wtorek, 19 września 2017

Jakie książki o nauce warto przeczytać?

Blog ma już kilka lat, a nigdy jeszcze nie opublikowałem na nim listy książek o biologii, które warto według mnie przeczytać. Będą to pozycje głównie popularnonaukowe, choć pokuszę się także o polecenie kilku przyjemnych i ciekawych podręczników. Poza szerzej znanymi podam także parę mniej popularnych. Na pewno sam mam też wiele zaległych pozycji do przeczytania, dlatego być może nie znajdziecie czegoś, co wydaje się Wam za oczywiste, że powinno się tutaj znaleźć. Temat ten zdecydowałem się poruszyć także stąd, że często przez fanpage bloga dostaję pytania o ciekawe książki popularnonaukowe, a ostatnio kilka osób zagadywało o to na grupie „Teoretycznie tak – grupa pronaukowa”.

książki popularnonaukowe
4 Czytaj dalej »

niedziela, 17 września 2017

Jak walczyć ze smogiem?

5
Nadchodzi jesień. Mniej słońca, niższe temperatury, bardziej wietrznie, więcej deszczu. Dni są coraz krótsze, a wieczorne spacery mniej przyjemne, niż w lipcu i sierpniu. Okres ten można poznać także po tym, że w miastach coraz bardziej śmierdzi, zwłaszcza na osiedlach z domami, gdzie wciąż pali się byle jakimi materiałami lub po prostu śmieciami. Założyć maskę przeciwsmogową czy nie? To pytanie stawia sobie pewnie wielu z Was każdego dnia, wiedząc, że powietrze w okolicy jest nie najczystsze. Problem w tym, że maseczka jest niewygodna i stanowi rozwiązanie doraźne. Co można zrobić, by problem smogu zmniejszyć, a z czasem się go pozbyć, na bardziej fundamentalnym poziomie?

smog
Czytaj dalej »

czwartek, 14 września 2017

67-latek zatruł się amigdaliną

5
O tym, że cyjanek jest trujący niemal każdy wie. To, że powstaje w organizmie po spożyciu amigdaliny z pestek moreli jest wiedzą rzadziej spotykaną, ale też nie jest to nic nowego. Efekt toksyczny potęguje witamina C, a na tym właśnie polega jedna z bardziej znanych terapii medycyny alternatywnej przeciwko nowotworom – na spożywaniu amigdaliny (tzw. Letril czy witamina B17) w formie pestek lub ekstraktów razem z witaminą C. Jak to się może skończyć pokazuje przykład 67-letniego mężczyzny, którego historię niedawno opisano w naukowej prasie.

amigdalina
Czytaj dalej »

sobota, 2 września 2017

Polska Misja Medyczna dla poszkodowanych w Syrii

1
Jak z pewnością wiecie w Syrii od kilku lat trwa wojna. Przyczyny społeczne, polityczne, ekonomiczne i co ważne, także klimatyczne, doprowadziły do rozpoczęcia głośnego, mającego duży wpływ na Unię Europejską konfliktu. Będąc w bezpiecznej Europie łatwo jest nam patrzeć na wszystko „z góry”, na chłodno, często wysuwając niesprawiedliwe osądy wobec osób uciekających przed wojną i poszkodowanych przez nią. Zapominamy, że trochę ponad pół wieku temu to my jako Polacy i Europejczycy byliśmy uchodźcami. Polska Misja Medyczna prowadzi równolegle akcje mające na celu pomoc poszkodowanym przez różne katastrofy na świecie. Jeden z programów skierowany jest dla osób, które podczas bombardowań w Syrii straciły kończyny i potrzebują protez.

Polska Misja Medyczna
Czytaj dalej »

wtorek, 22 sierpnia 2017

Jak działa awaryjna antykoncepcja hormonalna?

17
Ideologiczny spór o antykoncepcję awaryjną trwa. Nie tylko ze względu na aktywność działaczek społecznych będących za, jak i przeciwko, ale także przez konkretne zmiany w prawie. W lipcu tabletki EllaOne stały się osiągalne jedynie na receptę. W praktyce oznacza to spore utrudnienia w dostępie do nich. Kwestią kontrowersyjną dla niektórych jest to, w jaki sposób działają. Aktywiści „pro-life” twierdzą, że jest to środek wczesnoporonny bądź aborcyjny i dlatego uważają, że należy go zakazać, bo w ich mniemaniu uśmierca powstały zarodek. Jak jest naprawdę, jak działają tabletki EllaOne?

