Dla wielu osób wizja choroby serca jest gorsza od zapadnięcia na nowotwór. W Polsce problemy układu krążenia są jednymi z najbardziej powszechnych, przez co różne kampanie edukacyjne i społeczne oraz profilaktyczne są emitowane w naszym kraju właśnie w tym kierunku. Pytanie, spożywanie jakich produktów sprzyja zdrowiu układu sercowo-naczyniowego?

serce


Tran

Olej z wątroby dorsza, czyli tran, bogaty jest w wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega 3, witaminę D, witaminę A i witaminę E (i o te trzy ostatnie często sztucznie wzbogacany). Poza tranem wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega 3 zawierają ryby morskie, skorupiaki morskie czy jadalne glony morskie. Wiadomo, że tran może wspomagać funkcjonowanie układu odpornościowego, głównie za sprawą witaminy D. To jednak nie wszystko, kwas dokozaheksaenowy (DHA) i eikozapentaenowy (EPA) korzystnie wpływają na układ sercowo-naczyniowy. W wielu metaanalizach, czyli analizach dziesiątek badań na ludziach wykazano, że spożywanie tranu zmniejsza ryzyko chorób serca i układu krwionośnego (niewydolność serca, niekorzystne stężenie trójglicerydów itp.) i śmiertelność na tym tle. Pomocne dawki EPA i DHA wynoszą zwykle aż 1 g jednego i 1 g drugiego na dobę u dorosłych. Mimo iż tran jest suplementem diety (a nie lekiem), to stosowanie go u dzieci należy skonsultować z lekarzem.

Trzeba uważać ze spożywaniem tranu latem, kiedy ekspozycja na promienie słoneczne jest duża, ponieważ istnieją naukowe doniesienia o tym, że witamina A (w którą przypomnę, tran jest obfity i dodatkowo sztucznie wzbogacany), zwiększa czułość fotoreceptorów na promieniowanie ultrafioletowe, mogąc potencjalnie powodować fotouczulenia, szybsze starzenie skóry czy zwiększać ryzyko występowania nowotworów skóry. 

Olej lniany

Tłoczony na zimno olej z siemienia lnianego jest bogaty w wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega 3, podobnie jak tran. Różnica polega na gatunku tychże związków – w oleju lnianym znajdziemy kwas alfa-linolenowy, który po wchłonięciu do krwi może być w niewielkim stopniu metabolizowany do wspomnianych wyżej DHA i EPA.  Dla wegetarian może to być niedosłowny zamiennik tranu, jako źródło wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega 3.

Na temat spożywania oleju lnianego jest mniej badań, niż tranu. Tak samo jak tran, olej lniany został sprawdzony głównie pod kątem jego wpływu na układ sercowo-naczyniowy. Z analiz eksperymentów dotyczących oleju lnianego wynika, że regularne spożycie zmniejsza ryzyko występowania chorób serca. Na przykład, zarówno u osób zdrowych (prewencyjnie), jak i chorych, działa potencjalnie korzystnie w kontekście niedokrwiennej choroby serca. Jeśli mowa o ilości oleju w jedzeniu, to szacowana pomocna dawka przy zmniejszaniu prawdopodobieństwa śmierci na skutek choroby wieńcowej, wynosiła 1 g kwasu alfa-linolenowego na dobę.

Resweratrol

Zwany też rezweratrolem. Jest to polifenol, występujący w organizmach roślinnych. Syntetyzowany przez nie do obrony przed czynnikami chorobotwórczymi, np. bakteriami. Występuje w bardzo wielu produktach spożywczych, m.in. w borówkach czy jagodach, ale jego większe ilości znajdziemy w czerwonych winogronach oraz – idąc tym tropem – w czerwonym winie i soku z czerwonych winogron. Jest bardzo słabo wchłaniany z przewodu pokarmowego, czym tłumaczy się jego niejasne w wielu badaniach działanie na organizm.

