobie i nastawienia, może mieć także negatywne konsekwencje. Istnieje szereg prostych sposobów na to, jak rozładować negatywne emocje, frustrację, osłabić lęk lub odwrócić uwagę od stresu, którego źródła nie jesteśmy w stanie wyeliminować. Wiele z tych metod jest bardzo intuicyjnych i znanych od „zawsze”, a ich naukowo potwierdzone działanie relaksujące, dystansujące, budujące czy rozweselające było oczywistością.   Artykuł napisałem dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. To dzięki nim blog ten może […]
- [Nigeria ma ziemniaki GMO. Wzrost plonów o 300%](https://www.totylkoteoria.pl/nigeria-ma-ziemniaki-gmo-wzrost-plonow-o-300/): Rośliny zmodyfikowane genetycznie są zwykle przygotowane przez biotechnologów tak, aby były odporne na szkodniki czy warunki zewnętrzne. Dzięki temu lepiej rosną, dając większe plony. Pozwalają też na zużycie mniejszej ilości środków ochrony roślin. W ostatnich dniach doniesiono o sukcesie projektu z ziemniakami GMO, dającymi plony trzykrotnie wyższe w porównaniu do ziemniaków niezmodyfikowanych.   Artykuł napisałem dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. To dzięki nim blog ten może istnieć i się rozwijać, a publikowane tutaj teksty i artykuły są niezależne. Jeśli chcesz wesprzeć moją działalność, możesz to zrobić na moim profilu Patronite.  
- [Szwecja powraca do papierowych podręczników. Dlaczego?](https://www.totylkoteoria.pl/szwecja-powraca-do-papierowych-podrecznikow-dlaczego/): Szwecja to kraj pionierski w wielu kwestiach. Niektóre nowe pomysły wprowadzane w tym państwie okazują się być dobre i zostają na dłużej, inne kończą się katastrofalnie. W ostatnim czasie zdecydowano tam, że błędem było odejście od papierowych podręczników na rzecz ekranów. Pomimo dużych nakładów finansowych na cyfryzację sektora edukacji Szwedzi postanowili wycofać się z niej i wrócić do klasycznego nośnika, jakim jest papier. Dlaczego?   Artykuł napisałem dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. To dzięki nim blog ten może istnieć i się rozwijać, a publikowane tutaj teksty i artykuły są niezależne. Jeśli chcesz wesprzeć moją działalność, możesz to zrobić na moim […]
- [7 kluczowych faktów o sztucznej inteligencji](https://www.totylkoteoria.pl/7-kluczowych-faktow-o-sztucznej-inteligencji/): Masowy dostęp do programów sztucznej inteligencji generujących skomplikowane teksty i obrazy bardzo szybko zmienia nie tylko Internet, ale i świat rzeczywisty. Chodzi oczywiście przede wszystkim o ChatGPT, ale też DALL-E oraz Midjourney, jak i wiele innych. W sieci istnieje sporo sprzecznych informacji na ich temat, toczy się też mnóstwo dyskusji. Warto znać kilka kluczowych faktów o sztucznej inteligencji, tak aby nie przecenić oraz nie nie doszacować jej możliwości, a także by zmniejszyć ryzyko nabrania się na coraz częstsze oszustwa, przy których wykorzystano taką technologię.   Artykuł napisałem dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. To dzięki nim blog ten może istnieć […]
- [Jak zostać prezesem Polskiej Akademii Nauk? Rozmowa z prof. Markiem Konarzewskim](https://www.totylkoteoria.pl/marek-konarzewski-prezes-pan/): Będąc niedawno w Warszawie przeprowadziłem wywiad z obecnym Prezesem Polskiej Akademii Nauk, prof. Markiem Konarzewskim, który z zawodu i powołania jest biologiem. O tym, jak zaczęła się jego pasja do biologii, w jaki sposób ją poszerzał i co z tego wynikło, rozmawialiśmy w Pałacu Kultury i Nauki. Prof. Marek Konarzewski opowiada o dawnym stanie przyrody na Podlasiu, o pobycie naukowym w Kalifornii w zespole prof. Jareda Diamonda i tłumaczeniu jego książki pt. „Strzelby, zarazki, maszyny”, a także o zmianach w nauczaniu wyższym biologii, i o roli szefa Polskiej Akademii Nauk.   Wywiad ten mogłem przygotować dzięki wsparciu moich Patronów i […]
- [Czy bieganie wyleczy z depresji? Odpowiedź jest zaskakująca](https://www.totylkoteoria.pl/depresja-bieganie-aktywnosc-fizyczna/): Przyjęło się wyśmiewać poradę typu „idź pobiegaj, popływaj lub chódź na rower” w odniesieniu do depresji. Powstało mnóstwo memów szydzących z takiego podejścia. Jednakże badania naukowe pokazały coś, co zmieniło pogląd na temat wpływu aktywności fizycznej na zdrowie psychiczne, w tym na nastrój i stany depresyjne.   Artykuł napisałem dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. To dzięki nim blog ten może istnieć i się rozwijać, a publikowane tutaj teksty i artykuły są niezależne. Jeśli chcesz wesprzeć moją działalność, możesz to zrobić na moim profilu Patronite.  
