piątek, 16 czerwca 2017

Nieredukowalna złożoność i ewolucja

Jednym z pseudonaukowych pojęć, jakim posługują się negacjoniści nauki, jest nieredukowalna złożoność (ang. irreducible complexity). Ma ono służyć kreacjonistom i wyznawcom inteligentnego projektu w dyskusjach na temat teorii ewolucji biologicznej, jako argument rzekomo dowodzący jej fałszywości. Jak jest w rzeczywistości? Czym jest nieredukowalna złożoność?

ewolucja i kreacjonizm
15 Czytaj dalej »

niedziela, 28 maja 2017

Suplementy diety na autyzm. Skuteczność czy oszustwo?

10
Autyzm to modny temat. Rozpoznawany w ostatnich dekadach znacznie częściej, przez co powstaje wiele koncepcji co do tego, dlaczego tak się dzieje. Niektórzy zawierzają absurdalnym teoriom spiskowym o tym, że przyczyną tego zjawiska są szczepienia. Częstsze ich stosowanie w skali pokoleń zbiega się w czasie ze wzrostem zachorowań, no to mamy domniemanego winowajcę. Kolejnym ważnym tematem jest leczenie. Czy suplementy diety „na autyzm” pomagają?

suplementy diety na autyzm
Czytaj dalej »

środa, 24 maja 2017

Odkwaszanie organizmu wg akcji „Cała Polska Czyta Dzieciom”

2
Każdy wie, a przynajmniej zewsząd słyszał, że warto czytać książki. Jest to oczywiście pewien skrót i symbol – wiadomo, że te mogą być różne, bo w końcu jest różnica między „Misery”, a „50 twarzy Greya”, „Tlen. Cząsteczka, która stworzyła świat”, a „Ukryte Terapie” czy „Park Jurajski”, a „Ewolucja dewolucja nauka” (no dobra, to ostatnie to taki żart). Wielu z nas na pewno miało też okazję dowiedzieć się o popularnej i lubianej oraz cenionej akcji „Cała Polska Czyta Dzieciom”. Ta istniała już wtedy, gdy ja byłem w podstawówce. Przez lata zyskała dobre imię. Niestety, jeśli zagłębić się w polecane przez nią książki okazuje się, że na liście są antyedukacyjne i zwyczajnie ogłupiające pozycje. Od lektury o odkwaszaniu organizmu zaczynając.

Cała Polska Czyta Dzieciom
Czytaj dalej »

czwartek, 18 maja 2017

Co to znaczy „zdrowy styl życia"?

20
Rzadko pozwalam sobie na opinię, ale tym razem będzie inaczej. Niejednokrotnie dostaję pytania jak należy dbać o zdrowie, co to jest zdrowy styl życia. Często w poszczególnych przypadkach odsyłam do lekarzy czy dietetyków, przypominając, że jestem tylko młodym biologiem. W ogólnym jednak ujęciu i w odniesieniu do mojej wiedzy i poglądów mogę napisać o tym, jak ja widzę zdrowy tryb życia, co on według mnie znaczy, a z czym jest zdecydowanie sprzeczny. 

Czytaj dalej »

niedziela, 14 maja 2017

Żywa kropla krwi w TVP

12
Od wczoraj głośno jest o materiale ze studia programu Pytanie na Śniadanie w TVP (tutaj), gdzie prowadzący śniadaniówkę rozmawiali z prezeską Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych, dr Elżbietą Puacz oraz „psychodietetyczką” i właścicielką kliniki medycyny naturalnej Lalbavita, Aleksandrą Barańską, broniącą testu żywej kropli krwi jako prawdziwego i uczciwego sposobu diagnostyki. O samym tym badaniu pisałem już (tutaj), więc nie będę się powtarzał. Chciałem za to skomentować beznadziejne moim zdaniem wystąpienie samych prowadzących program.