Na organizmy modelowe, takie jak nicień C. elegans, działa przeciwstarzeniowo, ale u myszy nie zaobserwowano takiego zjawiska. Może to wynikać z faktu, że dieta u ssaka, jak i jego metabolizm są dużo bardziej skomplikowane, niż w przypadku nicienia. Poza tym u nicieni występuje zjawisko eutelii, polegające na tym, że po ustaleniu liczby komórek organizmu w czasie rozwoju embrionalnego, staje się ona już niezmienna. W związku z tym nicień nie może się regenerować, ale nie zachoruje też na nowotwór. Temat starzenia z kolei wiąże się silnie z podziałami komórkowymi, przez co model nicienia w kontekście starzenia jest jedynie bardzo ostrożnie poglądowym. 

W badaniach epidemiologicznych, w badaniach na ludziach i w zestawieniu tego w całość (w przeglądach i metaanalizach), resweratrol wykazuje potencjalnie działanie kardioprotekcyjne (chroni przed chorobami serca), choć jak to w braniu pod uwagę dziesiątek publikacji bywa – są i takie, gdzie nie ma takiej zależności. Nie mniej, zbiorcze prace wykazują, że takowa prawdopodobnie istnieje. Wiadomo, że korzystny wpływ resweratrolu na serce nie opiera się przede wszystkim o modyfikację stężenia cholesterolu i trójglicerydów we krwi, ani o obniżenie poziomu prozapalnego białka C-reaktywnego. Zmniejsza za to ciśnienie krwi, ma wpływ na rozkurczowe ciśnienie tętnicze. Wiadomo dziś też, że resweratrol modyfikuje aktywność sirtuin, białek mających prawdopodobnie korzystny wpływ na ogólny stan zdrowia i długość życia.

Obecnie nie wiadomo, czy spożywanie dodatkowych ilości resweratrolu, niż te, jakie zjadamy na co dzień z owocami czy przetworami z czerwonych winogron, ma większy sens. Potrzeba więcej badań w różnych okolicznościach i z dużymi dawkami, by to sprawdzić. Dodatkowo, tradycyjnie przypomnę, że sięgnięcie po suplementy czy leki wydawane bez recepty nie powinno odwlekać wizyty u lekarza przy wyraźnych objawach problemów z układem sercowo-naczyniowym.

Ponieważ prowadzenie bloga naukowego wymaga ponoszenia kosztów (nie tylko finansowych, ale także czasowych), zdecydowałem się stworzyć profil na Patronite, gdzie możecie ustawić w prosty sposób comiesięczne wpłaty na rozwój bloga. Dzięki temu może on funkcjonować i będzie lepiej się rozwijać (pojawia się dzięki temu więcej artykułów na blogu). 5 czy 10 złotych nie jest dla jednej osoby dużą kwotą, ale przy wsparciu wielu z Was staje się realnym, finansowym patronatem bloga. 