- [Plony z oburzenia](https://www.totylkoteoria.pl/gniew-polaryzacja/): O ile gniew, złość i oburzenie są niezbędnymi emocjami do prawidłowego funkcjonowania w życiu, choćby po to, aby umieć bronić swoich granic przed nadużyciami, to okazywanie ich w nadmiarze lub w nieadekwatnych sytuacjach, albo sztuczne wzbudzanie dla uzyskania określonych celów, jest zjawiskiem patologicznym. Dziś publikuję tekst o polaryzacji społecznej poprzez wykorzystywanie gniewu, złości oraz oburzenia przez demagogów, i o tym, jak negatywnie zjawisko to wpływa na debatę publiczną i demokrację. Jest to przedruk fragmentu książki „Wojna idei” Szymona Pękali (wyd. Znak Horyzont).   Niniejszy tekst nie jest reklamą książki. Blog ten istnieje i może się rozwijać dzięki wpłatom Patronów i […]
- [6 najmroczniejszych zaburzeń osobowości](https://www.totylkoteoria.pl/najmroczniejsze-zaburzenia-osobowosci/): Istnieją różne zaburzenia osobowości. Są to zaburzenia we wzorcach myślenia, zachowania i interpretowania emocji, występujące na poziomie osobowości i tożsamości. Ich początek zakorzenia się zwykle we wczesnym dzieciństwie. Z czasem albo się rozwijają albo słabną, konstytuując się około 25 roku życia. Przyczyny zaburzeń osobowości są różne, a do najważniejszych z nich należą: zaburzone przywiązanie do rodziców we wczesnym dzieciństwie, traumy, zwłaszcza w okresie dzieciństwa, patologiczne relacje w rodzinie (które nie obejmują tylko tradycyjnie pojętej patologii, takiej jak przemoc czy nadużywanie substancji, ale też np. rozpieszczanie czy dawanie dziecku dostępu do mediów społecznościowych), behawioralne wzmacnianie nienormatywnych zachowań przez specyficzne stosunki między […]
- [O co chodzi ze „sztucznym ludzkim zarodkiem”? Jak go stworzono i co to oznacza?](https://www.totylkoteoria.pl/sztuczne-zarodki/): W ostatnim czasie świat obiegła informacja, że izraelscy biolodzy dokonali przełomu w badaniach embriologicznych. W ciągu 8-dniowego eksperymentu udało im się stworzyć wczesny ludzki „zarodek”, który powstał nie z plemnika i komórki jajowej, lecz z przeprogramowanych komórek somatycznych. Czy media słusznie zrobiły z tego naukowy temat tygodnia? Na czym dokładnie polega przeprowadzony proces? Czy taki zarodek faktycznie jest odpowiednikiem naturalnie powstałego embrionu, istniejącego w wyniku zapłodnienia? I czy technika taka pozwoliłaby w przyszłości na laboratoryjną hodowlę ludzi?   Artykuł ten mogłem napisać dzięki wsparciu moich Patronów oraz Patronek. Tworzenie jakościowych, niezależnych treści wymaga bowiem sporo czasu i kosztów, podobnie jak […]
- [Czy aktywizm ekologiczny stał się już religią?](https://www.totylkoteoria.pl/czy-aktywizm-ekologiczny-stal-sie-juz-religia/): W ostatnich kilkunastu latach można zauważyć, że aktywizm ekologiczny – a zwłaszcza klimatyczny – zaczął przyjmować pod pewnymi względami formę religii. Ma swój kalendarz liturgiczny (święta), grzech pierworodny (zanieczyszczenie Ziemi przez poprzednie pokolenia), procesje (protesty i pochody), sobory (konferencje), system moralny oraz symbolikę itp.   Nie chcę przez zwrócenie uwagi na te spostrzeżenia powiedzieć, że nie należy chronić przyrody i klimatu. Uważam, że aktywne działania są potrzebne, o czym pisałem i mówiłem niejednokrotnie (tutaj o suszach, tutaj ogółem o ochronie klimatu, tutaj o wpływie na rolnictwo, tutaj o rozprzestrzenianiu chorób, tutaj o zmianach zasięgu różnych gatunków). Martwi mnie jednak przejmowanie […]
