czwartek, 30 marca 2017

TVN spadnie do poziomu TVP? 3 kwietnia chce wyemitować propagandowy film pseudonaukowy o szczepionkach

W ostatnim czasie antyszczepionkowców i ich paranaukowe poglądy, często sprzeczne z faktami i szkodliwe społecznie, promowały głównie media publiczne (TVP i Polskie Radio), których jakość od ich upolitycznienia od początku 2016 roku budzi poważne wątpliwości i jest tematem wielu kontrowersji. Za żenującą jakością zdaje się podążać stacja komercyjna, TVN7, która (jak wykrył STOP STOPNOP) chce wyemitować 3 kwietnia film Zaszczepieni, produkt Andrewa Wakefielda, skompromitowanego lekarza, który opublikował sfałszowane badania dotyczące rzekomego autyzmu poszczepiennego.

TVN szczepionki
http://www.tvn7.pl/
4 Czytaj dalej »

środa, 29 marca 2017

Czy wegetarianizm jest korzystny dla zdrowia? Co z weganizmem?

6
Musimy zacząć od wyjaśnienia kwestii czym jest wegetarianizm. Termin ten obejmuje diety, które zakładają wykluczenie mięsa. Oznacza to, że jest wiele różnych sposobów żywienia, które się w to wpasowują. Zgodnie z tą definicją wegetarianinem będzie ktoś kto je jajka i nabiał, ale też ktoś kto z nich również rezygnuje i kogoś takiego nazywamy weganinem. Wegetarianinem jest też osoba, która odżywia się wyłącznie owocami i warzywami. Takie osoby nazywamy witarianami i od razu zaznaczam, że tak ekstremalne rozwiązania budzą poważne obawy co do długoterminowego bezpieczeństwa. Istnieje jeszcze kilka innych odmian diet zbliżonych do wegetariańskich. Przykładem może być pescowegetarianizm dopuszczający spożycie ryb.

wegetarianizm
Czytaj dalej »

niedziela, 26 marca 2017

Mądre cytaty wybitnych biologów

1
Warto czasem przypomnieć kilka mądrych zdań różnych zasłużonych dla nauki osób. Robię to regularnie, wrzucając pojedyncze cytaty na fanpage, które co jakiś czas wyłapuję czytając różne książki albo przeglądając Internet. Tutaj chciałem zebrać większą ich liczbę i krótko skomentować.

cytaty naukowców
Czytaj dalej »

piątek, 24 marca 2017

Horror pacjenta, komedia obserwatora

15
Zazwyczaj na blogu bronię lekarzy. Robię to, bo posługują się nauką, w przeciwieństwie do krytykowanych przeze mnie znachorów i szarlatanów, opierających swe metody na zabobonach i pseudonauce, niedopowiedzeniach itd. Ja jednak także bywam pacjentem i znam bolączki tej grupy ludzi w Polsce: a bo kolejki, a bo lekarz niemiły albo ignoruje dokuczliwe objawy itd. Stało się to normą, do której przywykliśmy w tym kraju. Czasami zdarzają się jednak sytuacje wyjątkowe. Uznałem, że nie mógłbym się nie podzielić tym, co mi się ostatnio przytrafiło. Potraktujcie to jako śmieszno-straszną anegdotkę.

Misery
Czytaj dalej »

wtorek, 21 marca 2017

Jerzy Zięba biochemikiem? Tak go przedstawiono, a on nie zaprzeczył, choć biochemikiem nie jest

36
Polskie Radio Katowice przeprowadziło debatę popularnonaukową na tematy związane ze zdrowiem, medycyną, leczeniem. Poświęcona była w dużej mierze alternatywnym metodom leczenia. Udział w niej wzięli lekarze, m.in. onkolog i pedriatra, a także psycholożka oraz znachor, inż. Jerzy Zięba. Co mnie zadziwiło już na samym początku, podczas otwarcia dyskusji, to przedstawienie tego ostatniego jako… biochemika. Pan Zięba nie poprawił prowadzącej Anny Sojki, tylko z zadowoleniem uśmiechał się, gdy ta podawała nieprawdziwe, zawyżone względem rzeczywistości wykształcenie i idące za nim kompetencje.