TVP, Pytanie na Śniadanie, http://pytanienasniadanie.tvp.pl
Czytaj dalej »

środa, 10 maja 2017

To tylko teoria i tysiące od BigPharmy

2
Napiszę tekst o szczepionkach – oskarżają mnie o branie za to pieniędzy od koncernów farmaceutycznych. Poświęcę artykuł tematowi GMO? Na pewno finansuje mnie Monsanto. Skrytykuję absurdalne suplementy diety? Pewnie mam z tego kasę. O teorii ewolucji czy globalnym ociepleniu mówię przez znajomości z masonerią. Można by tak wymieniać kolejne, absurdalne zarzuty, jakie ciągle są wobec mnie stawiane przez zwolenników teorii spiskowych. W rzeczywistości wszystkie te oskarżenia są nieprawdziwe, a zarabianie na blogu naukowym jest w tym kraju bardzo trudne. Dlatego postanowiłem pójść inną drogą.

Czytaj dalej »

niedziela, 7 maja 2017

Jak mówić o nauce?

6
Dziś chciałem napisać coś szczególnego – artykuł o popularyzacji nauki. Tym, jak ja ją widzę i co moim zdaniem jest w niej ważne, co należałoby poprawić, a co wyeliminować. Będzie o memach naukowych, o ruchach antynaukowych i pseudonaukowych, o „soft altmedzie” czyli pseudopopularyzacji nauki, (ale bez srogich bzdur), o subkulturach, kreowaniu wizerunku określonych poglądów naukowych i o marginalizowaniu pseudonauki.

teoria naukowa
Czytaj dalej »

poniedziałek, 1 maja 2017

Palenie papierosów jedną z przyczyn autyzmu?

4
Niedawno opublikowane zostały ciekawe wyniki z wieloletnich badań, które dotyczą wpływu palenia papierosów przez babcię w czasie ciąży i matkę w czasie ciąży, na wystąpienie autyzmu lub cech autystycznych u wnuków tejże babci (i tym samym dzieci tejże matki). Pozwalają one na wysunięcie kilku szerszych spostrzeżeń i zahaczają o ogólne prawa panujące w biologii, niektóre nie do końca jeszcze zbadane i odkryte.

palenie papierosów
Czytaj dalej »

czwartek, 27 kwietnia 2017

Suplement diety BiggerSize od SexMasterki - czy działa?

6
Od czasu do czasu opisuję tutaj różne suplementy diety, zarówno w kontekście konkretnych preparatów, jak i poszczególnych związków chemicznych czy ekstraktów roślinnych. Jedne rokują dobrze, inne źle, a jeszcze jedne okazują się być oszustwami. Tym razem zostałem poproszony przez czytelników o zbadanie suplementu diety, który reklamuje znana youtuberka – SexMasterka. Według opisu producenta oraz reklamy vlogerki ma on skutecznie powiększać penisa. Sprawdźmy czy pełne przekonania rekomendacje SexMasterki są uzasadnione i czy istnieją badania potwierdzające działanie suplementu BiggerSize.

SexMasterka BiggerSize
http://biggersize.pl
Czytaj dalej »

poniedziałek, 24 kwietnia 2017

Nauki humanistyczne nie mają sensu, a studenci filozofii czy kulturoznawstwa są mało warci?

29
Bardzo modne jest krytykowanie nauk humanistycznych i wyśmiewanie się z osób, które studiują kierunki takie jak filozofia, socjologia, psychologia czy kulturoznawstwo. Mam wrażenie, że to powoli mija, ale może zwyczajnie odciąłem się od źródeł, które tego typu kpiące treści udostępniają. Jeszcze kilka lat temu sam miałem podobne zdanie na temat dziedzin humanistyczno-społecznych i z takim dawnym sobą nie mógłbym się dzisiaj zgodzić.

studia humanistyczne
http://alternatywnykot.tumblr.com/
Czytaj dalej »

środa, 19 kwietnia 2017

Fake newsy - jak je rozpoznawać i jak nie dać się fałszywym informacjom?