EllaOne
www.expresspharmacy.co.uk
Czytaj dalej »

środa, 16 sierpnia 2017

Czy wi-fi, mikrofalówki i telefony komórkowe są szkodliwe dla zdrowia?

51
Dla jednych oczywistym, a dla innych kontrowersyjnym tematem jest kwestia bezpieczeństwa używania mikrofalówek czy telefonów komórkowych, bazujących na promieniowaniu mikrofalowym. Jak jest w rzeczywistości? Czy promieniowanie mikrofalowe jest szkodliwe? Jak działa mikrofalówka? Czy rozmowa przez telefon komórkowy może uszkadzać DNA w mózgu? Jak to wygląda w przypadku Wi-Fi? Co na ten temat mówią badania naukowe? Tym razem artykuł odpowiadający na powyższe pytania przygotował Marek Glazer, biolog molekularny, autor fanpage Ciekawostki o poranku

wi-fi
Czytaj dalej »

niedziela, 13 sierpnia 2017

Dwa i pół razy wyższe ryzyko śmierci u leczonych medycyną alternatywną?

14
Zwolennicy medycyny alternatywnej nieodmiennie głoszą, że ta jest skuteczną metodą leczenia bardzo wielu (jeśli nie wszystkich) chorób, w tym nowotworowych. Chemioterapia, radioterapia, immunoterapia czy operacje chirurgiczne mają być według wierzących w „naturalne” metody bezefektywną pomocą, natomiast amigdalina, sok z noni, witamina C czy olej z wątroby rekina – wręcz przeciwnie. Jaka jest prawda? Opublikowana niedawno praca naukowa opisuje fachowe badania na ten temat. 

medycyna alternatywna
Czytaj dalej »

czwartek, 27 lipca 2017

Fluor w paście do zębów i w wodzie - jest się o co martwić?

21
Wśród ludzi zainteresowanych zdrowym stylem życia wielkie obawy budzi fluor i jego obecność w pastach do zębów i w wodzie. Ludzie doszukują się teorii spiskowych, mówiących o dodawaniu go „do wszystkiego” w celu depopulacji ludzkości. Jak jest naprawdę? Czy fluor jest szkodliwy dla zdrowia czy niezbędny do prawidłowego funkcjonowania? Może to kwestia dawki? Co z fluorem w pastach do zębów i w wodzie?

fluor
Czytaj dalej »

poniedziałek, 17 lipca 2017

Czy wycinka drzew w Puszczy Białowieskiej ma sens?

17
Temat Puszczy Białowieskiej stał się na nowo głośny i medialny. Dwie strony sporu mają przeciwne poglądy co do gospodarowania nią oraz walki z owadem, kornikiem drukarzem, który ma być odpowiedzialny za niszczenie drzew. W debatę na ten temat włączyli się nie tylko naukowcy, ale także władze uniwersytetów, politycy, organizacje pozarządowe, obrońcy przyrody, organizacje międzynarodowe, leśnicy. Pytaniem jest, czy wycinanie Puszczy Białowieskiej ma sens? Czy ochroni ją to przed kornikiem drukarzem i czy jest w ogóle przed czym? Kto ma interes w wycinaniu Puszczy Białowieskiej, a komu może to zaszkodzić? Co mówią badania naukowe na temat walki z kornikiem drukarzem?

Puszcza Białowieska
źródło: www.flickr.com/photos/greenpeacepl/25333949094
Czytaj dalej »

piątek, 14 lipca 2017

Braveran – stary skład, nowa reklama. Czy ma szansę zadziałać?

6
Braveran istnieje na rynku już od dawna, ale ostatnio przypomniał o sobie nowym spotem promocyjnym. Obejrzałem go i pomyślałem, że najwyższy czas, by skomentować ten specyfik na blogu. Przede wszystkim jego skład w odniesieniu do deklarowanych przez producenta efektów stosowania, ale nie tylko. Będzie o tym, czy Braveran działa i dlaczego, a poza tym chciałbym skomentować samą reklamę i charakterystyczne postępowanie niektórych firm farmaceutycznych.