- [O co chodzi z aferami wokół J. K. Rowling?](https://www.totylkoteoria.pl/rowling-transfobia-transaktywizm/): W ciągu ostatnich paru lat wybuchło wiele afer wokół J. K. Rowling, znanej na całym świecie pisarki, w tym twórczyni serii o Harrym Potterze. O tym, od czego się to zaczęło, jak przebiegało, co spowodowało te awantury i jakie są wokół nich dyskursy, opowiedziała w nowym odcinku podkastu „Teoretico” dr Katarzyna Szumlewicz – pedagog, filozofka, wykładowczyni na Uniwersytecie Warszawskim oraz współautorka „Kronik Odchodzenia od Rozumu”.   Podkast „Teoretico” i blog „To Tylko Teoria” mogą istnieć wyłącznie dzięki wsparciu Patronów i Patronek. Jeśli chcesz dołączyć do ich grona i przyczynić się do rozwoju strony, zapraszam na mój profil w serwisie Patronite. […]
- [Kiedy nie należy pryskać roślin?](https://www.totylkoteoria.pl/pestycydy-kiedy-nie-stosowac/): Istnieją okoliczności, w których ogrodnicy czy rolnicy są zmuszeni, aby opryskiwać uprawy środkami ochrony roślin. W przeciwnym razie mogliby stracić znaczną część plonów albo uzyskać zbiory porażone grzybami i w efekcie zatrute mikotoksynami, które nie nadawałyby się do spożycia. Są jednak również sytuacje, gdy zastosowanie pestycydów może być niepotrzebne lub nieść więcej ryzyka niż korzyści.  
- [Nauka i ideologia kiedyś i dziś. Od ZSRR do Zachodu](https://www.totylkoteoria.pl/ideologizowanie-upolitycznianie-nauki-rosja-zachod/): Dziś publikuję artykuł prof. Anny Krylov – wybitnej chemiczki i odkrywczyni o międzynarodowej renomie, pochodzącej z Ukrainy, a od lat żyjącej i pracującej w USA, obecnie jako profesor na Uniwersytecie Południowej Kalifornii (ang. University of Southern California) i prezes Q-Chem, a także jako członkini Europejskiej Akademii Nauk (Academia Europea).   Anna Krylov oprócz chemii zajmuje się także propagowaniem STEM (nauki ścisłe, technologia, inżynieria, matematyka) wśród kobiet, oraz wolności wypowiedzi. Jako naukowiec doświadczyła zarówno represji i cenzury ze strony komunistycznej Rosji, jak i współczesnych wyznawców ideologii woke (skrajnie lewicowych postmodernistów, stosujących techniki nękania, cancel culture, plemienne myślenie, uprawiających kult ofiar, rozszczepieniowo […]
- [Wierzyła w ezoterykę, teraz ostrzega innych przed konsekwencjami](https://www.totylkoteoria.pl/ezoteryka-kaya-szulczewska/): Przez miesiąc prawie nic nie jadła, robiła lewatywy z kawy, stawała na głowie. Chodziła na festiwale ezoteryczne i do wróżek, a nawet uczęszczała do „szkoły psychotronicznej”. Dzisiaj opowiada o tych doświadczeniach i przestrzega przed ezoteryką innych. Podkreśla zarazem, że rozumie tych, którzy szukają głębszego sensu w życiu. Na moje pytania o ezoterykę odpowiada Kaya Szulczewska.   Wywiad ten ukazał się dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. Jeżeli chcesz dołączyć do ich grona, możesz to zrobić na moim profilu w serwisie Patronite, wpłacając co miesiąc 5, 10 czy 25 zł na rzecz „To Tylko Teorii”. Pozwala to na istnienie i rozwój […]