14
Często dostaję pytania o to, jak weryfikuję informacje i sprawdzam ich źródła. Uznałem, że odpowiedź na nie jest warta bardziej szczegółowego przedstawienia w osobnym artykule na blogu. Będzie to właściwie swego rodzaju instrukcja o tym, jak ustrzec się przed fake newsami (fałszywymi wiadomościami, które przedstawiają nieprawdziwe lub mocno zmanipulowane dane) i generalnie zmyślonymi informacjami. Taka „broń” do ogłupiania i kierowania społeczeństwem jest bardzo stara, a przykładów jej wykorzystania można znaleźć wiele, zwłaszcza z XX wieku, kiedy odegrała ważną rolę w genezie różnych wojen. Jej aktualna nowość wynika z faktu, że obecnie kłamstwa i manipulacje rozprzestrzeniają się bardzo szybko za pomocą Internetu, zwłaszcza przy użyciu portali społecznościowych, takich jak Twitter czy Facebook.

fake news
Czytaj dalej »

piątek, 14 kwietnia 2017

Epigenetyka, dziedziczenie epigenetyczne i programowanie epigenetyczne

6
O epigenetyce mówi się sporo od co najmniej kilku lat. Media mainstreamowe co jakiś czas donoszą o nowych ustaleniach dotyczących dziedziczenia epigenetycznego, a na internetowych grupach i forach rodzą się mity o epigenetycznym programowaniu genomu. Temat wykorzystują oczywiście także osoby zarabiające dzięki medycynie alternatywnej („kup ten suplement i zmień swoje geny na lepsze”). Temat ten jest moim zdaniem wart przedstawienia i usystematyzowania. Nie tylko po to by ujawnić kolejne oszustwa szarlatanów, ale (przede wszystkim) dla samego zobrazowania i zrozumienia wątku epigenetyki, a jest on szeroki, bo zahacza o całą masę dziedzin nauki: genetyki, embriologii, medycyny, biologii ewolucyjnej, dietetyki, bioinformatyki czy nawet psychologii i socjologii.

epigenetyka
Czytaj dalej »

środa, 12 kwietnia 2017

Wymarłe gatunki Ministrowi Środowiska

31
Obecny Minister Środowiska, profesor Jan Szyszko, w wywiadzie dla Gazety Polskiej stwierdził, że nie zna zwierząt, na które by polowano, a które by wymarły. Niestety przykładów doprowadzenia przez człowieka danego gatunku do zagłady jest wiele. Rażąca ignorancja osoby na stanowisku ministra już nie dziwi, gdyż stała się ostatnio normą. Nie znaczy to jednak, że trzeba ją puszczać płazem. Chciałem więc ogłosić akcję „Wyślij wymarłe zwierzę Ministrowi Środowiska” i krótko ją opisać oraz uzasadnić.

profesor Jan Szyszko
https://www.premier.gov.pl z późn. zm.
Czytaj dalej »

piątek, 7 kwietnia 2017

Badanie żywej kropli krwi

15
Badanie żywej kropli krwi. Jest to „diagnostyka”, o której pisałem już kiedyś pobieżnie, a w tym tekście chciałbym poświęcić jej więcej miejsca i opisać dokładniej. Skłoniło mnie do tego przejrzenie wyniku z takiego badania, które chciałbym omówić i porównać do fachowych badań diagnostycznych krwi, zarówno jeśli chodzi o rzetelność przekazywanej pacjentowi informacji na temat jego zdrowia, jak i w kontekście ceny testu.

badanie żywej kropli krwi
Czytaj dalej »

czwartek, 6 kwietnia 2017

Chitozan skuteczny na otyłość i nadwagę?

2
Jednym z popularnych preparatów na odchudzanie (a właściwie wspomaganie odchudzania) jest chitozan (chitosan). W Polsce pojawia się nawet w formie wyrobu medycznego (a nie suplementu diety). Słysząc ostatnio reklamę takiego specyfiku (Calominal), będącego właśnie „lekiem”, postanowiłem sprawdzić, czy faktycznie są twarde dowody na to, że działa. I jeśli tak to w jakich dawkach?

chitozan
U.S. National Oceanic and Atmospheric Administration
Czytaj dalej »

wtorek, 4 kwietnia 2017

Fascynujące przykłady symbiozy w przyrodzie

8
Symbioza odgrywa ważną rolę w przyrodzie. Wielokrotnie stwarzała lub napędzała nowości ewolucyjne. Wszyscy znają ze szkoły przykład symbiozy pustelnika (skorupiak) z ukwiałem (parzydełkowiec), gdzie ten pierwszy zyskuje ochronę, a drugi może się dzięki tej relacji przemieszczać. Szeroko rozumiany jest też związek bakterii jelitowych ze zwierzętami. Pomagają termitom trawić drewno (ligninę), przeżuwaczom – celulozę, a nam (i nie tylko naszemu gatunkowi) produkują witaminy (np. witaminę K) oraz chronią przed drobnoustrojami chorobotwórczymi. Jakie są ciekawsze i dające do myślenia inne przykłady symbiozy?