Braveran
www.doz.pl
Czytaj dalej »

piątek, 30 czerwca 2017

120 tys. złotych na leczenie witaminą C?

28
Co jakiś czas w mediach robi się głośno na temat publicznej zrzutki w celu uzbierania pieniędzy na leczenie ciężkiej choroby za granicą, dla mniej lub bardziej znanej osoby. Chwytające za serce opisy skłaniają ludzi do przelewania drobnych kwot, w wyniku czego udaje się często zebrać wiele tysięcy złotych. Niestety regularnie jestem świadkiem, jak tego typu akcje padają ofiarami szarlatanów – zbierane są ogromne pieniądze na terapie witaminą C, terapie homeopatyczne czy wyjazdy do szemranych klinik medycyny alternatywnej w innych krajach UE albo w Ameryce Południowej lub Meksyku. Mamy ostatnio do czynienia z takim właśnie, głośnym przypadkiem.

Klinika Kilarski zrzutka
https://zrzutka.pl/leczenie-nowotworu-zoladka-w-niemieckiej-klinice-doktor-kilarski
Czytaj dalej »

piątek, 16 czerwca 2017

Nieredukowalna złożoność i ewolucja

17
Jednym z pseudonaukowych pojęć, jakim posługują się negacjoniści nauki, jest nieredukowalna złożoność (ang. irreducible complexity). Ma ono służyć kreacjonistom i wyznawcom inteligentnego projektu w dyskusjach na temat teorii ewolucji biologicznej, jako argument rzekomo dowodzący jej fałszywości. Jak jest w rzeczywistości? Czym jest nieredukowalna złożoność?

ewolucja i kreacjonizm
Czytaj dalej »

niedziela, 28 maja 2017

Suplementy diety na autyzm. Skuteczność czy oszustwo?

15
„Leczenie” autyzmu to modny temat. Rozpoznawany w ostatnich dekadach znacznie częściej, przez co powstaje wiele koncepcji co do tego, dlaczego tak się dzieje. Niektórzy zawierzają absurdalnym teoriom spiskowym o tym, że przyczyną tego zjawiska są szczepienia. Częstsze ich stosowanie w skali pokoleń zbiega się w czasie ze wzrostem zachorowań, no to mamy domniemanego winowajcę. Kolejnym ważnym tematem jest leczenie. Czy suplementy diety „na autyzm” pomagają?

suplementy diety na autyzm
Czytaj dalej »

środa, 24 maja 2017

Odkwaszanie organizmu wg akcji „Cała Polska Czyta Dzieciom”

3
Każdy wie, a przynajmniej zewsząd słyszał, że warto czytać książki. Jest to oczywiście pewien skrót i symbol – wiadomo, że te mogą być różne, bo w końcu jest różnica między „Misery”, a „50 twarzy Greya”, „Tlen. Cząsteczka, która stworzyła świat”, a „Ukryte Terapie” czy „Park Jurajski”, a „Ewolucja dewolucja nauka” (no dobra, to ostatnie to taki żart). Wielu z nas na pewno miało też okazję dowiedzieć się o popularnej i lubianej oraz cenionej akcji „Cała Polska Czyta Dzieciom”. Ta istniała już wtedy, gdy ja byłem w podstawówce. Przez lata zyskała dobre imię. Niestety, jeśli zagłębić się w polecane przez nią książki okazuje się, że na liście są antyedukacyjne i zwyczajnie ogłupiające pozycje. Od lektury o odkwaszaniu organizmu zaczynając.

Cała Polska Czyta Dzieciom
Czytaj dalej »

czwartek, 18 maja 2017

Co to znaczy „zdrowy styl życia"?

20
Rzadko pozwalam sobie na opinię, ale tym razem będzie inaczej. Niejednokrotnie dostaję pytania jak należy dbać o zdrowie, co to jest zdrowy styl życia. Często w poszczególnych przypadkach odsyłam do lekarzy czy dietetyków, przypominając, że jestem tylko młodym biologiem. W ogólnym jednak ujęciu i w odniesieniu do mojej wiedzy i poglądów mogę napisać o tym, jak ja widzę zdrowy tryb życia, co on według mnie znaczy, a z czym jest zdecydowanie sprzeczny. 