Ukryte Terapie Jerzy Zięba
Polskie Radio Katowice
Czytaj dalej »

czwartek, 16 marca 2017

Badanie in vitro? To dopiero początek!

16
Będę w tym tekście pisał o rzeczach niby oczywistych, ale powszechnie nieuświadomionych, z czego bierze się mnóstwo nieporozumień na temat stosowania terapii medycznych różnego rodzaju oraz ich zrozumienia. Oczywiście dla osób wprawionych w tym temacie będę wtórny, ale tekst ten kieruję przede wszystkim do laików. Jaka jest droga powstania leku? Czym są badania epidemiologiczne? Czym jest silny, naukowy dowód w medycynie? Usystematyzujmy kilka ważnych kwestii.

badania in vitro
Czytaj dalej »

poniedziałek, 13 marca 2017

Rafał Ziemkiewicz rozumie?

17
Obejrzałem wczoraj podesłany przez jednego z czytelników materiał z portalu Świat Rolnika. Chodzi o program dotyczący branży futer i hodowli zwierząt futerkowych, w którym gościem dziennikarki (o której napiszę jeszcze później kilka słów) był Rafał Ziemkiewicz. Rozmowa wbrew głównemu wątkowi schodziła na wiele tematów pobocznych, kilkakrotnie dotykając spraw ściśle naukowych. Spodziewałem się, że nie usłyszę nic więcej, jak kilka zmanipulowanych informacji, zwłaszcza że w tym też kontekście przesłano mi filmik, sugerując nominację do Biologicznej Bzdury Roku 2017. I słusznie, bo co najmniej trzy wypowiedzi gościa programu wzbudziły we mnie zażenowanie, połączone czasem z innymi jeszcze odczuciami. I wcale nie o prawa zwierząt tutaj chodzi.

https://www.youtube.com/watch?v=MCe4HfFUWL8
Czytaj dalej »

niedziela, 12 marca 2017

Zabawne i groźne zabiegi pseudomedyczne II

19
Jakiś czas temu pokazywałem kilka śmiesznych, a czasem groźnych zabiegów pseudomedycznych, promowanych przez guru medycyny alternatywnej. Od tamtego czasu nazbierało mi się kolejnych kilka przykładów i nimi także postanowiłem się podzielić. Potraktujcie to zarówno jako przestrogę, choć nie wątpię, że dla sporej części z Was oglądanie tego będzie także swego rodzaju rozrywką. Co znachorzy  i ich zwolennicy wymyślili tym razem? Po wkładaniu ciecierzycy w rany na nodze i kąpieli oczu w maśle ciężko będzie co niektórych zaszokować, ale może się uda.

medycyna alternatywna
Czytaj dalej »

sobota, 11 marca 2017

Plotki o genach

5
Na temat genów krąży wiele głupot, utrudniających zrozumienie fundamentalnych podstaw genetyki, które warto znać, nawet z biologią nie mając zawodowo nic wspólnego. Chodzi mi oczywiście o pojawiające się co jakiś czas nagłówki – na szczęście w mainstreamowych mediach coraz rzadziej, a jeśli już, to częściej sformułowane poprawnie – o tym, że geny to i tamto. W kontekście medycyny i dietetyki na ogół, choć nie zawsze. Zebrałem kilka takich popularnych mitów o genach, by w prosty sposób je wyjaśnić.

plotki o genach
Czytaj dalej »

środa, 1 marca 2017

Gotowanie wody dwa razy jest szkodliwe? Internetowy mit vs. rzeczywistość

20
Niedawno po sieci rozeszła się wieść, że gotowanie wody dwa razy lub więcej sprawia, że ta staje się toksyczna, szkodliwa, trująca. Wszystko, co najgorsze. Artykuł o tym pojawił się na podportalu Wirtualnej Polski – abcZdrowie. Jakiś czas temu opisywałem pseudomedyczny wpis właśnie stamtąd, wyjaśniając zamieszczone w nim głupoty. Czy i tym razem portal abcZdrowie opublikował paranaukowy tekst, niepoparty źródłami i sprzeczny z naukową wiedzą na temat chemii czy toksykologii?

gotowanie wody 2 razy
Czytaj dalej »

sobota, 25 lutego 2017

Jerzy Zięba w Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu?