Riftia symbioza
Riftia pachyptila, National Oceanic and Atmospheric Administration
Czytaj dalej »

piątek, 31 marca 2017

TVN wycofuje film antyszczepionkowców z programu!

30
Ostatnio sporo się dzieje w Polsce jeśli o temat szczepień i antyszczepionkowców chodzi. Wczoraj pisałem o tym, że 3 kwietnia na antenie TVN7 ma zostać wyemitowany pseudonaukowy film o szczepionkach, wyprodukowany przez skompromitowanego, byłego lekarza Andrewa Wakefielda. W Internecie powstał protest i TVN szybko zniósł zaplanowaną emisję, co oczywiście bardzo mnie cieszy i świadczy o zachowaniu odpowiedzialności społecznej przez stację. Jest to tym bardziej pocieszające, że 1 kwietnia Andrew Wakefield wraz z Ziębą mają zrobić show w Katowicach w spodku. Usunięcie filmu, który miał towarzyszyć temu wydarzeniu jest, jak zauważyła jedna z czytelniczek, bolesnym prztyczkiem w nos dla antyszczepionkowego propagatora.

Aktualizacja: prawdopodobnie przez groźby finansowe od dystrybutora TVN przywrócił emisję paradokumentu Zaszczepieni (Wyszczepieni) na 15 maja.

TVN7 szczepienia

Czytaj dalej »

"STOP mafii farmaceutycznej!" czyli antyszczepionkowcy protestują w Poznaniu

7
W środę, 29 marca w Poznaniu przy Urzędzie Wojewódzkim antyszczepionkowcy poznańscy protestowali przeciwko obowiązkowi szczepień i karom za nieprzestrzeganie tego prawa wobec swoich dzieci. Czy protestujący robią słusznie? Odpowiedź na to pytanie zdaje się być oczywista, ale chciałem rozszerzyć je o kilka dodatkowych, ważnych komentarzy.

antyszczepionkowcy
http://poznan.eska.pl/
Czytaj dalej »

czwartek, 30 marca 2017

TVN spadnie do poziomu TVP? 3 kwietnia chce wyemitować propagandowy film pseudonaukowy o szczepionkach

11
W ostatnim czasie antyszczepionkowców i ich paranaukowe poglądy, często sprzeczne z faktami i szkodliwe społecznie, promowały głównie media publiczne (TVP i Polskie Radio), których jakość od ich upolitycznienia od początku 2016 roku budzi poważne wątpliwości i jest tematem wielu kontrowersji. Za żenującą jakością zdaje się podążać stacja komercyjna, TVN7, która (jak wykrył STOP STOPNOP) chce wyemitować 3 kwietnia film Zaszczepieni, produkt Andrewa Wakefielda, skompromitowanego lekarza, który opublikował sfałszowane badania dotyczące rzekomego autyzmu poszczepiennego.

TVN szczepionki
http://www.tvn7.pl/
Czytaj dalej »

środa, 29 marca 2017

Czy wegetarianizm jest korzystny dla zdrowia? Co z weganizmem?

32
Musimy zacząć od wyjaśnienia kwestii czym jest wegetarianizm. Termin ten obejmuje diety, które zakładają wykluczenie mięsa. Oznacza to, że jest wiele różnych sposobów żywienia, które się w to wpasowują. Zgodnie z tą definicją wegetarianinem będzie ktoś kto je jajka i nabiał, ale też ktoś kto z nich również rezygnuje i kogoś takiego nazywamy weganinem. Wegetarianinem jest też osoba, która odżywia się wyłącznie owocami i warzywami. Takie osoby nazywamy witarianami i od razu zaznaczam, że tak ekstremalne rozwiązania budzą poważne obawy co do długoterminowego bezpieczeństwa. Istnieje jeszcze kilka innych odmian diet zbliżonych do wegetariańskich. Przykładem może być pescowegetarianizm dopuszczający spożycie ryb.