Czytaj dalej »

niedziela, 14 maja 2017

Żywa kropla krwi w TVP

12
Od wczoraj głośno jest o materiale ze studia programu Pytanie na Śniadanie w TVP (tutaj), gdzie prowadzący śniadaniówkę rozmawiali z prezeską Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych, dr Elżbietą Puacz oraz „psychodietetyczką” i właścicielką kliniki medycyny naturalnej Lalbavita, Aleksandrą Barańską, broniącą testu żywej kropli krwi jako prawdziwego i uczciwego sposobu diagnostyki. O samym tym badaniu pisałem już (tutaj), więc nie będę się powtarzał. Chciałem za to skomentować beznadziejne moim zdaniem wystąpienie samych prowadzących program.

TVP, Pytanie na Śniadanie, http://pytanienasniadanie.tvp.pl
Czytaj dalej »

środa, 10 maja 2017

To tylko teoria i tysiące od BigPharmy

2
Napiszę tekst o szczepionkach – oskarżają mnie o branie za to pieniędzy od koncernów farmaceutycznych. Poświęcę artykuł tematowi GMO? Na pewno finansuje mnie Monsanto. Skrytykuję absurdalne suplementy diety? Pewnie mam z tego kasę. O teorii ewolucji czy globalnym ociepleniu mówię przez znajomości z masonerią. Można by tak wymieniać kolejne, absurdalne zarzuty, jakie ciągle są wobec mnie stawiane przez zwolenników teorii spiskowych. W rzeczywistości wszystkie te oskarżenia są nieprawdziwe, a zarabianie na blogu naukowym jest w tym kraju bardzo trudne. Dlatego postanowiłem pójść inną drogą.

Czytaj dalej »

niedziela, 7 maja 2017

Jak mówić o nauce?

10
Dziś chciałem napisać coś szczególnego – artykuł o popularyzacji nauki. Tym, jak ja ją widzę i co moim zdaniem jest w niej ważne, co należałoby poprawić, a co wyeliminować. Będzie o memach naukowych, o ruchach antynaukowych i pseudonaukowych, o „soft altmedzie” czyli pseudopopularyzacji nauki, (ale bez srogich bzdur), o subkulturach, kreowaniu wizerunku określonych poglądów naukowych i o marginalizowaniu pseudonauki.

teoria naukowa
Czytaj dalej »

poniedziałek, 1 maja 2017

Palenie papierosów jedną z przyczyn autyzmu?

4
Niedawno opublikowane zostały ciekawe wyniki z wieloletnich badań, które dotyczą wpływu palenia papierosów przez babcię w czasie ciąży i matkę w czasie ciąży, na wystąpienie autyzmu lub cech autystycznych u wnuków tejże babci (i tym samym dzieci tejże matki). Pozwalają one na wysunięcie kilku szerszych spostrzeżeń i zahaczają o ogólne prawa panujące w biologii, niektóre nie do końca jeszcze zbadane i odkryte.

palenie papierosów
Czytaj dalej »

czwartek, 27 kwietnia 2017

Suplement diety BiggerSize od SexMasterki - czy działa?

6
Od czasu do czasu opisuję tutaj różne suplementy diety, zarówno w kontekście konkretnych preparatów, jak i poszczególnych związków chemicznych czy ekstraktów roślinnych. Jedne rokują dobrze, inne źle, a jeszcze jedne okazują się być oszustwami. Tym razem zostałem poproszony przez czytelników o zbadanie suplementu diety, który reklamuje znana youtuberka – SexMasterka. Według opisu producenta oraz reklamy vlogerki ma on skutecznie powiększać penisa. Sprawdźmy czy pełne przekonania rekomendacje SexMasterki są uzasadnione i czy istnieją badania potwierdzające działanie suplementu BiggerSize.

SexMasterka BiggerSize
http://biggersize.pl
Czytaj dalej »

poniedziałek, 24 kwietnia 2017

Nauki humanistyczne nie mają sensu, a studenci filozofii czy kulturoznawstwa są mało warci?