- [Dezinformacyjne działania polskich transaktywistów. Analiza](https://www.totylkoteoria.pl/transfuzja-tranzycja-dezinformacja/): Jeśli przyjrzeć się badaniom i historiom poszczególnych osób szczegółowo, widać wyraźnie, że wiele informacji publikowanych przez transaktywistów i powiązanych z nimi lekarzy, psychologów czy naukowców a potem – często bez weryfikacji – powielanych przez media, jest zmanipulowanych bądź całkowicie fałszywych. Często także w subtelny lub bezpośredni sposób nakłaniają one młodzież do zmiany płci. Strony takie, jak Tranzycja.pl czy Transfuzja.org są tego dobrymi przykładami, które analizuję w niniejszym tekście.   Artykuł napisałem dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. Jeżeli chcesz dołączyć do ich grona, możesz to zrobić na moim profilu w serwisie Patronite, wpłacając co miesiąc 5, 10 czy 25 zł na […]
- [Wysokie ceny leków i jak ideologia woke macza w nich palce](https://www.totylkoteoria.pl/ideologia-woke-pacjenci/): Pomimo iż aktywiści ideologii woke mają na sztandarach deklaratywne wsparcie dla ludzi potrzebujących, w rzeczywistości regularnie im szkodzą. W kontekście nauki i humanistyki mówiła o tym dr Katarzyna Szumlewicz w niedawnym wywiadzie. Dziś publikuję przedruk fragmentu wydanej ostatnio w Polsce przez Wydawnictwo WEI książki, pt. „Woke S. A. Kulisy amerykańskiego przekrętu sprawiedliwości społecznej”, w którym autor, Vivek Ramaswamy – twórca firmy farmaceutycznej Roivant – wyjaśnia, jak woke szkodzi pacjentom, zwłaszcza tym uboższym.   Blog „To Tylko Teoria” istnieje dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. Jeżeli chcesz dołączyć do ich grona, możesz to zrobić na moim profilu w serwisie Patronite, wpłacając co […]
- [An adult transgender man persuaded me to change my sex when I was 13](https://www.totylkoteoria.pl/detransition-story-lukasz-sakowski-poland/): When I was very young, I was manipulated into sex reassignment (also known as sex/gender correction or sex/gender transition) by a transsexual man in his mid-40s. For several years he gave me puberty blockers – dangerous substances that block the effects of testosterone – and hormones of the opposite sex, i.e. estrogens. Just before I turned 18, a psychologist, psychiatrist, and sexologist, after one visit, without any tests, fabricated a diagnosis of transsexualism and referred me, officially, for a sex change, which should never have happened. Currently, I have had a reversal procedure, returning to the true sex I was born with, which […]
- [Nowa szczepionka przeciw boreliozie na horyzoncie](https://www.totylkoteoria.pl/szczepionka-przeciw-boreliozie/): W czasopiśmie medycznym „The Lancet” opublikowano wyniki austriackich badań klinicznych I fazy na temat działania nowej szczepionki przeciwko boreliozie. Publikacja wzbudziła entuzjazm, ponieważ płynące z niej wnioski są obiecujące.   Artykuł napisałem dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. Jeżeli chcesz dołączyć do ich grona, możesz to zrobić na moim profilu w serwisie Patronite, wpłacając co miesiąc 5, 10 czy 25 zł na rzecz „To Tylko Teorii”. Pozwala to na istnienie i rozwój bloga, jego rzetelność i niezależność.  