wegetarianizm
Czytaj dalej »

niedziela, 26 marca 2017

Mądre cytaty wybitnych biologów

1
Warto czasem przypomnieć kilka mądrych zdań różnych zasłużonych dla nauki osób. Robię to regularnie, wrzucając pojedyncze cytaty na fanpage, które co jakiś czas wyłapuję czytając różne książki albo przeglądając Internet. Tutaj chciałem zebrać większą ich liczbę i krótko skomentować.

cytaty naukowców
Czytaj dalej »

piątek, 24 marca 2017

Horror pacjenta, komedia obserwatora

16
Zazwyczaj na blogu bronię lekarzy. Robię to, bo posługują się nauką, w przeciwieństwie do krytykowanych przeze mnie znachorów i szarlatanów, opierających swe metody na zabobonach i pseudonauce, niedopowiedzeniach itd. Ja jednak także bywam pacjentem i znam bolączki tej grupy ludzi w Polsce: a bo kolejki, a bo lekarz niemiły albo ignoruje dokuczliwe objawy itd. Stało się to normą, do której przywykliśmy w tym kraju. Czasami zdarzają się jednak sytuacje wyjątkowe. Uznałem, że nie mógłbym się nie podzielić tym, co mi się ostatnio przytrafiło. Potraktujcie to jako śmieszno-straszną anegdotkę.

Misery
Czytaj dalej »

wtorek, 21 marca 2017

Jerzy Zięba biochemikiem? Tak go przedstawiono, a on nie zaprzeczył, choć biochemikiem nie jest

38
Polskie Radio Katowice przeprowadziło debatę popularnonaukową na tematy związane ze zdrowiem, medycyną, leczeniem. Poświęcona była w dużej mierze alternatywnym metodom leczenia. Udział w niej wzięli lekarze, m.in. onkolog i pedriatra, a także psycholożka oraz znachor, inż. Jerzy Zięba. Co mnie zadziwiło już na samym początku, podczas otwarcia dyskusji, to przedstawienie tego ostatniego jako… biochemika. Pan Zięba nie poprawił prowadzącej Anny Sojki, tylko z zadowoleniem uśmiechał się, gdy ta podawała nieprawdziwe, zawyżone względem rzeczywistości wykształcenie i idące za nim kompetencje.

Ukryte Terapie Jerzy Zięba
Polskie Radio Katowice
Czytaj dalej »

czwartek, 16 marca 2017

Badanie in vitro? To dopiero początek!

16
Będę w tym tekście pisał o rzeczach niby oczywistych, ale powszechnie nieuświadomionych, z czego bierze się mnóstwo nieporozumień na temat stosowania terapii medycznych różnego rodzaju oraz ich zrozumienia. Oczywiście dla osób wprawionych w tym temacie będę wtórny, ale tekst ten kieruję przede wszystkim do laików. Jaka jest droga powstania leku? Czym są badania epidemiologiczne? Czym jest silny, naukowy dowód w medycynie? Usystematyzujmy kilka ważnych kwestii.

badania in vitro
Czytaj dalej »

poniedziałek, 13 marca 2017

Rafał Ziemkiewicz rozumie?

17
Obejrzałem wczoraj podesłany przez jednego z czytelników materiał z portalu Świat Rolnika. Chodzi o program dotyczący branży futer i hodowli zwierząt futerkowych, w którym gościem dziennikarki (o której napiszę jeszcze później kilka słów) był Rafał Ziemkiewicz. Rozmowa wbrew głównemu wątkowi schodziła na wiele tematów pobocznych, kilkakrotnie dotykając spraw ściśle naukowych. Spodziewałem się, że nie usłyszę nic więcej, jak kilka zmanipulowanych informacji, zwłaszcza że w tym też kontekście przesłano mi filmik, sugerując nominację do Biologicznej Bzdury Roku 2017. I słusznie, bo co najmniej trzy wypowiedzi gościa programu wzbudziły we mnie zażenowanie, połączone czasem z innymi jeszcze odczuciami. I wcale nie o prawa zwierząt tutaj chodzi.

https://www.youtube.com/watch?v=MCe4HfFUWL8
Czytaj dalej »