30
Bardzo modne jest krytykowanie nauk humanistycznych i wyśmiewanie się z osób, które studiują kierunki takie jak filozofia, socjologia, psychologia czy kulturoznawstwo. Mam wrażenie, że to powoli mija, ale może zwyczajnie odciąłem się od źródeł, które tego typu kpiące treści udostępniają. Jeszcze kilka lat temu sam miałem podobne zdanie na temat dziedzin humanistyczno-społecznych i z takim dawnym sobą nie mógłbym się dzisiaj zgodzić.

studia humanistyczne
http://alternatywnykot.tumblr.com/
Czytaj dalej »

środa, 19 kwietnia 2017

Fake newsy - jak je rozpoznawać i jak nie dać się fałszywym informacjom?

17
Często dostaję pytania o to, jak weryfikuję informacje i sprawdzam ich źródła. Uznałem, że odpowiedź na nie jest warta bardziej szczegółowego przedstawienia w osobnym artykule na blogu. Będzie to właściwie swego rodzaju instrukcja o tym, jak ustrzec się przed fake newsami (fałszywymi wiadomościami, które przedstawiają nieprawdziwe lub mocno zmanipulowane dane) i generalnie zmyślonymi informacjami. Taka „broń” do ogłupiania i kierowania społeczeństwem jest bardzo stara, a przykładów jej wykorzystania można znaleźć wiele, zwłaszcza z XX wieku, kiedy odegrała ważną rolę w genezie różnych wojen. Jej aktualna nowość wynika z faktu, że obecnie kłamstwa i manipulacje rozprzestrzeniają się bardzo szybko za pomocą Internetu, zwłaszcza przy użyciu portali społecznościowych, takich jak Twitter czy Facebook.

fake news
Czytaj dalej »

piątek, 14 kwietnia 2017

Epigenetyka, dziedziczenie epigenetyczne i programowanie epigenetyczne

7
O epigenetyce mówi się sporo od co najmniej kilku lat. Media mainstreamowe co jakiś czas donoszą o nowych ustaleniach dotyczących dziedziczenia epigenetycznego, a na internetowych grupach i forach rodzą się mity o epigenetycznym programowaniu genomu. Temat wykorzystują oczywiście także osoby zarabiające dzięki medycynie alternatywnej („kup ten suplement i zmień swoje geny na lepsze”). Temat ten jest moim zdaniem wart przedstawienia i usystematyzowania. Nie tylko po to by ujawnić kolejne oszustwa szarlatanów, ale (przede wszystkim) dla samego zobrazowania i zrozumienia wątku epigenetyki, a jest on szeroki, bo zahacza o całą masę dziedzin nauki: genetyki, embriologii, medycyny, biologii ewolucyjnej, dietetyki, bioinformatyki czy nawet psychologii i socjologii.

epigenetyka
Czytaj dalej »

środa, 12 kwietnia 2017

Wymarłe gatunki Ministrowi Środowiska

31
Obecny Minister Środowiska, profesor Jan Szyszko, w wywiadzie dla Gazety Polskiej stwierdził, że nie zna zwierząt, na które by polowano, a które by wymarły. Niestety przykładów doprowadzenia przez człowieka danego gatunku do zagłady jest wiele. Rażąca ignorancja osoby na stanowisku ministra już nie dziwi, gdyż stała się ostatnio normą. Nie znaczy to jednak, że trzeba ją puszczać płazem. Chciałem więc ogłosić akcję „Wyślij wymarłe zwierzę Ministrowi Środowiska” i krótko ją opisać oraz uzasadnić.

profesor Jan Szyszko
https://www.premier.gov.pl z późn. zm.
Czytaj dalej »

piątek, 7 kwietnia 2017

Badanie żywej kropli krwi

18
Badanie żywej kropli krwi. Jest to „diagnostyka”, o której pisałem już kiedyś pobieżnie, a w tym tekście chciałbym poświęcić jej więcej miejsca i opisać dokładniej. Skłoniło mnie do tego przejrzenie wyniku z takiego badania, które chciałbym omówić i porównać do fachowych badań diagnostycznych krwi, zarówno jeśli chodzi o rzetelność przekazywanej pacjentowi informacji na temat jego zdrowia, jak i w kontekście ceny testu.

badanie żywej kropli krwi
Czytaj dalej »