- [Współczesny człowiek jest jak w klatce, czyli czym jest środowisko ewolucyjnego przystosowania](https://www.totylkoteoria.pl/srodowisko-ewolucyjnego-przystosowania/): Każdy gatunek ewoluował w określonym środowisku, do którego jest przystosowany. Nagłe zmiany w otoczeniu mogą jednak sprawić, że adaptacje te stają się bezużyteczne lub wręcz szkodliwe dla przetrwania. W przeszłości przykładami takich niespodziewanych modyfikacji środowiska, do których nie dało się przystosować, były efekty po wybuchach gigantycznych wulkanów i rozległych trzęsieniach ziemi, uderzeniach dużych ciał niebieskich w Ziemię, czy zmianach klimatycznych. Dziś drastycznych przemian środowiska dokonuje człowiek, pokonując samego siebie.   Artykuł napisałem dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. Jeżeli chcesz dołączyć do ich grona, możesz to zrobić na moim profilu w serwisie Patronite, wpłacając co miesiąc 5, 10 czy 25 zł […]
- [Marsz dla nauki i fundacja Marsz dla Nauki](https://www.totylkoteoria.pl/marsz-dla-nauki-lukasz-sakowski/): W ostatnim czasie Dariusz Aksamit i Dominika Surała z „Fundacji Marsz dla Nauki” opublikowali w mediach społecznościowych pełen kłamstw i manipulacji post, którym chcieli zachęcić ludzi do wpłacania datków na zbiórkę dla transaktywistów. Przedstawili mnie tam jako złodzieja i szantażystę, powołując się na kłamstwa, zmanipulowane informacje, fałszywy kontekst, zmienioną chronologię zdarzeń oraz wyrwane z szerszego ujęcia fragmenty korespondencji. W rzeczywistości przez kilka lat szedłem tym ludziom na rękę i pomagałem im na różne sposoby. Oni jednak próbowali mnie oszukać, następnie przejąć mój profil na Facebooku, a po załagodzeniu sytuacji, gdy dla świętego spokoju chciałem dojść z nimi na spokojnie do […]
- [Gigantyczny skandal w klinice, gdzie zmieniano dzieciom płeć](https://www.totylkoteoria.pl/klinika-tavistock-hannah-barnes/): Recenzja książki „Time to Think. The Inside Story of the Collapse of the Tavistock Gender Service for Children” (pol. Czas pomyśleć. Historia upadku dziecięcej kliniki genderowej Tavistock), autorstwa Hannah Barnes – dziennikarki śledczej BBC. Książka ta opowiada o historii kliniki genderowej „Tavistock”, gdzie bez żadnych podstaw medycznych i etycznych zmieniano dzieciom płeć; gdzie szantażowano rodziców, że jeśli nie poprą zmiany płci, dziecko się zabije; gdzie aktywiści trans wysyłali e-maile, by pracownicy kliniki podawali blokery dojrzewania i hormony jak najszybciej; gdzie nie przeprowadzano rzetelnych diagnoz psychiatrycznych i psychoterapeutycznych. Książka „Time to Think” została uznana przez „Financial Times” za jedną z książek […]
- [„Samice są większe i bardziej agresywne” – ptaki szponiaste okiem ornitologa](https://www.totylkoteoria.pl/ptaki-szponiaste-ochrona/): Rozmowa z Adamem Zbyrytem – ornitologiem, ekologiem i autorem książek przyrodniczych. Tematem wywiadu są ptaki drapieżne, a zwłaszcza ptaki szponiaste. Specjalista opowiada o ich biologii, ekologii, ochronie. Wywiad wzbogacony jest oryginalnymi zdjęciami przyrodniczymi rozmówcy.   Wywiad ten ukazał się dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. Jeżeli chcesz dołączyć do ich grona, możesz to zrobić na moim profilu w serwisie Patronite, wpłacając co miesiąc 5, 10 czy 25 zł na rzecz „To Tylko Teorii”.  