16
Jerzy Zięba, sławny znachor-celebryta, antyszczepionkowiec, sprzedawca drogich produktów „prozdrowotnych” często o nieudowodnionym działaniu oraz dystrybutor „strukturyzatora wody” za 2500 zł, który ma strukturyzować wodę (takie zjawisko nie istnieje), autor pseudomedycznej książki „Ukryte terapie” próbuje dostać się ze swoimi pseudonaukowymi wykładami na różne uniwersytety. Czasami mu się to udaje, ale bywało i tak, że mury uczelni dawało się przed nim obronić. Tym razem Jerzy Zięba chce zaatakować Polską Akademię Nauk w Poznaniu na ul. Wieniawskiego 17, gdzie mieści się Instytut Chemii Bioorganicznej.

Jerzy Zięba Polska Akademia Nauk Poznań
https://tockify.com/ukryte.terapie/detail/99/1492848000000
Czytaj dalej »

czwartek, 23 lutego 2017

Ekologiczna żywność powoduje autyzm?

22
Parę lat temu Internet obiegł bardzo popularny wykres, który wyraźnie pokazuje zależność pomiędzy wzrostem liczby osób, u których zdiagnozowano autyzm oraz wzrostem sprzedaży żywności ekologicznej. Korelacja jest bardzo wysoka, pokazuje zależność niemalże idealną.

autyzm
Czytaj dalej »

środa, 22 lutego 2017

GMO, patenty, glifosat, CETA i naturalne GMO - czy jest się czego bać?

15
Debata o GMO na poziomie ogólnym, w przestrzeni publicznej, poza murami uczelni i konferencji naukowych, napiętnowana jest często już z gruntu błędnymi przekonaniami. Sama nazwa GMO (genetycznie modyfikowane organizmy) budzi wątpliwości, a to dlatego, że genetyczne modyfikacje nie oznaczają z gruntu, że były one sztucznie wykonane rękami człowieka. Co to są więc naturalne GMO? Czym się różnią zasadniczo od „typowych” GMO? Czy jest się czego bać?

GMO Monsanto
Czytaj dalej »

środa, 15 lutego 2017

Ranking polskich blogów naukowych 2016

40
Długo zastanawiałem się nad tym, czy zrobić ranking blogów (i vlogów!) naukowych i popularnonaukowych 2016. Na „nie” przemawiało to, że znam część blogerów z tej dziedziny, a trochę głupio jest wystawiać dobre noty kolegom i koleżankom. Z drugiej jednak strony ta część blogosfery jest mała, a równie nieuczciwe byłoby unikanie zrobienia rankingu na siłę, ze względu na to, o czym wyżej. Lista na pewno będzie częściowo subiektywna (dlatego brak jakiegoś bloga/vloga o niczym wielkim tutaj nie przesądza!), choć postaram się być jak najbardziej obiektywny. Nie obiecuję, ale powiem, że najprawdopodobniej tego typu rankingi będą się pojawiały także w kolejnych latach i mam nadzieję, że naukowa blogosfera będzie się tak rozrastać, że powstaną w przyszłości nowe kategorie. Z oczywistych względów całkowicie pominę tutaj swojego bloga. No to zaczynajmy!

blogi naukowe
Czytaj dalej »

wtorek, 14 lutego 2017

Antyszczepionkowe walentynki - złap je wszystkie!

14
Dzisiaj 14 lutego, walentynki. Dzień zakochanych, celebracja miłości, 50 Twarzy Greya w kinach. A na blogach naukowych tematyczna akcja edukacyjna z akcentem Pokémon: złap je wszystkie!

Justyna Socha szczepionki
Czytaj dalej »

niedziela, 12 lutego 2017

Liporedium, czyli jak wydać pieniądze i nie schudnąć?

19
Telewizji nie oglądam wcale, radia słucham rzadko. A gdy mi się zdarzy, zwracam uwagę na blok reklam, wypełniony zwykle tymi, które promują różne suplementy diety. W wielu z nich można się czegoś przyczepić. Nie tylko fałszywie merytorycznej treści, obiecującej skutki spożywania, których wcale nie udowodniono, czy wielokrotnie mniejszej dawki, niż ta efektywna, ale też nieetycznego reklamowania takich preparatów przez lekarzy lub aktorów za nich przebranych. Wczoraj w bloku różnych takich i innych spotów farmaceutycznych trafiła mi się reklama Liporedium. Suplementu, który według producenta ma pomagać przy odchudzaniu.