Literatura

Tran
Del Gobbo, Liana C. "Omega-3 polyunsaturated fatty acid biomarkers and coronary heart disease: pooling project of 19 cohort studies." (2016).
Leslie, Michael A., et al. "A review of the effect of omega-3 polyunsaturated fatty acids on blood triacylglycerol levels in normolipidemic and borderline hyperlipidemic individuals." Lipids in health and disease (2015): 1.
Wen, Y. T., J. H. Dai, and Q. Gao. "Effects of Omega-3 fatty acid on major cardiovascular events and mortality in patients with coronary heart disease: a meta-analysis of randomized controlled trials." Nutrition, Metabolism and Cardiovascular Diseases (2014): 470-475.
Djoussé, Luc, et al. "Fish consumption, omega-3 fatty acids and risk of heart failure: a meta-analysis." Clinical nutrition (2012): 846-853.
Kwak, Sang Mi, et al. "Efficacy of omega-3 fatty acid supplements (eicosapentaenoic acid and docosahexaenoic acid) in the secondary prevention of cardiovascular disease: a meta-analysis of randomized, double-blind, placebo-controlled trials." Archives of internal medicine (2012): 686-694.
Miyazono, Sadaharu, et al. "Vitamin A activates rhodopsin and sensitizes it to ultraviolet light." Visual neuroscience (2011): 485-497.
Olej lniany
Pan, An, et al. "α-Linolenic acid and risk of cardiovascular disease: a systematic review and meta-analysis." The American journal of clinical nutrition (2012): 1262-1273.
Landmark, K., and C. S. Alm. "[Alpha-linolenic acid, cardiovascular disease and sudden death]." Tidsskrift for den Norske laegeforening: tidsskrift for praktisk medicin, ny raekke (2006): 2792-2794.
Burdge, Graham C., and Philip C. Calder. "Conversion of $\ alpha $-linolenic acid to longer-chain polyunsaturated fatty acids in human adults." Reproduction Nutrition Development (2005): 581-597.
Anderson, Breanne M., and David WL Ma. "Are all n-3 polyunsaturated fatty acids created equal?." Lipids in Health and Disease (2009): 1.
Resweratrol
Hector, Katie L., Malgorzata Lagisz, and Shinichi Nakagawa. "The effect of resveratrol on longevity across species: a meta-analysis." Biology letters (2012): rsbl20120316.
Rabassa, Montserrat, et al. "Resveratrol metabolite profiling in clinical nutrition research—from diet to uncovering disease risk biomarkers: epidemiological evidence." Annals of the New York Academy of Sciences (2015): 107-115.
Vang, Ole, et al. "What is new for an old molecule? Systematic review and recommendations on the use of resveratrol." PloS one (2011): e19881.
Sahebkar, Amirhossein. "Effects of resveratrol supplementation on plasma lipids: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials."Nutrition reviews (2013): 822-835.
Sahebkar, Amirhossein, et al. "Lack of efficacy of resveratrol on C-reactive protein and selected cardiovascular risk factors—Results from a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials." International journal of cardiology (2015): 47-55.
Liu, Yanxia, et al. "Effect of resveratrol on blood pressure: a meta-analysis of randomized controlled trials." Clinical Nutrition (2015): 27-34.
Kakoti, Bibhuti Bhusan, et al. "Resveratrol and Omega-3 Fatty Acid: Its Implications in Cardiovascular Diseases." Frontiers in Cardiovascular Medicine2 (2015).
Bonnefont-Rousselot, Dominique. "Resveratrol and Cardiovascular Diseases."Nutrients (2016): 250.
Udostępnij na Google Plus

O autorze

Łukasz Sakowski. Biolog z Poznania. Czytaj więcej
    Skomentuj na blogu
    Skomentuj na facebooku

4 komentarze :

  1. kardiolodzy starej daty zalecają /tak trochę po cichu/ małą lufkę koniaczku, a ogólniej brandy, po polsku: winiaczku/ do kolacji w ramach profilaktyki przeciwzawałowej... rzecz jasna nie chodzi o narkotyk w tym zawarty, bo lufka ma być MAŁA, choć być może przy okazji jest w tym drobny element tonizacji, ale oni mówią o brandy, a nie o wódce... tu chodzi właśnie o produkt całościowy, destylat /nie do końca kompletny/ produktu fermentacji winogron, a nie np. kartofla... kwestię zalet czerwonego wina /gronowego/ nauka zbadała już dość solidnie... flawonoidy i takie tam...
    ...
    tak swoją drogą, to obserwuję różne reklamy suplementów, leków, czy innych farmaceutyków i zauważyłem jak akcentowana w nich jest kwestia "dubeltowej" dawki, jako skuteczniejszej, bez względu na sam produkt... śmiszno i stroszno czasem, gdy się tego słucha...
    p.jzns :)...

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Naucz się pisać po polsku.

      Usuń
    2. naucz się nie hejtować, bo to be, nie wspomnę już o podpisywaniu się...

      Usuń
  2. Świetny blog. Jestem pod wrażeniem. Na pewno będę częściej tutaj zaglądać.

    OdpowiedzUsuń