- [Kolejna lekcja z przeszłości na temat erystyki](https://www.totylkoteoria.pl/kolejna-lekcja-z-przeszlosci-na-temat-erystyki/): Z czytania o erystyce, błędach i zniekształceniach poznawczych oraz logicznych, retoryce i innych zjawiskach dotyczących celowych manipulacji lub spontanicznego niezrozumienia rzeczywistości, wyniosłem wiele ważnych lekcji. Jedną z nich było to, że liczą się przede wszystkim dowody i argumenty, które są przedstawiane, a nie to, gdzie i kto je zapodał. Jednak w skrajnie spolaryzowanych umysłach o rozszczepieniowym postrzeganiu świata 2+2 nie będzie wynosiło 4, jeśli tylko równanie to zapisze ktoś, kogo umysły te nie lubią, lub opublikowane zostanie gdzieś, gdzie im się nie podoba.   Blog „To Tylko Teoria” istnieje i rozwija się dzięki wsparciu Patronów i Patronek. Jeżeli chcesz dołączyć […]
- [Anglia rezygnuje ze zmiany płci u dzieci. Chodzi o blokery dojrzewania](https://www.totylkoteoria.pl/blokery-dojrzewania-anglia/): W świecie Zachodu przez ostatnie dekady, a zwłaszcza ostatnie kilkanaście lat, powstało duże zapotrzebowanie na zmianę płci. O ile w przeszłości dokonywali jej dorośli i robili to bardzo, bardzo rzadko, tak obecnie zjawisko to stało się popularne wśród młodzieży. W różnych krajach wzrost skierowań osób nastoletnich na zmianę płci wyniósł w ciągu dekady kilka tysięcy procent [1], [2]. Po okresie entuzjazmu nadeszła pora weryfikacji i coraz to kolejne badania naukowe i raporty instytucji medycznych pokazują, iż zmiana płci (określana też jako korekta płci lub uzgodnienie płci) nie tylko nie ma charakteru terapeutycznego, ale wręcz jest szkodliwa dla zdrowia fizycznego i […]
- [Beznadziejne badania naukowe. Po czym je poznać?](https://www.totylkoteoria.pl/beznadziejne-badania-naukowe/): Nim powołam się na jakieś badania naukowe, często sprawdzam ich metodologię, czyli opisy tego, jak zostały przeprowadzone. Ma to ogromne znaczenie, ponieważ nawet najbardziej krzepiące czy obiecujące wnioski mogą nadawać się tylko do śmietnika, jeżeli wynikają z błędnych, niepełnych, źle zinterpretowanych czy fałszywie zanalizowanych danych. W dzisiejszym tekście opisuję kilka podstawowych rzeczy, na które warto zwrócić w tym kontekście uwagę.   Artykuł napisałem dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. Jeżeli chcesz dołączyć do ich grona, możesz to zrobić na moim profilu w serwisie Patronite, wpłacając co miesiąc 5, 10 czy 25 zł na rzecz „To Tylko Teorii”.  
- [Ideologia woke (wokeizm) niszczy naukę i humanistykę](https://www.totylkoteoria.pl/ideologia-lolk-woke/): Wywiad z doktor Katarzyną Szumlewicz, która jest filozofką i pedagogiem, wykładowczynią na Uniwersytecie Warszawskim, autorką publikacji naukowych z zakresu nauk społecznych, tłumaczką książek na temat emancypacji, współtworzy też podkast „Kroniki odchodzenia od rozumu”. Rozmawiamy o ideologii łołk (woke), jej założeniach, celach, jak również ludziach, którzy są jej zwolennikami.   Wywiad powstał dzięki wsparciu Patronów i Patronek bloga To Tylko Teoria. Zachęcam do dołączenia do ich grona na moim profilu w serwisie Patronite.  
- [Dlaczego papierowe książki są przyjemniejsze i lepiej je zapamiętujemy?](https://www.totylkoteoria.pl/ksiazki-papierowe-czy-elektroniczne/): Jako nastolatek uważałem, że kupowanie książek papierowych jest bez sensu. Drukowanie ich wydawało mi się absurdalne, skoro można je mieć w wersji cyfrowej na komputerach i czytnikach. Jednak z czasem znacząco zmieniłem swoje zdanie na ten temat. Im więcej książek czytałem, tym bardziej dostrzegałem zalety papieru. Okazało się też, że badania naukowe potwierdzają: książki wydrukowane na papierze lepiej zapadają nam w pamięci, łatwiej się na nich skupiamy i czerpiemy więcej przyjemności z ich czytania. Pytanie, dlaczego?   Partnerem artykułu jest wydawnictwo Znak Horyzont.   Ludzie lepiej zapamiętują treść, łatwiej się skupiają i czerpią więcej przyjemności z czytania, jeżeli korzystają z […]
- [Prawda nie obroni się sama](https://www.totylkoteoria.pl/to-tylko-teoria-dzialanie/): „To Tylko Teoria” jest jednym z największych i najpopularniejszych polskich blogów naukowych, niezmiennie od prawie dziesięciu lat (w 2024 minie dekada!). Publikuję tutaj regularnie moje autorskie, oryginalne artykuły, analizy, wywiady, komentarze i recenzje. Od niedawna nagrywam także podkast „Teoretico”, w którym rozmawiam z różnymi ekspertami i naukowcami na tematy naukowe, medyczne i psychologiczne. Robię to wszystko w bardzo konkretnym celu: aby popularyzować naukę, zwalczać dezinformację i pseudomedycynę, brać udział w dyskursie publicznym i dawać głos specjalistom. Dzięki temu prawda i wiedza zyskują przestrzeń, która pozwala im się bronić.  