Liporedium
http://liporedium.pl
Czytaj dalej »

czwartek, 9 lutego 2017

Embriologia eksperymentalna i jej polski twórca - profesor Andrzej Tarkowski

2
W zeszłym roku z tego świata odszedł wybitny polski naukowiec, jeden z najważniejszych embriologów w historii, a także jeden z najszerzej znanych i zasłużonych polskich biologów. We wrześniu 2016 informowałem na fanpage o śmierci profesora Andrzeja Tarkowskiego, teraz chciałem poświęcić mu wpis na blogu. Warto wspomnieć kilka słów zarówno o nim, jak i jego niezwykle ważnych, fundamentalnych badaniach z zakresu embriologii eksperymentalnej.

Czytaj dalej »

piątek, 3 lutego 2017

Biologia Totalna czy głupota totalna?

18
Już od dłuższego czasu chodził mi po głowie pomysł, by zająć się tematem Biologii Totalnej. Wielokrotnie w ciągu ostatniego roku wrzucałem na fanpage screeny wypowiedzi z grup poświęconych temu wątkowi i „leczeniu” za pomocą tej „metody”. Miały zwykle setki, a czasem ponad tysiąc reakcji. Warto by napisać coś więcej, niż komentarz w poście na Facebooku.

Biologia Totalna
Czytaj dalej »

poniedziałek, 23 stycznia 2017

Biologiczna Bzdura Roku 2016 - WYNIKI

18
Konkurs na Biologiczną Bzdurę Roku 2016 powstał spontanicznie i odniósł duży sukces - szeroki rozgłos w wielu mediach, także tradycyjnych. Głosowanie trwało około 3 tygodnie i dzisiaj zostało zakończone. Oddano łącznie ponad 7 tysięcy głosów. Czas więc ogłosić wyniki.

biologiczna bzdura roku 2016 wyniki
Czytaj dalej »

sobota, 14 stycznia 2017

Człowiek to ssak, lecz nie zwierzę? Olbrzymia kompromitacja Polskiego Związku Łowieckiego

5
Cóż, dla Polskiego Związku Łowieckiego nastały czasy o tyle dobre, że dzisiejsza władza w Polsce bardzo mu sprzyja. Być może właśnie to spowodowało poluzowanie pasów bezpieczeństwa i tym samym pozwoliło na wypisywanie kompletnych głupot. Na oficjalnym fanpage Polskiego Związku Łowieckiego wywiązała się dyskusja o tym, czy ochrona zwierząt jest ważna. Jak to często w tego typu debatach bywa, strona myśliwska szła w zaparte, że zwierzęta nie są wcale takie istotne (cała rozmowa jest dostępna tutaj, na screenie, ponieważ autorzy strony, gdy dyskusja obeszła szersze kręgi na Facebooku, szybko ją usunęli). To opinia, mają prawo tak uważać. Absurdalne jest za to stwierdzenie i to w dodatku w formie argumentu przy takiej właśnie dyskusji, że człowiek to nie zwierzę. Tym głupsze, bo podkreślające, że jest za to ssakiem. Czyli ssak, to nie zwierzę?

Polski Związek Łowiecki człowiek to nie zwierzę
https://web.facebook.com/PZ%C5%81-Polski-Zwi%C4%85zek-%C5%81owiecki-223436214384778/
Czytaj dalej »

piątek, 6 stycznia 2017

Biologiczna Bzdura Roku 2016 - GŁOSOWANIE

54
Nadszedł czas na podsumowanie Biologicznej Bzdury Roku 2016 i wybranie zwycięzców – pierwszych trzech miejsc. W tym wpisie będziecie mogli oddać swój głos. Klikając w każdy punkt przejdziecie do merytorycznych wyjaśnień poszczególnych bzdur oraz źródeł. Ankieta znajduje się na końcu wpisu.

Czytaj dalej »

czwartek, 29 grudnia 2016

Biologiczna Bzdura Roku 2016 #10 depresja

6
Dziesiąta, ostatnia już odsłona Biologicznej Bzdury Roku 2016 nie będzie wysoce skomplikowana. Dotyczy wypowiedzi Beaty Pawlikowskiej, która przedstawiała swoje poglądy na wiele tematów. Do niemałej części z nich można by zorganizować inne tematyczne bzdury roku, ale tutaj skupiamy się na zagadnieniach biomedycznych. Jakiś czas temu głośno było o poradach Pawlikowskiej dla osób chorujących na depresję. I tak, jak mogłyby się one dla przeciętnego człowieka wydawać zabawne, absurdalne, żenujące czy głupie, to trzeba przyznać, że dla osoby naprawdę chorej mogą być bardzo szkodliwe.

Biologiczna bzdura roku 2016 Pawlikowska depresja
Czytaj dalej »

środa, 28 grudnia 2016

Biologiczna Bzdura Roku 2016 #9 szczepionki

26
Dziewiątą odsłonę Biologicznej Bzdury Roku 2016 przygotowała specjalistka w dziedzinie mikrobiologii i innych dziedzin biomedycznych, dr n. med. Ewa Krawczyk, autorka zaprzyjaźnionego bloga, Sporothrix.

Zabawa w wybieranie „Biologicznej bzdury roku”, w tym wypadku w kategorii „Szczepionki i szczepienia”  nie ma na celu przekonywania kogokolwiek, że szczepionki są super. Chociaż są. Jak wiadomo jednak, przekonywanie do nauki zakamieniałych „zawodowych” antyszczepionkowców nie działa. Niezależnie od tego, jaką strategię zastosujemy, ktoś, kto wierzy w spiskowe teorie, będzie wierzył w nie nadal. Ale przekonywać można – warto próbować – tych niezdecydowanych, „fence-sitters”, obserwatorów, rodziców zwyczajnie zatroskanych o zdrowie dzieci czy w ogóle ludzi, którzy trochę z oddali, a trochę z bliska słuchają argumentów w obu stron i próbują się w tym wszystkim jakoś połapać. W ich wypadku nawet ośmieszanie antyszczepionkowych pseudoteorii może być skuteczne. Może bowiem zwrócić ich uwagę (łatwiej, niż w przypadku sążnistych naukowych tekstów) na coś, o czym wcześniej nie wiedzieli.

Zatem, wracając do naszej dzisiejszej zabawy – oto trzy bzdury o szczepionkach, które wypowiedziane zostały w mijającym roku. Może oprócz ich zwyczajnego wyśmiania, niektóre argumenty przydadzą się w dyskusjach?

Jerzy Jaśkowski szczepionki
Czytaj dalej »

wtorek, 27 grudnia 2016

Biologiczna Bzdura Roku 2016 #8 ciąża

24
W temacie ciąży istnieje całe mnóstwo niedopowiedzeń, mitów, rozpowszechniane są kłamstwa. Czasem nieświadomie, w wyniku bezrefleksyjnego powielania, a czasem z premedytacją – dla uzyskania jakichś korzyści, często politycznych. W nowej odsłonie Biologicznej Bzdury Roku 2016 chciałem poświęcić miejsce temu właśnie wątkowi, który zebrał aż cztery nominowane bzdury. Jest o czym pisać.

Wojciech Cejrowski bzdura
Czytaj dalej »

piątek, 23 grudnia 2016

Biologiczna Bzdura Roku 2016 #7 Homeopatia

10
Siódma odsłona Biologicznej Bzdury Roku poświęcona będzie homeopatii. Przygotował ją Damian Parol, dietetyk i bloger, autor www.damianparol.com. Zapraszam!

Pani Agnieszka Maciąg ma na swoim blogu tekst, który zdobył dużą popularność. Wpis dotyczy homeopatii. Możemy między innymi przeczytać: Nie można mówić, że lekarze Zachodu zgodni są co do tego, że homeopatia nie leczy choćby dlatego, że  ogólnie wiadomo, iż homeopatię stosuje rodzina królewska Anglii, z Królową Elżbietą na czele. Monarchini ma obecnie 90 lat i zadziwia wszystkich zdrowiem oraz sprawnością.

Czytaj dalej »