- [Kobiety czy mężczyźni? Kto lżej przechodzi infekcje wirusowe?](https://www.totylkoteoria.pl/plec-odpornosc-infekcje-wirusowe/): Badania naukowe dowiodły, że istnieje szereg różnic między kobietami i mężczyznami, jeśli chodzi o reagowanie na infekcje wirusowe. Przedstawiciele obu płci nieco inaczej mogą przechodzić zakażenia wirusowe, a o przyczynach i szczegółach tych odmienności opowiada prof. dr hab. Agnieszka Szuster-Ciesielska z Katedry Wirusologii i Immunologii Instytutu Nauk Biologicznych Uniwersytetu im. Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.  
- [Psychologiczno-kulturowa analiza filmu „Tár”](https://www.totylkoteoria.pl/tar-analiza-psychologia-kultura/): W najnowszym odcinku podkastu „Teoretico” omawiam film „Tár” pod kątem psychologicznym i kulturowym. Moimi rozmówczyniami są dr Katarzyna Szumlewicz (filozofka, pedagog, wykładowczyni Uniwersytetu Warszawskiego) oraz dr Magdalena Leszko (psycholog, psychoterapeutka, wykładowczyni Uniwersytetu Szczecińskiego i Uniwersytetu Drexela).  
- [Czy wskrzeszenie zmarłej osoby stanie się możliwe?](https://www.totylkoteoria.pl/wskrzeszenie-zmarlej-osoby-mozliwe/): Zawsze myślałem, że jeśli coś takiego, jak wskrzeszenie, czyli przywrócenie do życia konkretnej, zmarłej osoby, będzie kiedyś możliwe, to na drodze biologicznej, za pośrednictwem technik biotechnologicznych. Prawdopodobieństwo, że dałoby się dokonać czegoś takiego jest znikome, ale na horyzoncie jakiś czas temu pojawiła się zupełnie inna opcja, w zasadzie już dziś możliwa do realizacji.   Artykuł piszę dzięki wsparciu moich Patronów i Patronek. Jeśli chcesz dołączyć do ich grona i wesprzeć istnienie i rozwój bloga „To Tylko Teoria”, zapraszam na mój profil na portalu Patronite.  
- [Moja historia cofnięcia zmiany płci. Tranzycja i detranzycja](https://www.totylkoteoria.pl/tranzycja-detranzycja-zmiana-plci/): Gdy byłem bardzo młody, zostałem zmanipulowany i nakłoniony do zmiany płci (zwanej też korektą płci lub tranzycją płci) przez około 40-letniego transseksualistę. Przez kilka lat podawał mi blokery dojrzewania – niebezpieczne dla zdrowia środki blokujące działanie testosteronu – oraz hormony płci przeciwnej, czyli estrogeny. Tuż przed 18-stką psycholog, psychiatra i seksuolog po jednej wizycie, bez jakichkolwiek badań, sfabrykowali mi diagnozę transseksualizmu i skierowali, już oficjalnie, na zmianę płci, co nigdy nie powinno się było wydarzyć. Obecnie jestem po jej cofnięciu, wróceniu do prawdziwej płci, z którą się urodziłem, z czego bardzo się cieszę. Historię tę opisuję poniżej. Cały artykuł jest […]
- [Media społecznościowe i nadopiekuńczość powodem epidemii depresji nastolatków?](https://www.totylkoteoria.pl/media-spolecznosciowe-depresja/): Autorem artykułu jest prof. Jonathan Haidt – amerykański psycholog, intelektualista oraz autor książek, w tym wydanych w Polsce: „Prawy umysł”, „Hipotezy szczęścia”, „Rozpieszczony umysł”. Przekład artykułu na język polski: Jo Jurczyszyn. Korekta i redakcja: Łukasz Sakowski. Tekst w języku polskim publikuję za zgodą autora. Oryginalnie, w wersji anglojęzycznej, można go przeczytać tutaj. Przypisy w kwadratowych nawiasach pochodzą ode mnie. Uwaga ogólna: omawiane badania dotyczą głównie amerykańskich nastolatków, więc pomimo podobieństw opisywanych zjawisk i problemów, nie można przekładać uzyskanych wyników 1:1 na europejskich czy polskich nastolatków. Ogromne podziękowania dla prof. Jonathana Haidta za zgodę na tłumaczenie oraz dla Jo Jurczyszyn za […]
- [Czy warto brać suplementy w dzisiejszych czasach?](https://www.totylkoteoria.pl/czy-warto-brac-suplementy-w-dzisiejszych-czasach/): Każdy chce zadbać o siebie i bliskich na tyle, na ile to możliwe. Wydaje się, że kupowanie suplementów diety jest czymś, co pozwala na realizację tej potrzeby. Tak przynajmniej głoszą reklamy farmaceutyczne i influencerzy. A jak jest naprawdę? Które suplementy warto brać, a których lepiej unikać? Na te i inne pytania odpowiada w nowym odcinku podkastu „Teoretico” mgr farm. Anna Wyrwas, farmaceutka i autorka profilu „Będąc młodym farmaceutą”.  
- [Popularnonaukowa książka dla „julek” i „inceli”](https://www.totylkoteoria.pl/popularnonaukowa-ksiazka-dla-julek-i-inceli/): Jakieś dwa lata temu kupiłem książkę pt. „Gdzie ci mężczyźni?”, autorstwa prof. Philipa Zimbardo i Nikity Coulombe, ilustrowaną w wersji polskiej przez Igora Myszkiewicza i przełożoną przez Małgorzatę Guzowską. Zrobiłem to przy okazji składania większego zamówienia w księgarni internetowej. Dopiero ostatnio po nią sięgnąłem, bo przeczytawszy dwie powieści Sally Rooney miałem ochotę zabrać się za coś popularnonaukowego, w lekkiej formie. I świetnie trafiłem.  

## Pages

- [Newsletter](https://www.totylkoteoria.pl/newsletter-2/)
- [Współpraca](https://www.totylkoteoria.pl/kontakt/): Oferuję różne formy współpracy, opisane poniżej. Jestem też otwarty na nowe pomysły. W razie potrzeby zachęcam do kontaktu ze mną na adres totylkoteoria@gmail.com.   Współpraca reklamowa, w postaci reklamy (np. książek) na moich kanałach w mediach społecznościowych, gdzie na Facebooku obserwuje mnie ponad 200 tys. osób, na Instagramie ponad 40 tys. osób a na Twitterze ponad 30 tys. osób. Reklamuję tylko produkty, usługi czy wizerunek firm i instytucji, z którymi wcześniej się zapoznam i uznaję je za wartościowe. W ten sposób współpracowałem m. in. z wydawnictwem PWN, Szkołą Główną Gospodarstwa Wiejskiego, BBC, Aquanetem, Polskim Towarzystwem Badań nad Otyłością, wydawnictwem Copernicus […]
- [Autor](https://www.totylkoteoria.pl/lukasz-sakowski-autor/): Nazywam się Łukasz Sakowski. Jestem dziennikarzem, popularyzatorem nauki, blogerem, biologiem, autorem książek: „Bioksiążki” (o biologii) i „Jałowego łona Europy” (o demografii). Organizuję plebiscyt na Biologiczną Bzdurę Roku, jestem współzałożycielem polskiego Marszu dla Nauki.   Moje artykuły, oprócz tych na blogu, można przeczytać także m.in. w „Tygodniku Powszechnym”, „Tygodniku Wprost”, „Newsweeku”, portalu „Energetyka24”, „Rzeczpospolitej”, „Onecie”. Tworzyłem scenariusze do filmów popularnonaukowych m.in. na kanałach „Nauka. To lubię”, „Zero”, „Uwaga! Naukowy Bełkot”. Nagrywam też własny podkast. Wywiady ze mną można obejrzeć lub przeczytać np. u Roberta Mazurka, Bogdana Rymanowskiego, w Gazecie Wyborczej, TVN, TVP, Tok Fm, Interii, Hello Zdrowie, portalu Mgr.Farm, Gazeta.pl.   […]


[comment]: # (Generated by Hostinger Tools Plugin)